ดอกไม้วันพ่อ

ถ้าเจอดอกสีเหลืองสดเป็นช่อ ๆ ปลายก้าน ตั้งเด่นเหนือใบเขียว ๆ แล้วสงสัยว่า “ดอกอะไร” มีโอกาสสูงมากว่าจะเป็น “ดอกพุทธรักษา” (Canna indica) ซึ่งหลายบ้านนิยมใช้เป็นดอกไม้วันพ่อ เพราะสีเหลืองเป็นสีประจำวันพระราชสมภพของในหลวงรัชกาลที่ 9 และชื่อ “พุทธรักษา” เองก็ฟังแล้วเป็นมงคล เหมือนสื่อถึงการคุ้มครอง ปลอดภัย และการอวยพรให้คุณพ่อมีความสุข วิธีสังเกตแบบง่าย ๆ จากที่เราเห็นของจริง: ดอกพุทธรักษามักออกดอกเป็นช่อตรงยอด ดอกดูคล้าย ๆ กลีบซ้อน มีสีหลากหลาย แต่แบบที่คุ้นตาสุดคือ “สีเหลือง” บางดอกจะมีแต้ม/กลีบสีแดงปนเล็กน้อย ใบจะใหญ่ อมเขียวเข้ม และต้นเป็นพืชล้มลุกที่มี “เหง้า” อยู่ใต้ดิน (จุดนี้สำคัญ เพราะเป็นเหตุผลที่ปลูกง่ายและแตกกอดี) ถ้าอยากปลูกพุทธรักษาไว้ให้ทันช่วงวันพ่อหรือไว้ประดับบ้าน แนะนำจากประสบการณ์คนปลูกไม้หัว/เหง้า: - แสง: ชอบแดดค่อนข้างจัด ยิ่งได้แดดดี ดอกยิ่งออกสวยและสีสด - ดิน: ดินร่วนระบายน้ำได้ดี แต่ไม่ต้องละเอียดมาก เพราะเหง้าแข็งแรง ปรับด้วยปุ๋ยคอก/ปุ๋ยหมักจะช่วยให้แตกหน่อไว - น้ำ: รดสม่ำเสมอ โดยเฉพาะช่วงแตกหน่อและตั้งช่อดอก แต่ระวังอย่าให้น้ำขังนาน ๆ - การบำรุง: ช่วงเร่งดอกให้เน้นปุ๋ยที่ช่วยเรื่องดอก (ฟอสฟอรัส-โพแทสเซียม) สลับกับปุ๋ยคอก จะได้ทั้งดอกและใบสวย - การดูแลทรงพุ่ม: ตัดช่อดอกที่โรยทิ้ง จะช่วยให้ต้นไม่โทรมและกระตุ้นช่อใหม่ อีกเรื่องที่น่าสนใจคือพุทธรักษามีสายพันธุ์ที่ “กินหัว/กินเหง้า” ได้ด้วย (Canna edulis) เหง้ามีแป้งย่อยง่าย เม็ดแป้งค่อนข้างใหญ่ บางประเทศอย่างเวียดนามนำแป้งไปทำวุ้นเส้น (Miến dong) ส่วนบ้านเราเคยได้ยินชื่อแป้งนี้ว่า “สาคูจีน” แต่ถ้าจะนำมารับประทานจริง ๆ ควรมั่นใจชนิดพืชให้ชัด เพราะพุทธรักษาที่ปลูกประดับกับชนิดกินหัวอาจไม่เหมือนกัน สรุปสั้น ๆ ถ้าใครถามว่า “ดอกพุทธรักษาคือดอกอะไร” ก็อธิบายได้เลยว่าเป็นไม้ดอกช่อสีสด โดยเฉพาะสีเหลืองที่นิยมใช้ในวันพ่อ ความหมายดี ปลูกไม่ยาก และดูแลนิดหน่อยก็ออกดอกให้ชื่นใจได้ทุกปีค่ะ