5 เรื่องสั้นเกี่ยวกับดนตรี ชีวิต ความทรงจำโดยนักเขียนระดับโนเบล
เพลงรัตติกาลรักในห้วงคะนึง (Nocturnes) เป็นหนังสือรวม 5 เรื่องสั้นของคาสึโอะ อิชิงุโระ (Kazuo Ishiguro) นักเขียนชาวอังกฤษเชื้อสายญี่ปุ่น เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมปี 2017 ซึ่งงานเขียนส่วนใหญ่ของเขามักจะพูดถึงความทรงจำ ความเสียใจ และความรู้สึก รวมถึงเล่มนี้ด้วย
ถ้าจำไม่ผิด แลกได้กับเล่มอื่นมา และเลือกหยิบมาอ่านเพราะคำโปรยหลังปกที่ว่า “…บทเพลงรักและราตรีกาล… ที่จะสั่นสะเทือนอารมณ์ไปถึงก้นบึ้งของความทรงจำ…”
เนื้อหาในเล่มไม่ใช่แค่เล่าเรื่องความรัก แต่พาคนอ่านไปสำรวจความสัมพันธ์ ความฝัน และความทรงจำที่เกิดขึ้นท่ามกลางบรรยากาศยามค่ำคืนตามชื่อเรื่อง… ที่หลายอย่างดูเกิดขึ้นได้ในหนึ่งราตรี
อ่านไป รับรู้ถึงมวลอารมณ์ที่หม่นๆ และอ้างว้างเป็นจังหวะ แต่ก็เป็นความหม่นที่ชวนให้ค่อยๆ ฉุกคิดและตกผลึกช้าๆ ให้เราในฐานะคนอ่าน หรือคนสังเกตการณ์เรื่องราว มองเห็นช่องโหว่ในชีวิตของตัวละคร ก่อนจะค่อยๆ เผยให้เราเห็นวิธีการรับมือหรือปลดพันธนาการ
แม้ทุกเรื่องราวชวนให้เศร้า มีทั้งการหย่าร้าง การตกงาน หรือการขาดแรงบันดาลใจ (ซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นความจริงที่เราต้องเผชิญ) แต่ทุกเรื่องก็เมตตาจูงมือเราให้เดินหน้าต่อ ไม่ว่าชีวิตจะมีอุปสรรคอะไรก็ตาม
และทุกเรื่องมีดนตรีเป็นสื่อประสานตัวละคร ทั้งที่อยู่ในรูปแบบเครื่องมือ บรรยากาศ หรือกลิ่นอายในอากาศ ทำให้การอ่านเต็มไปด้วยความสุนทรีย์ เคลิบเคลิ้ม และสะเทือนอารมณ์ในเวลาเดียวกัน
เล่มนี้ทำให้เราเห็นความต่างของฝีมือการเขียน ของนักเรียนฝึกหัดและนักเขียนระดับโนเบลได้ดีมาก เขาสามารถเขียนให้เรารู้สึกและโอนเอียงตามตัวละครได้อย่างง่ายดาย เราว่าเรื่องสั้นเขียนยากกว่าเรื่องยาว เพราะมันหมายถึงการใช้คำพูดที่น้อยลงมากๆ แต่ให้ความอิ่มเท่ากับเรื่องยาวหรืออาจจะมากกว่า
เรื่องไหนที่ผู้เขียนทำให้ผู้อ่านรู้สึกได้ เรื่องนั้นคือเรื่องที่ดี
แม้แต่ละเรื่องจะเกี่ยวกับดนตรี แต่ก็มีแก่นที่ครอบคลุมถึงความเปลี่ยนแปลงและก ารยอมรับความจริงอยู่ในนั้นในรูปแบบและเงื่อนไขชีวิตที่ต่างกันออกไป
📕 ท่อนที่ชอบและสิ่งที่ได้จากเล่มนี้
• “ชีวิตเป็นอะไรที่ยิ่งใหญ่กว่าการรักใครสักคน” ประโยคนี้กินใจและเป็นจริงที่สุด มันเตือนให้เรายอมรับว่า ความรักไม่จีรังยั่งยืนนาน เมื่อความสัมพันธ์สิ้นสุดลง เราต้องตระหนักว่าชีวิตของเรามีความหมายและทิศทางที่ยิ่งใหญ่กว่าการยึดติดกับใครคนใดคนหนึ่ง
• “คุณไม่สามารถเร่งตัวออกมาแล้วชูมือยอมแพ้หลังโดนชกไปแค่สองสามหมัดได้” ความล้มเหลว หรือการถูกปฏิเสธ ไม่ได้แปลว่าเราไม่มีความสามารถ แต่เป็นเพียง จังหวะเวลาที่ไม่เหมาะสม เราไม่ควรยอมแพ้หลังเผชิญอุปสรรคเพียงไม่กี่ครั้ง
• “แต่ได้โปรดอย่ากังวลไปเลย สิ่งที่เราได้วิเศษพอแล้ว นอกจากนั้นคนเราไม่ต่างกันนักหรอก นายธนาคาร นักดนตรี ในท้ายที่ส ุดพวกเราล้วนก็ต้องการสิ่งเดียวกันจากชีวิต” ประโยคข้างต้นบอกเราว่า ทุกคนล้วนพยายามรับมือกับความไม่รู้ ไม่ว่าใครจะดูมั่นใจแค่ไหน แต่ความจริงคือเราทุกคนต่างกำลังคิดหาทางรับมือกับสถานการณ์ต่างๆ อยู่เสมอ
• “แรกสุดและสำคัญที่สุด เราเล่นเพราะเราเชื่อมั่นในดนตรี” การพัฒนาความรู้และทักษะ รวมถึงการ ใช้เวลาส่งเสริมตัวเราเอง เป็นการลงทุนที่ไม่สูญเปล่า และทำให้ทุกคนรับรู้ถึงคุณค่าที่เรามี
📕 My (other) bookmarks
.
มันยากที่จะช่วยคนที่ไม่ยอมช่วยตัวเอง
.
เพียงเพราะพระเจ้ามอบพรวิเศษให้ คุณก็คิดว่าคุณมีสิทธิ์ที่จะได้ทุกสิ่งทุกอย่าง คุณคิดว่าคนดีเลิศกว่าคนอื่น คิดว่าคุณสมควรออกมายืนแถวหน้าทุกครั้ง คุณไม่เห็นว่ายังมีคนอื่นอีกมากที่ไม่ได้โชคดีแบบคุณ แต่พวกเขาก็ทำงานหนักเพื่อจะได้มีที่ยืนบนโลกใบนี้…
#รีวิวหนังสือ เล่มที่ 1 เดือนตุลาคม / เล่มที่ 28 ของปี 2025
เพลงรัตติกาลรักในห้วงคะนึง (Nocturnes)
เขียน คาสิโอะ อิชิงุโระ
แปล นารีรัตน์ ชุนหชา
สำนักพิมพ์: เอิร์นเนส พับลิชชิ่ง
256 หน้า, 250 บาท
ถ้าคุณกดเข้ามาเพราะหา “ฟ้ากับเหว คอร์ด” เราเข้าใจเลยว่าเวลาจะเล่นเพลงที่ชอบ สิ่งที่ทำให้ติดขัดมักไม่ใช่แค่ “คอร์ดคืออะไร” แต่เป็นการเปลี่ยนคอร์ดให้ลื่น จังหวะการตีคอร์ด และการคุมเสียงให้พอดี (โดยเฉพาะเวลาร้องไปด้วย) ทริคส่วนตัวเวลาเริ่มซ้อมคอร์ดเพลง (รวมถึงเพลงที่ฟีลเศร้าๆ แบบ “ฟ้ากับเหว”) คือแบ่งเป็น 3 ขั้น 1) แกะโครงคอร์ดก่อน ไม่ต้องร้อง เริ่มจากไล่คอร์ดทีละห้อง ช้าๆ ด้วยเมโทรนอม หรือเคาะจังหวะเท้าเอาก็ได้ ตั้งความเร็วต่ำไว้ก่อน เช่น 60–70 BPM แล้วค่อยเพิ่ม ทีนี้เราจะเห็น “จุดสะดุด” ชัดมากว่าคอร์ดไหนเปลี่ยนยาก 2) ฝึกเปลี่ยนคอร์ดแบบ “ยกนิ้วน้อยที่สุด” ลองสังเกตนิ้วที่สามารถ “เป็นจุดยึด” ได้ เช่น คอร์ดบางคู่มีนิ้วที่วางตำแหน่งใกล้กัน ให้เราค้างนิ้วนั้นไว้แล้วขยับนิ้วที่เหลือ จะช่วยให้การเปลี่ยนคอร์ดเนียนขึ้นเยอะมาก (ซ้อมวนแค่ 2 คอร์ดที่ติดอยู่ 5 นาที ดีกว่าฝืนเล่นทั้งเพลงแล้วพังซ้ำๆ) 3) เลือกแพทเทิร์นตีคอร์ดให้เข้ากับอารมณ์ เพลงเศร้า/คิดถึง ส่วนใหญ่ถ้าตีแรงเกินจะทำให้ฟีลแข็ง เรามักเริ่มจากการเกากีตาร์ลงอย่างเดียว (Downstroke) ให้ตรงจังหวะก่อน พอเข้าที่แล้วค่อยเพิ่ม Upstroke หรือใส่การเน้นจังหวะ 2 และ 4 เบาๆ จะได้ความ “ละมุนแต่ยังเดินเพลง” ถ้าคุณเพิ่งเริ่มเล่น แนะนำให้ลองเวอร์ชันง่ายโดย “คาโป้” เพื่อให้คีย์ร้องสบายขึ้นด้วย บางทีคอร์ดเดิมๆ นั่นแหละ แต่พอคาโป้แล้วเสียงพุ่งขึ้น เพลงจะฟังโปรขึ้นทันที ที่อยากชวนคุยต่อคือ…เรารู้สึกว่าการเล่นเพลงบางเพลงมันเหมือนอ่านรวมเรื่องสั้น Nocturnes ของคาสึโอะ อิชิงุโระเลย คือดนตรีไม่ได้เป็นแค่ฉากประกอบ แต่เป็น “ตัวกลาง” ที่พาเราไปแตะความทรงจำ ความเสียใจ และความจริงที่ยอมรับยาก ในเล่มนี้มี 5 เรื่องสั้น (อย่าง นักร้องอมตะ, ฝนจะตกหรือแดดจะออก, มาลเวิร์นฮิลส์, เพลงรัตติกาลรัก, นักเชลโล) โทนจะหม่นๆ เหงาๆ แต่ไม่ทำร้ายเรา กลับเหมือนบอกให้ค่อยๆ ทำความเข้าใจกับชีวิต เวลาเราซ้อมเพลงแล้วหงุดหงิด เพราะจับคอร์ดไม่ทันหรือเสียงไม่สวย เรามักนึกถึงไอเดียในหนังสือที่พูดเรื่อง “ความฝันกับความจริง” และการเดินหน้าต่อแบบไม่รีบยอมแพ้ สุดท้ายเพลงที่เล่นได้ อาจไม่ต้องเพอร์เฟกต์ แต่ถ้าเราคุมอารมณ์มันได้—แค่นั้นก็พอทำให้คนฟัง “รู้สึก” แล้ว ถ้าคุณอยากให้ช่วยเช็กคอร์ด “ฟ้ากับเหว” แบบตรงเวอร์ชันที่คุณเล่น (มีคาโป้ไหม/คีย์ไหน/สไตล์ตีคอร์ด) ส่งรายละเอียดมาบอกได้ เดี๋ยวเราช่วยแนะนำแพทเทิร์นซ้อมให้เข้ามือมากขึ้น
