พอเห็นคนค้นหาคำว่า “cr : unyamanee” บ่อย ๆ เราเดาว่าหลายคนอาจกำลังมองหา “ที่มาของเครดิต/แหล่งอ้างอิง” ของภาพหรือคำคมที่แชร์กันอยู่ เลยอยากเล่าวิธีที่เราใช้ตรวจสอบให้ชัดก่อนโพสต์ต่อ (เพื่อความสบายใจและให้เกียรติผู้สร้างผลงาน) 1) “cr” ย่อมาจากอะไร และควรใส่ยังไง โดยทั่วไป cr = credit ใช้บอกเจ้าของผลงาน/แหล่งที่มา เช่น คนวาด คนถ่ายภาพ เพจต้นทาง หรือผู้รวบรวมข้อมูล หากเรารู้ชื่อผู้สร้างผลงานจริง ๆ ควรใส่ให้ครบ (ชื่อบัญชี/ลิงก์/แพลตฟอร์ม) มากกว่าพิมพ์สั้น ๆ ว่า “cr : …” อย่างเดียว 2) วิธีเช็กว่า “unyamanee” คือใคร/มาจากไหน - ลองค้นใน Google ด้วยคำว่า unyamanee + คีย์เวิร์ดของงาน เช่น “unyamanee ภาพวาด รัชกาลที่ 9” หรือ “unyamanee พระบรมราโชวาท” - ลองค้นในแพลตฟอร์มยอดนิยม (Facebook/IG/X/Pinterest) เพราะหลายครั้งชื่อเครดิตเป็นแอคเคานต์ของศิลปินหรือเพจ - ถ้าพบโพสต์ต้นทาง ให้ดูวันที่โพสต์และคำอธิบายประกอบว่าเป็น “เจ้าของงาน” หรือ “นำมาจากที่อื่น” เพื่อหลีกเลี่ยงเครดิตซ้อน 3) ถ้าไม่เจอต้นทางแน่ชัด ควรทำอย่างไร เราใช้แนวทางนี้บ่อยมาก: - ระบุว่า “ไม่ทราบเจ้าของผลงาน/ที่มาแน่ชัด” แทนการเดาสุ่ม - ใส่ข้อมูลที่ตรวจสอบได้ เช่น ชื่อพิธี/สถานที่/วันเดือนปีของพระบรมราโชวาท (เช่น พิธีพระราชทานปริญญาบัตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) - หากมีภาพวาดประกอบที่มีฉากธงชาติไทยและผู้เข้าร่วมพิธี ให้เขียนบรรยายเป็นกลางว่าเป็น “ภาพวาดประกอบ” ไม่อ้างว่าเป็นภาพถ่ายจริง 4) ทำไมการให้เครดิตถึงสอดคล้องกับ “ความสัตย์สุจริต” ข้อความพระบรมราโชวาทเน้นเรื่องสุจริตต่อหน้าที่และต่อประชาชน สำหรับเรา “การแชร์อย่างรับผิดชอบ” ก็เป็นส่วนหนึ่งของความสุจริตเหมือนกัน เช่น ไม่ตัดแปะจนคนเข้าใจผิด ไม่ยกผลงานคนอื่นมาเป็นของเรา และให้ข้อมูลแหล่งที่มาชัดเจนที่สุดเท่าที่ทำได้ 5) ตัวอย่างการเขียนเครดิต/อ้างอิงแบบอ่านง่าย - “ภาพวาดประกอบ: (ชื่อผู้สร้าง/บัญชี) | อ้างอิงคำกล่าว: พระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (12 มิ.ย. 2497)” - ถ้ายังไม่ชัวร์: “เครดิตภาพ: cr : unyamanee (หากทราบต้นทางเพิ่มเติมแจ้งได้) | ข้อความ: พระบรมราโชวาท รัชกาลที่ 9 …” หวังว่าส่วนเสริมนี้จะช่วยให้คนที่กำลังค้นหา “cr : unyamanee” ได้แนวทางตรวจสอบและใส่เครดิตให้เหมาะสม ก่อนแชร์คำคม/ภาพเกี่ยวกับในหลวงรัชกาลที่ 9 ต่อค่ะ/ครับ