หลักเกณฑ์การเลือกสถานที่และบุคคลที่ควรเสพและไม่ควรเสพ(5/6)

การเลือกสถานที่และบุคคลในการเสพมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับภิกษุ เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตบรรพชิตได้อย่างมั่นคงและก้าวหน้าในทางธรรม หลักจากได้ทราบถึงคำสอนเกี่ยวกับการอยู่ในวนปัตถ์ที่เหมาะสมแล้ว การพิจารณาถึงปัจจัยภายนอกทั้งด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมจึงเป็นเรื่องที่ไม่อาจมองข้ามได้ วนปัตถ์ในที่นี้หมายถึงสถานที่ที่ภิกษุจำเป็นต้องเข้าไปอาศัยเพื่อเสาะแสวงหาการบรรลุธรรม อันมีปัจจัยต่าง ๆ เช่น จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริกขารที่จำเป็นต่อชีวิตภิกษุ ซึ่งต้องสามารถหาได้อย่างไม่ยุ่งยากและสะดวกสบาย เพื่อให้จิตใจไม่ถูกรบกวนจากเรื่องภายนอกและมุ่งมั่นในอนุตตรโยคะ นอกจากนั้น หลักเกณฑ์ในการเลือกหมู่บ้าน นิคม นคร หรือชนบทนั้นก็คล้ายกัน คือควรจะเป็นสถานที่ที่เอื้อต่อการรักษาจิตใจให้มั่นคงและไม่ฟุ้งซ่าน โดยต้องให้ความสำคัญกับความอ่อนโยนต่อจิตใจ ความสงบ เรียบง่าย และบรรยากาศที่เหมาะสมในการปฏิบัติธรรม การเลือกบุคคลที่ควรเสพและไม่ควรเสพจึงมีความหมายสำคัญในแง่การรักษาศีล สมาธิ และปัญญาของภิกษุ ผู้ที่เลือกเสพควรเป็นคนที่เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ มีกิริยาสุภาพ และเป็นแบบอย่างที่ดี ไม่ก่อให้เกิดกิเลสหรือความฟุ้งซ่านทางใจ ในทางตรงกันข้าม บุคคลที่ไม่ควรเสพ ได้แก่ผู้ที่มีพฤติกรรมที่เป็นอกุศล มุ่งร้าย หรือกระตุ้นให้เกิดความไม่สงบทางใจ จากเนื้อหาที่ได้ศึกษามา การได้พิจารณาอย่างรอบคอบถึงสถานที่ที่เหมาะสมไม่ใช่เพียงเรื่องของการหาที่อยู่อาศัย แต่คือการเลือกสภาพแวดล้อมที่ช่วยสนับสนุนการเจริญภาวนาและความสำเร็จทางธรรม อีกทั้งการเลือกคบหาหรือเสพผู้คนก็เป็นหนึ่งในตัวแปรสำคัญที่จะส่งผลต่อความมั่นคงของจิตใจและความสำเร็จในการบรรลุธรรม ดังนั้น ภิกษุหรือผู้ที่สนใจในแนวทางการปฏิบัติธรรมควรให้ความสำคัญกับการประเมินและเลือกสถานที่รวมถึงสังคมที่อยู่ร่วมอย่างละเอียดรอบคอบ เพื่อรักษาจิตให้ตั้งมั่นและให้สามารถบรรลุอนุตตรโยคะได้อย่างยั่งยืนตลอดชีวิต ทั้งนี้การไม่ละทิ้งวนปัตถ์ที่ดีและเหมาะสมจึงเป็นสิ่งที่ควรยึดมั่นเป็นแนวปฏิบัติอย่างเคร่งครัด