Mother Chong Nang Purple Blossom
Consider the flowering shape of Thunbergia erecta, and think of many other plants. Yes, one of them is "Thunbergia laurifolia" and "Thunbergia grandiflora, the same plant that the Thais know is good. She is native to the tropics of West Africa. She blossoms all year round. The properties of detoxifying her are not as prominent as the trough.
เวลาเจอคนถามว่า “ดอกช้องนาง” คือดอกอะไร ส่วนใหญ่จะนึกถึงไม้ดอกสีม่วงน้ำเงินที่บานเป็นรูปทรงระฆังและมี “คอเหลือง” ตรงกลางก่อนเลย ซึ่งนี่เป็นจุดสังเกตที่ช่วยให้จำได้ง่ายมาก โดยช้องนางมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Thunbergia erecta เป็นไม้ประดับที่นิยมปลูกตามบ้านหรือทำเป็นพุ่มริมรั้ว เพราะออกดอกดกและทยอยบานได้เกือบทั้งปีถ้าได้แดดพอ ลักษณะเด่นที่ฉันใช้ดูคือ 1) ดอกทรงกรวย/ระฆัง ปลายแผ่เป็น 5 กลีบ สีม่วงน้ำเงินถึงม่วงเข้ม และมีแต้มเหลืองสดตรงกลาง 2) ทรงต้นเป็นพุ่ม กิ่งแตกแขนงเยอะ ตัดแต่งทรงได้ง่าย 3) ใบค่อนข้างหนาเป็นมันเล็กน้อย รูปรีถึงรูปไข่ ปลายแหลม ขอบเรียบ หลายคนสับสนช้องนางกับ “รางจืด” เพราะอยู่สกุล Thunbergia เหมือนกัน แต่ดูจริง ๆ แล้วต่างกันชัดค่ะ รางจืด (Thunbergia laurifolia) มักเป็นเถาเลื้อย ใบใหญ่กว่าและดูอ่อนกว่า ดอกออกเป็นช่อ หลอดดอกยาวและปากบานสีม่วงอ่อน ส่วนช้องนางจะเป็นพุ่ม ไม่ได้เลื้อยยาวแบบรางจืด ดอกเดี่ยว ๆ ดูอวบแน่นกว่า และคอเหลืองเด่นกว่าในหลายสายพันธุ์ เรื่องการปลูกให้ดอกช้องนางออกสวย ๆ จากที่ลองปลูกเอง แนะนำให้วางในจุดที่ได้แดดครึ่งวันถึงเต็มวัน (ยิ่งแดดดี ดอกยิ่งดก) รดน้ำให้ชุ่มแต่ไม่แฉะ โดยเฉพาะหน้าฝนควรระวังน้ำขังเพราะรากอาจเน่าได้ ดินปลูกใช้ดินร่วนผสมปุ๋ยคอก/ปุ๋ยหมักเพิ่มความโปร่ง แล้วตัดแต่งกิ่งหลังดอกโรยเป็นระยะ จะช่วยกระตุ้นให้แตกยอดใหม่และออกดอกต่อเนื่อง อีกเรื่องที่เจอบ่อยคือเพลี้ยและหนอนกินใบ ถ้าเริ่มเห็นใบหงิกหรือมีคราบเหนียว ๆ ให้ฉีดน้ำแรง ๆ ไล่ก่อน หรือใช้สบู่อ่อนผสมน้ำพ่นบาง ๆ ช่วงเย็น และหมั่นสังเกตใต้ใบ สุดท้ายมีเกร็ดเล็ก ๆ ที่น่าสนใจ: ช้องนางเป็นไม้ประดับที่ในบางพื้นที่ของแอฟริกานำมาใช้เป็นยาพื้นบ้าน เช่น บรรเทาปวดหัวและลดไข้ แต่สำหรับการกิน/ใช้เป็นยา แนะนำให้ศึกษาข้อมูลแหล่งที่เชื่อถือได้และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อน เพราะแต่ละชนิดในสกุลเดียวกันสรรพคุณและความปลอดภัยไม่เหมือนกันค่ะ