อักษร 41 ตัว กับ ปยตนะ

จําแนกอักษร ๔๑ ตัว โดยปยตนะ ๔

๑. ปิดฐาน เปล่งเสียง : อ อํ (นิคหิต)

๒. เปิดฐาน เปล่งเสียง : อา อิ อี อุ อู เอ โอ ส ห ํ (อํ อึ อุํ)

๓. กระทบฐานหนัก เปล่งเสียงพยัญชนะวรรคทั้ง ๒๕ ตัว คือ : ก ข ค ฆ ง, จ ฉ ช ฌ ญ, ฏ ฐ ฑ ฒ ณ, ต ถ ท ธ น, ป ผ พ ภ ม

๔. กระทบฐานเบา เปล่งเสียง : ย ร ล ว ฬ

สิถิละ ธนิตะ โฆสะ อโฆสะ วิมุตตะ

อักษร บาลี ๔๑ ตัวนั้น เฉพาะพยัญชนะ ๓๓ ตัว มีการออกเสียงต่างกัน บางตัวออกเสียงอ่อน (นุ่ม) บางตัวออกเสียงแข็ง (กระด้าง) บางตัวออกเสียงก้องกังวาล บางตัวออกเสียงไม่ก้องกังวาล บางตัวออกเสียงทั้งอ่อนทั้งกังวาล เป็นต้น จำแนกได้ ดังนี้

จําแนกพยัญชนะ ๓๓ ตัว โดยสิถิละ ธนิตะ วิมุตตะ

๑. สิถิละ พยัญชนะที่ออกเสียงอ่อน ได้แก่ พยัญชนะตัวที่ ๑ และ ๓ ของวรรคทั้ง ๕ คือ ก ค, จ ช, ฏ ฑ, ต ท, ป พ

๒. ธนิตะ พยัญชนะที่ออกเสียงแข็ง ได้แก่ พยัญชนะตัวที่ ๒ และ ๔ ของวรรคทั้ง ๕ คือ ข ฆ, ฉ ฌ, ฐ ฒ, ถ ธ, ผ ภ

๓. วิมุตตะ พยัญชนะที่ออกเสียงพ้นจากเสียงสิถิละและธนิตะ ได้แก่ พยัญชนะตัวที่ ๕ ของวรรคทั้ง ๕ และพยัญชนะอวรรค

ทั้งหมด คือ ง ญ ณ น ม, ย ร ล ว ส ห ฬ อํ

จําแนกพยัญชนะ ๓๓ ตัว โดยโฆสะ อโฆสะ วิมุตตะ

๑. โฆสะ พยัญชนะที่ออกเสียงกังวาล ได้แก่ พยัญชนะตัวที่ ๓, ๔ และ ๕ ของวรรคทั้ง ๕ คือ ค ฆ ง, ช ฌ ญ, ฑ ฒ

ณ, ท ธ น, พ ภ ม และพยัญชนะอวรรค ๖ ตัว คือ ย ร ล ว ห ฬ

๒. อโฆสะ พยัญชนะที่ออกเสียงไม่กังวาล ได้แก่ พยัญชนะตัวที่ ๑ และ ๒ ของวรรคทั้ง ๕ คือ ก ข, จ ฉ, ฏ ฐ, ต ถ, ป ผ และ พยัญชนะอวรรค ๑ ตัว คือ ส

๓. วิมุตตะ พยัญชนะที่ออกเสียงพ้นจากความเป็นโฆสะและอโฆสะ ได้แก่ อํ (นิคหิต)

(ต่อ…)

#อักษร #ภาษา #บาลี #ไวยากรณ์ #นิติเมธี