การฝึกถามตัวเองก่อนพูดด้วย 3 คำถามนี้ เป็นวิธีที่ช่วยสร้างสติและการเห็นคุณค่าในคำพูดอย่างแท้จริง ผมเองเคยเจอสถานการณ์ที่ถ้าไม่หยุดคิดก่อนพูด อาจจะทำให้เกิดความเข้าใจผิดหรือความเสียหายกับคนรอบข้างได้ เช่น ในที่ทำงานที่ผมเคยเห็นเพื่อนร่วมงานพูดในสิ่งที่ไม่ได้ตรวจสอบความจริงก่อนผลลัพธ์คือเกิดปัญหาทำให้ทีมต้องแก้ไขกันวุ่นวายมากขึ้น สำหรับผม การถามตัวเองว่า สิ่งที่จะพูด "จริงไหม มีประโยชน์ไหม ถูกกาลเทศะไหม" ช่วยให้ผมสามารถตัดสินใจได้ดีขึ้นว่าควรจะสะท้อนความคิดออกมาหรือควรจะนิ่งไว้ก่อน ซึ่งบางครั้งการนิ่งก็คือการเลือกคำพูดอย่างมีระดับและถนอมน้ำใจทั้งตนเองและผู้อื่น นอกจากนี้ยังเป็นการฝึกให้เราเป็นผู้ฟังที่ดีมากขึ้นด้วย ในชีวิตประจำวัน หลายครั้งที่เราอาจจะรู้สึกอยากแสดงความคิดเห็นหรือเล่าเรื่องอะไรบางอย่างทันที แต่ถ้าเอาหลักการนี้มาใช้ ก็ช่วยให้เรามีเวลาคิดและพิจารณาสิ่งที่เราจะสื่อสารมากขึ้น เช่น ในการแสดงความคิดเห็นในโซเชียลมีเดียหรือเวลาคุยกับคนใกล้ตัว การใช้สติคัดกรองคำพูดนี้จะช่วยลดความขัดแย้งและสร้างความเข้าใจที่ดีได้มากขึ้น สุดท้ายนี้ การฝึกสติและการถามตัวเองตามคำสอนของพระอาจารย์ชยสาโร ไม่ได้หมายความว่าเราต้องเงียบหรือไม่แสดงความคิดเห็น แต่เป็นการเลือกถ้อยคำและเวลาที่เหมาะสม เพื่อให้คำพูดของเราสัมผัสใจคนฟังและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อทุกฝ่าย ซึ่งเป็นสิ่งที่ผมคิดว่าใครๆ ก็สามารถฝึกฝนทำได้และจะส่งผลดีต่อความสัมพันธ์ในทุกมิติของชีวิตอย่างแท้จริง