23.) Karma is likened by a lump of salt.

จากบทเปรียบเทียบกรรมด้วยก้อนเกลือนี้ ทำให้ผมนึกถึงประสบการณ์ส่วนตัวที่สะท้อนแนวคิดนี้ได้อย่างชัดเจน ในการลงมือทำสิ่งใด ๆ แม้ว่าจะเป็นการกระทำเพียงเล็กน้อยหรือมีขนาดเล็กเหมือนก้อนเกลือก้อนเล็ก ๆ แต่ผลที่เกิดขึ้นกลับมีความแตกต่างกันมาก ขึ้นอยู่กับสภาพจิตใจของผู้กระทำเช่นกัน ผมเคยเห็นคนที่กระทำสิ่งผิดเล็กน้อย แต่เพราะจิตใจเต็มไปด้วยความโกรธหรือความประมาท ผลของกรรมเหล่านั้นกลับนำพาทุกข์มากกว่าที่คิด ในทางกลับกัน คนที่ทำบาปกรรมเดิม ๆ แต่มีจิตใจสงบ อบรมจิตใจและมีคุณธรรมสูง กลับสามารถลดทอนผลร้ายของกรรม และหลีกเลี่ยงจากทุกข์ได้มากกว่า การเปรียบเทียบก้อนเกลือในถ้วยน้ำนั้น ช่วยให้เข้าใจว่ากรรมเหมือนเกลือก้อนเดียวกัน ถ้าใส่ในน้ำจำนวนมากผลจะเจือจาง แต่ถ้าใส่น้ำน้อย ผลของเกลือหรือกรรมจะเข้มข้นขึ้น เหมือนชีวิตเราที่มีปัจจัยภายในและภายนอกแตกต่างกัน การศึกษาธรรมะในส่วนนี้จึงช่วยให้เราตระหนักว่า นอกจากการกระทำแล้ว การอบรมจิตใจและเพิ่มคุณธรรมร่วมด้วยจึงสำคัญยิ่ง จากประสบการณ์ที่ได้ศึกษาธรรมะ ผมคิดว่าการดูแลใจให้มีศีลธรรมและปัญญานั้นเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้ผลกรรมที่เกิดขึ้นไม่ส่งผลร้ายอย่างรุนแรง เหมือนมีน้ำเยอะเพื่อเจือจางก้อนเกลือก้อนนั้น สุดท้ายนี้ การเข้าใจเรื่องกรรมในลักษณะนี้เปิดทางให้เราไม่ตัดสินใจทำบาป หรือแม้แต่ก้าวหน้าในการทำความดีอย่างสม่ำเสมอ เพราะเรารู้ว่าผลของกรรมไม่นิ่งและไม่เท่ากัน ขึ้นกับการอบรมใจของเราเอง