34.) Causes for the deterioration of religion

จากเนื้อหาหลักเกี่ยวกับเหตุให้ศาสนาเสื่อม เราเห็นว่าหนึ่งในสาเหตุสำคัญคือการตีความพระธรรมคำสอนผิดพลาด ซึ่งเกิดจากการใช้บทพยัญชนะที่ผิดและการถ่ายทอดธรรมที่คลาดเคลื่อน ส่งผลให้ความหมายของพระสัทธรรมผิดเพี้ยนไปตามกัน ประสบการณ์ส่วนตัวที่เคยเรียนรู้คำสอนพระพุทธศาสนาในวัดต่างๆ คือเห็นว่าการฝึกฝนและศึกษาธรรมอย่างถูกต้องต้องอาศัยการเรียนรู้จากผู้มีความรู้ที่แท้จริง และต้องตั้งใจให้เข้าใจถึงแก่นแท้ของธรรม ไม่ใช่เพียงจำหรือเลียนแบบตามแบบแผนเท่านั้น การที่พระภิกษุบางรูปลืมหรือปล่อยให้ธรรมคำสอนเลอะเลือนนั้นทำให้ผู้ที่เข้ามาศึกษาในยุคถัดไปไม่ได้รับความรู้ที่ถูกต้องครบถ้วน อีกทั้งการขาดความเพียรในกิจแห่งวิเวกธรรม หรือการไม่พยายามลึกซึ้งถึง ‘ไตรสิกขา’ ซึ่งประกอบด้วย ศีล, สมาธิ, และปัญญา ก็เป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ศาสนาเสื่อม การอบรมตนเองให้สูงขึ้นด้วยศีล สมาธิ และปัญญาสามารถช่วยรักษาความบริสุทธิ์ของธรรมในยุคปัจจุบันได้ นอกจากนี้ การเป็นพหุสูด คือการรู้แจ้งในพระธรรมวินัยอย่างลึกซึ้งและสามารถถ่ายทอดได้อย่างชัดเจน ก็เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อป้องกันการสับสนในการปฏิบัติธรรมและการเผยแผ่ธรรมที่ถูกต้องต่อไป สิ่งเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า การรักษาศาสนาให้เจริญรุ่งเรืองมิใช่เพียงการปฏิบัติตามกิจวัตรประจำวันเท่านั้น แต่ต้องมีการเรียนรู้และถ่ายทอดธรรมที่ถูกต้อง มีเจตนาจะบรรลุธรรมจริงๆ และมุ่งมั่นที่จะทำความเข้าใจพระสัทธรรมอย่างแท้จริง เมื่อเราปฏิบัติตัวด้วยความจริงจังและตั้งใจ ก็จะช่วยพลิกฟื้นและป้องกันไม่ให้ศาสนาเสื่อมสูญตามเนื้อหาที่ได้เรียนรู้มาอย่างมีมิติและลึกซึ้ง