บอกผู้อื่นถ่อมตัว แต่ลืมถ่อมใจของตัวเอง
เมื่อเราสอนให้ผู้อื่นถ่อมตน แต่ลืมถ่อมใจของตัวเอง
คำว่า “ถ่อมตน” เป็นคำที่หลายคนพูดถึง หลายคนชื่นชม และหลายคนใช้เป็นสิ่งที่อยากเห็นในตัวผู้อื่น แต่บางครั้งสิ่งที่น่าพิจารณาคือ ขณะที่เรากำลังเรียกร้องให้คนอื่นนอบน้อมลง เราเคยหันกลับมาดูตัวเองหรือไม่ว่า ภายในใจของเรากำลังนอบน้อมอยู่จริงหรือเปล่า
การถ่อมตนที่แท้จริง ไม่ได้อยู่เพียงการพูดจาสุภาพ การก้มศีรษะ หรือการแสดงท่าทีอ่อนน้อมภายนอก เพราะสิ่งเหล่านั้นเป็นเพียงรูปแบบที่คนอื่นมองเห็นได้ แต่ความถ่อมตนที่แท้จริงอยู่ลึกลงไปกว่านั้น
มันอยู่ที่การโน้มใจ
โน้มความคิด
และลดอัตตาที่อยู่ภายในตัวเรา
คนที่ถ่อมตนจริง ไม่ใช่คนที่คิดว่าตัวเองไม่มีความสามารถ หรือด้อยกว่าผู้อื่น แต่เป็นคนที่รู้ว่าตัวเองมีคุณค่า พร้อมกับยอมรับว่าตัวเองยังมีสิ่งที่ไม่รู้ ยังมีสิ่งที่ต้องเรียนรู้ และยังมีมุมที่อาจมองไม่เห็น
บางครั้งเราอาจพบคนที่พูดว่า
“อย่าทะนงตัวเกินไป”
“ต้องรู้จักถ่อมตัวบ้าง”
“อย่าคิดว่าตัวเองดีกว่าคนอื่น”
แต่ในขณะที่พูดประโยคเหล่านั้น เขาอาจไม่ได้เปิดพื้นที่ให้ความคิดของผู้อื่นเลย อาจไม่ยอม รับคำท้วงติง อาจมองว่าความเห็นของตัวเองถูกต้องกว่าเสมอ
ตรงนี้จึงเกิดคำถามสำคัญว่า
เรากำลังสอนเรื่องความถ่อมตน เพราะเราเข้าใจมัน หรือเพราะเราอยากให้คนอื่นเป็นแบบที่เราต้องการ?
เพราะบางครั้งอัตตาไม่ได้มาในรูปของการโอ้อวดเสมอไป อัตตาอาจมาในรูปของคนที่คิดว่าตัวเองเป็นผู้รู้ เป็นผู้ตัดสิน เป็นคนที่มองเห็นความผิดของผู้อื่นได้ดี แต่กลับไม่เคยมองเห็นความบกพร่องของตัวเอง
การมองเห็นข้อผิดพลาดของคนอื่นเป็นเรื่องง่าย เพราะเราอยู่ภายนอกชีวิตของเขา แต่การมองเห็นข้อผิดพลาดของตัวเองนั้นยากกว่า เพราะเราต้องกล้ายอมรับความจริงบางอย่างที่อาจไม่ตรงกับภาพที่เราอยากเป็น
ก่อนจะบอกให้ใครถ่อมตัว อาจลองถามตัวเองก่อนว่า
“ฉันเปิดใจรับฟ ังคนอื่นเท่ากับที่ฉันอยากให้คนอื่นฟังฉันหรือไม่?”
“ฉันยอมรับได้หรือไม่ หากมีคนสะท้อนข้อบกพร่องของฉัน?”
“ฉันกำลังเตือนด้วยความหวังดี หรือกำลังใช้ความถูกต้องของตัวเองกดอีกฝ่ายลง?”
เพราะความถ่อมตนที่แท้ ไม่ได้ทำให้เราต่ำลง แต่มันทำให้เราไม่จำเป็นต้องยกตัวเองให้สูงกว่าผู้อื่น
คนที่มีความถ่อมตนจริง อาจเป็นคนที่มีความสามารถมาก มีความรู้มาก หรือมีประสบการณ์มาก แต่เขายังสามารถรับฟัง ยอมรับ และเรียนรู้จากผู้อื่นได้เสมอ
ท้ายที่สุดแล้ว การสอนคนอื่นให้เป็นคนดีนั้นไม่ใช่เรื่องผิด แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือ ก่อนที่เราจะยื่นมือไปขัดเกลาผู้อื่น เราเคยหันกลับมาขัดเกลาตัวเองแล้วหรือยัง
เพราะบางครั้ง บทเรียนที่ยากที่สุด ไม่ใช่การบอกให ้คนอื่นเปลี่ยนแปลง
แต่คือการยอมรับว่า ตัวเราเองก็ยังมีสิ่งที่ต้องเปลี่ยนแปลงเช่นกัน
✍🏻นักเขียนตามอำเภอใจ📖
จากประสบการณ์ที่ได้ลองสะท้อนและปรับใจตัวเอง ผมพบว่าการถ่อมตนที่แท้จริงนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะเราทุกคนต่างก็มีอัตตาซ่อนอยู่ในใจ เมื่อเราสอนคนอื่นให้ถ่อมตัว เรามักจะลืมหันกลับมาดูใจของตัวเองว่าเราพร้อมจะถ่อมหรือไม่ เคยมีครั้งหนึ่งตอนที่ผมถูกเพื่อนร่วมงานวิจารณ์ในเรื่องที่ผมไม่เคยสังเกตตัวเองมาก่อน ตอนแรกผมรู้สึกหงุดหงิดและไม่อยากฟัง แต่พอหยุดคิดและตั้งใจฟังอย่างแท้จริงกับใจที่เปิดกว้าง ผมได้เรียนรู้ว่าการยอมรับข้อผิดพลาดของตัวเองคือจุดเริ่มต้นของการพัฒนา และการถ่อมใจนั้นทำให้ความสัมพันธ์กับผู้อื่นดีขึ้นด้วย นอกจากนี้ ผมยังพบว่าการถ่อมตนไม่ได้หมายความว่าต้องลดทอนคุณค่าของตัวเองลง แต่เป็นการยอมรับว่าทั้งเราและคนอื่นต่างมีข้อดีข้อด้อย ความถ่อมตนทำให้เราไม่จำเป็นต้องชูตัวเองให้สูงกว่าผู้อื่น แต่ชูจุดแข็งของตัวเองอย่างสมดุลกับความเคารพในผู้อื่น สิ่งที่น่าสนใจคือ การทบทวนตนเองเป็นประจำ และถามตัวเองว่า “ฉันเปิดใจรับฟังคนอื่นเท่ากับที่ฉันอยากให้คนอื่นฟังฉันหรือไม่?” หรือ “ฉันยอมรับว่าฉันมีข้อผิดพลาดเหมือนคนอื่นหรือไม่?” เป็นทางหนึ่งที่ช่วยนำเราไปสู่การถ่อมใจอย่างแท้จริงมากกว่าการแค่พูดให้ผู้อื่นถ่อมตัว สุดท้าย การถ่อมใจไม่เพียงแต่ช่วยให้เราเติบโตเป็นคนที่ดีขึ้นเท่านั้น แต่ยังช่วยสร้างความเข้าใจและความสงบสุขทั้งในใจเราและคนรอบข้างได้อย่างแท้จริง
