04.2/3) ลักษณะของการอยู่อย่างมีตัณหาเป็นเพื่อน (2/3)

ในการศึกษาลักษณะของการอยู่อย่างมีตัณหาเป็นเพื่อนนั้น เราจะได้เห็นภาพความสัมพันธ์ของจิตใจผู้ปฏิบัติที่ยังมีความผูกพันกับอารมณ์ต่างๆ แม้ว่าจะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เงียบสงัดหรือสงบมาก เช่น ป่า หรือพื้นที่ที่ไม่มีสิ่งรบกวนมากนักก็ตาม จากประสบการณ์ส่วนตัว การมีตัณหาเป็นเพื่อนนั้นหมายถึงจิตที่ไม่ได้มีความเป็นอิสระจริงๆ ยังมีการไปยึดติดกับรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ รวมถึงธรรมารมณ์ที่เป็นวัตถุแห่งจิตใจ หลักคำสอนในพระพุทธศาสนาแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าเมื่อจิตผูกติดกับอารมณ์ในลักษณะนี้ เหมือนกับมีเพื่อนร่วมทางที่ไม่พึงประสงค์ เพราะเป็นแหล่งก่อให้เกิดความทุกข์และความกังวลใจอย่างต่อเนื่อง จุดสำคัญที่ต้องตระหนักคือ แม้ในขณะที่ผู้ปฏิบัติอาจจะหลีกเลี่ยงการเพลิดเพลินหรือไม่ยอมให้ตนมัวเมากับอารมณ์เหล่านั้นอย่างชัดเจน แต่หากยังไม่สามารถตัดขาดความผูกพันหรือความยึดติดได้ ก็ยังถือว่า 'มีตัณหาเป็นเพื่อน' อยู่ดี ซึ่งก็คือคำเตือนให้เข้าใจและตระหนักถึงความลึกซึ้งของการยึดติดในจิตใจ นอกจากนี้ การตระหนักรู้ถึงอารมณ์เหล่านี้ยังเป็นก้าวแรกของการปลดปล่อยตนเอง การฝึกฝนในทางธรรม เช่น การเจริญสติและวิปัสสนา ช่วยให้ผู้ปฏิบัติมีความเข้าใจในสภาวะจิตและรู้จักปล่อยวางจากตัณหานั้นได้ทีละน้อย จึงสามารถสรุปได้ว่าการเข้าใจลักษณะของการอยู่อย่างมีตัณหาเป็นเพื่อนนี้ นอกจากจะเพิ่มพูนความรู้ในเชิงคำสอนแล้ว ยังช่วยให้ผู้ฝึกธรรมมีสติยิ่งขึ้นต่อการเปลี่ยนแปลงภายใน สามารถนำไปสู่การลดละตัณหา และมีชีวิตที่สงบมากขึ้นตามหลักพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง