อย่าทิ้ง เศษใบไม้แห้ง

ถ้าคุณกำลังหาวิธีกำจัดใบไม้แห้งแบบไม่ต้องเผา (ควันเยอะและเสียหน้าดิน) เราว่าวิธีทำปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง “แบบไม่กลับกอง” เป็นทางออกที่คุ้มสุด เพราะได้ทั้งความสะอาดของสวนและได้ปุ๋ยไว้ใช้เองด้วย ของที่ใช้หลักๆจะมี 3 อย่างตามที่เราทำบ่อยๆ: ชั้นที่ 1 ใบไม้แห้ง, ชั้นที่ 2 มูลวัวแห้ง (หรือมูลสัตว์แห้งอื่นๆ), ชั้นที่ 3 จุลินทรีย์ (ถ้ามีจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงก็ใช้ได้) แล้วทำซ้ำเป็นชั้นๆจนได้ความสูงที่ต้องการ จุดสำคัญคือ “อย่าให้แห้งเกินไป” ใบไม้แห้งอย่างเดียวหมักช้า เราจะพรมน้ำให้ชื้นพอดี (บีบแล้วจับตัวเป็นก้อนนิดๆแต่ไม่หยดน้ำ) จากนั้นคลุมกองด้วยผ้าใบ/กระสอบป่านเพื่อรักษาความชื้นและกันฝนสาดแรงๆ หลายคนถามว่าทำไมไม่ต้องกลับกอง? เราใช้วิธีทำกองให้โปร่งตั้งแต่แรก เช่น ใส่ใบไม้แห้งที่ไม่อัดแน่นเกินไป สลับด้วยมูลวัวแห้งที่ช่วยเพิ่มธาตุอาหารและจุลินทรีย์ ทำให้กองค่อยๆยุบและย่อยสลายเอง ระหว่างหมักถ้าเจอว่าในกองแห้งไป (สังเกตกลิ่นไม่ค่อยมาและกองไม่ยุบ) ก็แค่เปิดคลุมแล้วพรมน้ำเพิ่ม ไม่ต้องขุดกลับทั้งกองให้เหนื่อย ปัญหาที่เจอบ่อยและวิธีแก้แบบบ้านๆ: - กองเหม็นเน่า/เหม็นเปรี้ยว: มักเกิดจากแฉะเกินไป ให้เติมใบไม้แห้งเพิ่มและเปิดคลุมให้ระบายอากาศ 1-2 วัน - มดหรือแมลงเยอะ: ถ้ากองแห้งไปจะชอบมา ให้เพิ่มความชื้น และคลุมให้มิดขึ้น - หมักนานแล้วยังเป็นใบอยู่: ใบใหญ่/แข็งให้สับหรือขยำก่อนทำกอง จะย่อยเร็วขึ้นมาก โดยปกติเราหมักไว้ประมาณ 2 เดือน (อากาศร้อนชื้นจะไวกว่า) สังเกตว่าปุ๋ยที่ได้จะสีเข้ม ร่วน กลิ่นดิน ไม่เหม็น แล้วเอาไปใช้ได้เลย: รองก้นหลุมปลูก ผสมดินปลูกกระถาง หรือโรยโคนไม้ผลบางๆแล้วคลุมด้วยใบไม้แห้งอีกชั้น ช่วยเก็บความชื้นและบำรุงดินต่อเนื่อง ถ้าบ้านคุณมีเศษอาหารด้วย สามารถทำปุ๋ยหมักจากเศษอาหารแยกถังไว้ต่างหาก (ลดกลิ่นและสัตว์รบกวน) แล้วค่อยเอาน้ำหมัก/ปุ๋ยที่ได้มาเสริมกองใบไม้แห้งเป็น “ตัวเร่ง” ได้อีกทางค่ะ