ทุกงาน ล้วนผ่านการทำการบ้านมาอย่างดี

“แดงดอกกระมุท”

เมื่อฉลองพระองค์มิได้งามเพียงด้วยสีสัน หากยังพา “ความเป็นไทย” เดินต่อไปอีกหนึ่งยุค

บางครั้งความงามของฉลองพระองค์

มิได้อยู่ที่ความวิจิตรเพียงสิ่งเดียว

แต่อยู่ที่ว่า...

บนผืนผ้าหนึ่งผืน กำลังบอกเล่าเรื่องราว

อะไรของแผ่นดิน

สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณพระบรมราชินี

ทรงฉลองพระองค์ไทยพระราชนิยม แบบชุดไทยอมรินทร์

ฉลองพระองค์ผ้าไหมพื้นเรียบ

ประกอบพระภูษาผ้ายกไหม

ซึ่งมีการเผยแพร่รายละเอียดว่าเป็น ลายพวงแก้วถมเกสร

ในเฉด “แดงดอกกระมุท” อันเป็นหนึ่งในชื่อสีแบบไทยโทน

คำว่า “แดงดอกกระมุท” ฟังเพียงชื่อก็มีความเป็นไทยอยู่เต็มถ้อยคำ

“กระมุท” หรือ “กุมุท” เป็นชื่อบัวในคติและภาษาเก่าของไทย

ส่วนเฉดแดงดอกกระมุทนั้น มิใช่แดงสดจัด หากเป็นแดงอ่อนที่ถอดความงามมาจากสีของดอกบัว

เป็นแดงที่ไม่ตะโกน

แต่มีน้ำหนัก

ไม่ฉูดฉาด

แต่เมื่ออยู่บนผืนไหมกลับสง่างามอย่างยิ่ง

นักวิชาการผู้ศึกษาสีไทยจัด “แดงดอกกระมุท”

ไว้ในหมู่สีแดงของไทยโทน และอธิบายว่า

ได้รับแรงอ้างอิงจากสีของดอกบัวแดงใน

ตระกูลบัวสาย ซึ่งบานในเวลากลางคืน

แต่สิ่งที่ทำให้ฉลองพระองค์ชุดนี้มีความหมาย

ยิ่งกว่าสีคือ “ชุดไทยอมรินทร์” ที่ทรงฉลองพระองค์

ชุดไทยอมรินทร์เป็นหนึ่งใน ๘ ชุดไทยพระราชนิยม

ซึ่งมีรากสำคัญจากพระราชดำริในสมเด็จพระนาง

เจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อครั้งประเทศไทยจำเป็นต้องมีเครื่อง

แต่งกายสตรีที่สามารถยืนอยู่ในเวทีนานาชาติ

ได้อย่างสง่างาม และในเวลาเดียวกันยังบอกโลก

ได้ทันทีว่า“นี่คือไทย” จึงเกิดการศึกษารูปแบบ

เครื่องแต่งกายสตรีไทยในอดีต นำมาปรับ

ให้เหมาะกับกาลสมัย จนพัฒนาเป็นชุดไทย

พระราชนิยม ๘ แบบ

เรือนต้น

จิตรลดา

อมรินทร์

บรมพิมาน

ดุสิต

จักรี

จักรพรรดิ

และศิวาลัย

ชื่อ “อมรินทร์” มาจากพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย

ในพระบรมมหาราชวัง

ลักษณะดั้งเดิมของชุดมีความใกล้เคียงกับชุดไทยจิตรลดา แต่ยกระดับความงามของเนื้อผ้าขึ้น

โดยใช้ผ้าไหมยกดอกที่มีทองแกมหรือยกทอง

เสื้อและซิ่นแยกเป็นคนละท่อน และตามแบบ

มาตรฐานเดิมไม่คาดเข็มขัด

จึงเป็นชุดที่มีความงามชนิดไม่จำเป็นต้อง

ใช้รายละเอียดฟุ่มเฟือย

เพราะ “ผ้า” คือพระเอกของชุด

นี่จึงเป็นเสน่ห์ของฉลองพระองค์ไทยพระราชนิยม

ที่น่ามองให้ลึกกว่าเพียงความงามภายนอก

จากพระราชดำริในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ซึ่งทรงทำให้ชุดไทยกลับมายืนอย่างสง่างามในสายตาชาวโลก มาถึงปัจจุบัน

สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีทรงฉลอง

พระองค์ผ้าไทยในพระราชกรณียกิจและโอกาส

สำคัญต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง

ผ้าไทยจึงไม่ได้ถูกเก็บไว้เพียงในพิพิธภัณฑ์

และมิได้เป็นเพียงสิ่งที่เราหวนมองด้วยความ

คิดถึงอดีต แต่ยังมีชีวิต ยังถูกสวมใส่ ยัง

เดินทางและยังปรากฏอยู่ในโลกปัจจุบัน

อย่างสง่างาม จากเส้นไหมของช่างทอ

จากลายที่สืบต่อกันมา จากชื่อสีเก่าแก่ที่

คนรุ่นใหม่อาจไม่เคยได้ยิน

เมื่อมารวมอยู่ในฉลองพระองค์

สิ่งเหล่านั้นก็กลับมีผู้คนหยุดมองอีกครั้ง

และนั่นอาจเป็นพลังที่สำคัญที่สุดของการสืบสานวัฒนธรรม

ไม่ใช่เพียง “เก็บของเก่าเอาไว้”

แต่คือการทำให้ของที่บรรพชนสร้างไว้

ยังงดงามและมีที่ยืนอยู่ในโลกของวันนี้

“แดงดอกกระมุท” จึงมิใช่เพียงชื่อของสีแดงเฉดหนึ่ง

และผ้ายกไหมก็มิใช่เพียงผืนผ้าสำหรับเครื่องแต่งกาย

เมื่ออยู่ในบริบทของฉลองพระองค์ไทยพระราชนิยม

ทั้งสี ลายผ้า และรูปแบบเครื่องแต่งกาย

กำลังเชื่อมความงามจากอดีตมายังปัจจุบัน

เงียบ ๆ แต่ชัดเจน และงดงามอย่างไทย

ขอบคุณข้อมูล Her Majesty Queen Suthida (Fanpage)#เรารักราชวงศ์จักรี