หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อ “สุรพล โทณะวณิก” ผ่านบทเพลงอมตะหรือคำบอกเล่าจากคนรุ่นก่อน แต่พอจะค้นหาแบบจริงจัง ก็มักเริ่มจากคำถามง่ายๆ ว่า สุรพล โทณะวณิก คือใคร และทำไมชื่อของท่านถึงถูกพูดถึงในฐานะนักเขียนและนักแต่งเพลงระดับตำนาน จากที่ได้ติดตามเรื่องเล่าใน EP.2 สิ่งที่รู้สึกชัดมากคือ “ความรักอันบริสุทธิ์” ไม่ได้เป็นแค่คำสวยๆ ในเนื้อเพลง แต่เป็นวิธีคิดที่ถูกถ่ายทอดผ่านงานเขียนและงานเพลงของท่านด้วย เพลงหนึ่งเพลงสามารถทำหน้าที่เป็นตัวแทนความรู้สึกของคนทั้งประเทศได้ ถ้าคนเขียนเข้าใจอารมณ์มนุษย์จริงๆ และเลือกใช้ถ้อยคำอย่างซื่อสัตย์ต่อหัวใจ สิ่งที่น่าสนใจของสุรพล โทณะวณิก คือความเป็น “นักเล่าเรื่อง” ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างนักเขียนกับนักแต่งเพลง เวลาท่านเล่าถึงที่มาของเพลง เราจะเห็นภาพกระบวนการคิดตั้งแต่การจับอารมณ์หลัก (เช่น รักแบบจริงใจ กตัญญูต่อพ่อแม่ หรือความอบอุ่นในครอบครัว) ไปจนถึงการกลั่นเป็นประโยคที่คนร้องตามได้ และคนฟังรู้สึกว่ามันเป็นเรื่องของตัวเอง ถ้าคุณเข้ามาด้วยความตั้งใจจะหาข้อมูลเกี่ยวกับผลงาน แนวทางหนึ่งที่ช่วยได้คือแยกการค้นหาออกเป็น 3 มุม: (1) บทบาทของท่านในวงการเพลงไทย—แต่งเพลงให้นักร้องชื่อดังหลายคน (2) ธีมที่ปรากฏบ่อย—ความรักอันบริสุทธิ์ ความกตัญญู คุณพ่อ คุณแม่ และเพลงสำหรับเด็ก/เด็กไทย (3) อิทธิพลของเพลง—ทำไมบางเพลงถึงถูกส่งต่อเป็น “เพลงแทนใจ” ข้ามยุค ส่วนตัวชอบมองว่าเพลงแนวนี้ไม่ได้ดังเพราะติดหูอย่างเดียว แต่ดังเพราะ “ความหมายอยู่ได้นาน” ต่อให้เราไม่ได้อยู่ยุคเดียวกับคนแต่ง เราก็ยังอินกับสารที่ส่งมาได้ และนี่อาจเป็นเหตุผลที่คนยังค้นหาชื่อสุรพล โทณะวณิก อยู่เรื่อยๆ ถ้าคุณเพิ่งเริ่มทำความรู้จัก แนะนำให้ดู/ฟังเรื่องเล่าแบบเป็นตอน (อย่าง EP.2) แล้วจดคำสำคัญที่ท่านพูดถึง เช่น ความรักอันบริสุทธิ์ แรงบันดาลใจ การเขียนเพลงให้คนร้องจริง แล้วค่อยย้อนกลับไปฟังเพลงหรืออ่านงานที่เกี่ยวข้อง จะต่อภาพชีวิตและความคิดของท่านได้ชัดขึ้นมาก