พระพุทธเจ้าสอนว่า "ทุกข์" มีอยู่เป็นธรรมดา
ถ้าเรามัวแต่ "อยากไม่ให้ทุกข์" เราจะไม่มีวัน "เห็นทุกข์" ตามจริง
การปฏิบัติที่แท้จริง คือการทำความรู้จักกับมัน
เมื่อรู้จักและยอมรับ... จึงจะละและวางมันลงได้
จากประสบการณ์ส่วนตัว, การเข้าใจว่าทุกข์เป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ทำให้ผมมองเห็นความจริงในธรรมชาติของสิ่งต่างๆ มากขึ้น หลวงพ่อชาเคยกล่าวไว้ว่า หากเราไม่เคยเห็นทุกข์อย่างแท้จริง เราก็ไม่อาจเข้าใจธรรมได้อย่างลึกซึ้ง การพยายามหลีกเลี่ยงทุกข์หรือปฏิเสธมัน ทำให้เรายังติดอยู่ในความทุกข์นั้นโดยไม่รู้ตัว ในชีวิตประจำวัน ผมพยายามฝึกสติและการรับรู้ทุกข์ที่เกิดขึ้นแทนการหลีกเลี่ยง เช่น เมื่อเกิดความเจ็บปวดหรือความผิดหวัง ก็จะนั่งนิ่งๆ สังเกตความรู้สึกนั้นอย่างใจเย็น ไม่ไปต้านหรือปฏิเสธ ความรู้สึกนั้นความจริงแล้วเป็นสัญญาณเตือนให้เรารู้จักสิ่งที่เกิดขึ้นในจิตใจเราอย่างแท้จริง เมื่อเรายอมรับและรู้จักทุกข์อย่างนี้ จะเกิดความผ่อนคลายและสามารถวางความทุกข์ลงได้ เพราะเราไม่ไปยึดติดหรือวิ่งหนีจากมัน การปฏิบัติเช่นนี้จึงนำเราไปสู่ความสงบสุขภายใน และช่วยให้เข้าใจธรรมะในมิติที่ลึกซึ้งขึ้นจริงๆ ซึ่งเป็นคำสอนที่หลวงพ่อชาทรงเน้นย้ำอยู่เสมอ