物理学、M.4、最後の2学期。

ถ้าใครกำลังติวฟิสิกส์ ม.4 เทอม 2 ช่วงปลายภาค ผมแนะนำให้วางแผนอ่านแบบ “เก็บภาพรวมก่อน แล้วค่อยทำโจทย์” เพราะเนื้อหาจะโยงกันตั้งแต่บทงานและพลังงานไปถึงโมเมนตัมและโพรเจกไทล์เลย 1) เช็คลิสต์เร็ว: เทอม 2 มีอะไรบ้าง จากที่ผมอ่านและสรุปไว้ เทอมนี้มักวนอยู่ 4 บทหลัก ๆ คือ บทที่ 4 สมดุลกล, บทที่ 5 งานและพลังงาน, บทที่ 6 โมเมนตัมและการชน, และบทที่ 7 การเคลื่อนที่แนวโค้ง (โพรเจกไทล์) โดยปลายภาคมักเน้นบท 6–7 แต่บท 4–5 ก็ชอบออกเป็นพื้นฐาน/ข้อสั้น ๆ 2) สมดุลกล (สรุปสมดุลกลที่ควรจำ) - เงื่อนไขสมดุล: ΣF = 0 (ไม่เร่ง) และบางข้อมีโมเมนต์ Στ = 0 - วาด FBD ให้ชัดก่อนเสมอ: แรงปกติ, น้ำหนัก, แรงเสียดทาน (fs ≤ μ_s N, fk = μ_k N) - ทริคที่ผมใช้: ถ้าโจทย์นิ่ง/เคลื่อนที่ด้วย v คงที่ ให้คิด “ผลรวมแรงตามแกน = 0” แล้วค่อยแตกแรง 3) งานและพลังงาน (งานและพลังงาน ม.4 สรุป) - งาน: W = F s cosθ (ระวังมุมระหว่างแรงกับการกระจัด) - พลังงานจลน์: K = 1/2 mv^2, ศักย์โน้มถ่วง: U = mgh - หลักอนุรักษ์พลังงาน (ไม่มีแรงไม่อนุรักษ์): K1+U1 = K2+U2 - ถ้ามีเสียดทาน ให้บวกงานของแรงเสียดทานเข้าไป (มักเป็นลบ) ผมชอบเขียนเป็น K1+U1 + W_nc = K2+U2 4) โมเมนตัมและการชน (โมเมนตัมและการชน ม.4 สรุป) นี่คือบทที่ควรทำโจทย์เยอะสุด เพราะแค่ตั้งระบบให้ถูกก็ได้ครึ่งคะแนนแล้ว - สูตรโมเมนตัม: p = mv (มีทิศ) - อิมพัลส์: J = Δp = FΔt (ใช้กับกราฟแรง-เวลาได้ดี) - อนุรักษ์โมเมนตัม: Σpก่อน = Σpหลัง (เมื่อแรงภายนอกสุทธิ ≈ 0 ในช่วงชน) - ชนติดกัน (ไม่ยืดหยุ่นสมบูรณ์): m1u1 + m2u2 = (m1+m2)v - ข้อควรระวังที่ผมพลาดบ่อย: เลือกทิศบวกให้ชัด แล้วความเร็วที่สวนทางต้องติดลบ 5) การเคลื่อนที่แนวโค้ง/โพรเจกไทล์ (โพรเจกไทล์ ม.4 สรุป) - แยกแกน x,y ตั้งแต่เริ่ม: แกน x ความเร็วคงที่ (ไม่มี ax ถ้าไม่คิดแรงต้าน), แกน y มี ay = -g - สูตรที่ใช้บ่อย: vx = v0 cosθ, vy0 = v0 sinθ x = vx t y = vy0 t - 1/2 g t^2 - ทริคทำข้อสอบ: ถ้าโจทย์ถาม “เวลารวม/ระยะทางแนวนอน/ความสูงสุด” ให้หา t จากแกน y ก่อน แล้วค่อยแทนลงแกน x แพลนอ่านที่ผมใช้จริงก่อนสอบ วันแรกเก็บสรุปบท 4–5 ให้จบ (เน้นสูตร+วิธีวาดแรง) วันถัดไปลุยบท 6 ทำโจทย์ชน 1 มิติ/2 มิติ แล้วปิดท้ายบท 7 ทำโจทย์โพรเจกไทล์แบบจับเวลา 5–10 ข้อ จะเห็นเลยว่าคะแนนขึ้นเร็วมากจากการแยกแกนและตั้งสมการให้ถูก