หลายคนได้ยินคำว่า “ตะพาบแมว” แล้วงงเหมือนกันว่ามันคือตะพาบแบบไหน ทำไมเรียกแมว แล้วที่บอกว่าต้องหัวแหลมๆ ขาสั้นๆ นี่จริงไหม จากที่เราเคยเห็นและคุยกับคนเลี้ยงเต่าหลายๆ บ้าน ขอเล่าเป็นแนวสังเกตง่ายๆ เผื่อใครเจอในคลอง/บ่อหรือกำลังหาข้อมูลก่อนเลี้ยงค่ะ ตะพาบ (softshell turtle) โดยรวมจะต่างจาก “เต่าบก/เต่าน้ำทั่วไป” ตรงกระดองจะไม่แข็งเป็นแผ่นๆ แต่จะออกนิ่มๆ แบนๆ คล้ายหนัง มีขอบยืดหยุ่น เวลามองด้านบนจะดูเป็นทรงรีแบนกว่าเต่าทั่วไป อันนี้เป็นจุดที่เห็นชัดสุด เรื่อง “หัวแหลม” มักจะใช่ค่ะ เพราะตะพาบส่วนใหญ่จะมีจมูกยื่นเป็นหลอดนิดๆ (เหมือนงวงสั้นๆ) และปากจะดูเรียวกว่าเต่าน้ำหลายชนิด เลยทำให้ภาพรวมดูหัวแหลม แต่ไม่ได้แปลว่าต้องแหลมมากทุกตัว ขึ้นกับชนิดและช่วงวัยด้วย ส่วน “ขาสั้น” ถ้าเทียบกับเต่าบางชนิดอาจดูสั้น เพราะลำตัวแบน กระดองแผ่ ทำให้ขาดูไม่ยาวเด่น แต่จริงๆ ตะพาบจะมีเท้าค่อนข้างใหญ่ มีพังผืดช่วยว่ายน้ำ และเล็บคมพอสมควร เวลามันขยับบนบกจะดูต้วมเตี้ยมหน่อย เลยทำให้หลายคนรู้สึกว่าขาสั้น ถ้าเจอตะพาบแล้วอยากดูให้ชัวร์ (แบบไม่ไปจับนะคะ) ลองสังเกต 4 อย่างนี้: 1) กระดองนิ่มและแบน ขอบไม่เป็นแผ่นแข็ง 2) จมูกเป็นหลอดเล็กๆ ยื่นออกมา 3) คอและหัวมักยืดหดเร็ว โผล่พรวดๆ 4) เวลาว่ายน้ำจะพุ่งไว ฝังตัวในทราย/ดินได้เก่ง ข้อควรระวัง: ตะพาบกัดเจ็บมาก และเครียดง่าย ถ้าเจอในธรรมชาติแนะนำดูห่างๆ ไม่แหย่ ไม่จับเล่น และไม่ปล่อยสัตว์เลี้ยงลงแหล่งน้ำธรรมชาติ เพราะเสี่ยงเป็นชนิดต่างถิ่นหรือแพร่โรคได้ ถ้าคุณตั้งใจเลี้ยงเพราะเห็นว่า “ตะพาบแมว” น่ารัก แนะนำอย่างน้อยเตรียมบ่อ/ตู้ที่พื้นที่พื้นกว้าง น้ำสะอาด มีระบบกรองแรงพอ ซ่อนตัวได้ (ทราย/ดินที่ปลอดภัย) และศึกษากฎหมายท้องถิ่นด้วย เพราะบางชนิดอาจเข้าข่ายสัตว์คุ้มครองหรือมีข้อกำกับการครอบครองค่ะ