พระเจ้าเก้าตื้อ เป็นพระประธานในพระอุโบสถ วัดสวนดอก หรือวัดบุบผาราม ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ วัดสำคัญของนครเชียงใหม่ พระเจ้าเก้าตื้อเป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย ที่สวยงามองค์หนึ่งของล้านนา ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ในอุโบสถวัดพระเจ้าเก้าตื้อ ซึ่งรวมเป็นวัดเดียวกับวัดสวนดอกเชียงใหม่[ต้องการอ้างอิง]
พระเจ้าเก้าตื้อชื่อสามัญพระเจ้าเก้าตื้อประเภทพระพุทธรูปศิลปะปางมารวิชัยความกว้าง3 เมตรความสูง4.70 เมตรวัสดุโลหะ 9,000 กิโลกรัมสถานที่ประดิษฐานพระอุโบสถ วัดสวนดอก ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ความสำคัญได้รับการยกย่องว่าเป็นพระพุทธรูปที่มีพระพุทธลักษณะงดงามที่สุดในล้านนา สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
คำว่า ตื้อ เป็นหน่วยวัดน้ำหนักโลหะของล้านนาในสมัยโบราณ ซึ่ง 1 ตื้อ เท่ากับ 1,000 กิโลกรัม (บางตำรากล่าวว่า 1 ตื้อ หนักเท่ากับ 1,200 กิโลกรัม) พระเจ้าเก้าตื้อ หมายถึงพระพุทธรูปที่หล่อด้วยโลหะหนัก 9,000 กิโลกรัม หรือ 9 ตัน
ในพงศาวดารโยนกกล่าวว่า พระเจ้าเมืองแก้ว หรือพระเจ้าศิริธรรมจักรพรรดิราช หรืออีกพระนามหนึ่งคือ พญาแก้วกษัตริย์รัชกาลที่ 14 แห่งราชวงศ์มังราย ที่ครองอาณาจักรล้านนา ได้โปรดให้สร้างพระพุทธรูปองค์นี้ขึ้น เพื่อเป็นประธานในวิหารพระสิงห์ โดยได้เริ่มทำการหล่อในวันพฤหัสบดี เดือน 8 ขึ้น 11 ค่ำ ปีชวด ฉอศก จุลศักราช 866 (พ.ศ. 2047) เมื่อหล่อได้ทำการตกแต่ง จนถึงวันพฤหัสบดี เดือน 5 ขึ้น 5 ค่ำ ปีฉลู สัปตศก จุลศักราช 467 (พุทธศักราช 2048) จึงสำเร็จบริบูรณ์ องค์พระมีที่ต่อ 8 แห่ง อย่างไรก็ตามเนื่องจากองค์พระมีน้ำหนักมากเมื่อหล่อเสร็จไม่สามารถชะลอเข้าเมืองได้ พระองค์จึงโปรดฯ ให้สร้างวิหารเป็นที่ประดิษฐาน ณ บริเวณใกล้ ๆ กับพระอารามวัดบุปผารามหรือวัดสวนดอก ครั้นถึงวันพุธเดือน 5 ขึ้น 4 ค่ำ ปีมะเส็ง เอกศก จุลศักราช 870 (พุทธศักราช 2052) จึงได้มีการชักพระพุทธปฏิมากรองค์นี้ เข้าประดิษฐานเป็นพระประธานในพระอุโบสถในวัดบุบผาราม#พระเจ้าเก้าตื้อ
เมื่อได้มีโอกาสไปเยือนวัดสวนดอกที่เชียงใหม่ ผมรู้สึกทึ่งกับความยิ่งใหญ่และงดงามของพระเจ้าเก้าตื้อ พระพุทธรูปโลหะขนาดใหญ่ที่ประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถ ภายในวัด ซึ่งมีลักษณะเด่นคือปางมารวิชัยที่สง่างามอย่างแท้จริง พระเจ้าเก้าตื้อไม่เพียงแต่เป็นศิลปะวัตถุที่มีขนาดใหญ่ที่สุดชิ้นหนึ่งในล้านนา แต่ยังสะท้อนถึงความเชื่อและประวัติศาสตร์อันยาวนานของแผ่นดินเชียงใหม่จากยุคโบราณ ซึ่งผมเองก็ได้เรียนรู้ผ่านคำอธิบายว่า "ตื้อ" เป็นหน่วยวัดน้ำหนักโลหะ ซึ่งทำให้รู้ว่าพระพุทธรูปองค์นี้หนักถึง 9,000 กิโลกรัม หรือประมาณ 9 ตันเลยทีเดียว จากการพูดคุยกับผู้เฒ่าผู้แก่ในท้องถิ่น ผมได้ทราบว่าการหล่อพระพุทธรูปใหญ่นี้ต้องใช้เวลานานและความละเอียดประณีตมาก การที่น้ำหนักของพระองค์มีมากกว่าที่คาดหมายไว้ ทำให้ไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้ง่าย จึงต้องสร้างพระอุโบสถขึ้นมาเพื่อเป็นที่ประดิษฐาน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญขององค์พระที่มีต่อผู้คนในล้านนา ในฐานะที่เป็นคนหนึ่งที่ชื่นชอบการเรียนรู้ศิลปะและประวัติศาสตร์ ผมอยากแนะนำให้ทุกคนได้มีโอกาสไปสัมผัสกับพระเจ้าเก้าตื้อด้วยตนเอง นอกจากจะได้ชื่นชมความงามแล้วยังได้เข้าใจถึงความพยายามและภูมิปัญญาของคนสมัยก่อนที่สรรสร้างพระพุทธรูปที่มีคุณค่าทางวัฒนธรรมเช่นนี้ นอกจากนี้ บริเวณวัดสวนดอกยังมีความร่มรื่นและสวยงาม เหมาะสำหรับการนั่งพักผ่อนและทำสมาธิ นับเป็นจุดเด่นที่ผมรู้สึกประทับใจและรู้สึกใกล้ชิดกับประเพณีล้านนาอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น
