คราบสีขาวตามเหล็กจัดฟัน

ถ้าอยู่ๆ “เหล็กหลุดจากแบล็คเก็ต” ระหว่างจัดฟัน สิ่งแรกที่ฉันทำคือเช็กก่อนว่า “หลุดแบบไหน” เพราะการดูอาการจะช่วยตัดสินใจได้ว่าแค่ประคองไปหาหมอ หรือควรรีบไปทันที 1) เหล็ก/แบล็คเก็ตหลุด แต่ยังติดกับลวดอยู่ - ถ้าลวดไม่ทิ่มแก้มและไม่เจ็บมาก ให้พยายาม “อย่าดึงออกเอง” เพราะอาจทำให้ลวดบิดหรือทำให้ฟันเคลื่อนผิดทิศ - ใช้ “ขี้ผึ้งจัดฟัน (orthodontic wax)” ปิดจุดที่เสียดสีชั่วคราวได้ ถ้าไม่มีจริงๆ ใช้สำลีสะอาดก้อนเล็กๆ รองชั่วคราวก็พอช่วยได้ - หลีกเลี่ยงของเหนียว/แข็ง (หมากฝรั่ง น้ำแข็ง ถั่ว) จนกว่าจะได้พบหมอ 2) ลวดโผล่/ทิ่มเหงือกหรือกระพุ้งแก้ม - ฉันจะบ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่นๆ เพื่อลดการระคาย แล้วปิดด้วยขี้ผึ้งจัดฟัน - ถ้าทิ่มมากหรือมีแผลลึก ควรติดต่อคลินิกให้ช่วยนัดเร็วขึ้น เพราะปล่อยไว้อาจอักเสบ 3) แบล็คเก็ตหลุดออกมาเป็นชิ้น - เก็บชิ้นส่วนใส่ซอง/กล่องเล็กๆ ไปให้หมอ (เผื่อเป็นข้อมูลประกอบ) - อย่าพยายามติดกลับเองด้วยกาวใดๆ ส่วน “retainer ลวด” (รีเทนเนอร์ลวด) ถ้าหลุดบางจุดหรือรู้สึกว่าลวดงัดฟัน - หยุดใส่ชั่วคราวหากใส่แล้วเจ็บหรือทำให้ลวดกดเหงือก และรีบติดต่อคลินิกเพื่อนัดซ่อม/ดัดใหม่ - อย่าฝืนใส่ต่อถ้าลวดบิด เพราะอาจทำให้ฟันเคลื่อนผิดตำแหน่ง ทำไมคนจัดฟันถึงเจอ “คราบขาวรอบเหล็ก” ได้ง่าย? จากประสบการณ์คือบริเวณรอบแบล็คเก็ตเป็นมุมอับ เก็บเศษอาหารกับคราบพลัคได้ง่าย ถ้าทำความสะอาดไม่ดี จะเกิด “รอยโรคด่างขาว (White spot lesions)” ซึ่งเป็นสัญญาณเริ่มต้นของฟันผุ ทริคที่ฉันใช้เพื่อลดคราบขาว/ลดฟันใกล้ผุระหว่างจัดฟัน - แปรงแบบ “45 องศา” ไล่รอบๆ แบล็คเก็ตทั้งด้านบน-ล่าง และใช้แปรงซอกฟัน (interdental brush) สอดใต้ลวด - ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์สม่ำเสมอ และไม่รีบบ้วนแรงๆ หลังแปรง เพื่อให้ฟลูออไรด์เคลือบฟันได้นานขึ้น - หลังมื้ออาหาร ถ้าแปรงไม่ได้ ให้บ้วนปากด้วยน้ำเปล่าทันที เพื่อลดเศษอาหารค้าง สุดท้าย ถ้าเหล็กหลุด/รีเทนเนอร์หลุด อย่ารอจนถึงนัดถัดไปนานๆ เพราะเครื่องมือที่หลุดอาจทำให้แรงดึงเปลี่ยน และยิ่งเสี่ยงสะสมคราบจนเกิดรอยด่างขาวได้ นัดทันตแพทย์ให้ประเมินเร็วที่สุดจะปลอดภัยกว่า