นิลออนิกซ์ & นิลเสี้ยน & นิลตัน ต่างกันยังไง ??

เวลาคนค้นคำว่า “นิล คืออะไร / onyx คือ นิลไหม” ส่วนใหญ่กำลังสับสนว่า “นิล” เป็นชื่อหินชนิดเดียวหรือเป็นชื่อรวม ๆ กันแน่ จากที่เจอเวลาซื้อหินตามร้านอัญมณี คำว่า “นิล” ในไทยมักถูกใช้เรียกหินสีดำหลายแบบ โดยเฉพาะกลุ่มอาเกต/คาลซิโดนี (chalcedony) ที่รวมถึง Onyx ด้วย เลยทำให้เกิดชื่อการค้าหลากหลาย เช่น นิลออนิกซ์ นิลเสี้ยน นิลตัน เป็นต้น 1) สี “นิล” คือสีอะไร? โดยภาพจำ “สีนิล” คือดำเข้มหรือดำอมเทา แต่ในโลกของหินจริง ๆ จะเจอทั้งดำสนิท ดำอม น้ำตาล ดำอมเขียว หรือดำที่มีริ้ว/ลายชั้นสีขาว เทา น้ำตาลแทรกได้ ถ้าเจอลายเป็นชั้น ๆ ชัด ๆ มักถูกเรียกในกลุ่มออนิกซ์/อาเกตมากกว่า “หินดำทึบ” แบบอื่น 2) โอนิกซ์ (Onyx) คืออะไร? Onyx เป็นหินในตระกูลอาเกตที่เด่นเรื่อง “ลายเป็นชั้น” (banding) เรียงเป็นแนว ๆ สีตัดกัน เช่น ดำ-ขาว เทา-ขาว หรือ น้ำตาล-ขาว ร้านค้าบางแห่งจะเรียก “นิลออนิกซ์” เพื่อสื่อว่าเป็นนิลที่เป็นชนิด onyx นั่นเอง 3) นิลเสี้ยน คืออะไร? คำว่า “เสี้ยน” มักใช้เรียกลักษณะลายเส้น/ริ้วในเนื้อหิน คล้ายมีเส้นพาดไปมา บางเม็ดจะเห็นเป็นเส้นขาวหรือเทาแบบเป็นริ้ว ไม่ได้เป็นชั้นเรียบ ๆ เท่าออนิกซ์ (ขึ้นกับการเจียระไนด้วย) เวลาเลือกซื้อ แนะนำหมุนหินดูใต้แสง จะเห็นเส้น/ริ้วเด่นขึ้น และทำให้แยกจากดำทึบได้ง่าย 4) นิลตัน/นิลตะโก เกี่ยวกันไหม? คำว่า “นิลตัน” และ “นิลตะโก” มักเป็นชื่อเรียกทางการค้าที่แต่ละพื้นที่/ร้านใช้ไม่เหมือนกัน บางร้านใช้เรียกนิลดำเนื้อแน่น บางร้านใช้เรียกนิลที่เงามากหรือดำสนิทพิเศษ ดังนั้นเวลาซื้ออย่าดูแค่ชื่อ ให้ขอดู “ชนิดหิน” (เช่น onyx/agate/chalcedony) และดูเนื้อจริงเป็นหลัก 5) วิธีดูนิลแท้เบื้องต้น (ใช้ได้กับนิลออนิกซ์/นิลลาย) - ดูลาย/ชั้นสี: ออนิกซ์แท้มักมีชั้นลายเนียนเป็นธรรมชาติ ไม่คมเป็นเส้นพิมพ์ - ส่องไฟ: หินแท้หลายเม็ดจะมีความโปร่งแสงเล็กน้อยที่ขอบ (ไม่ใช่ทุกเม็ด) ส่วนพลาสติกมักโปร่งแสงแปลก ๆ ทั้งก้อน - ความเย็นและน้ำหนัก: หินแท้มักเย็นมือและหนักแน่นกว่าเรซิ่น/พลาสติก - รอยขีดข่วน: ออนิกซ์/อาเกตมีความแข็งพอสมควร ไม่เป็นรอยง่ายแบบอะคริลิก (แต่ก็ยังเป็นรอยได้ถ้าโดนของแข็งกว่า) - ระวัง “ย้อมสี”: นิลดำในตลาดบางส่วนอาจเป็นอาเกตย้อมสีดำ ให้สังเกตสีเข้มที่อาจไปกองตามรอยร้าว/รูพรุน และถามร้านตรง ๆ ถ้าตั้งใจซื้อใส่จริง แนะนำขอรูป/คลิปใต้แสงธรรมชาติ และถามให้ชัดว่าเป็น Onyx/Agate ชนิดไหน จะช่วยลดความสับสนเรื่องชื่อ “นิล” ได้เยอะมาก