มหาวิทยาลัยศิลปะ ตั้งในวังเก่า ตราเป็นเทพฮินดู แต่ร้องเพลงอิตาลี

หลายคนเจอคำว่า “Santa Lucia” จากศิลปากรแล้วสงสัยเหมือนกันว่า ทำไมมหาวิทยาลัยไทย (แถมตั้งอยู่ในวังเก่าอย่างมหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ) ถึงใช้เพลงอิตาเลียนเป็นบทเพลงประจำมหาวิทยาลัย เท่าที่เคยอ่านข้อมูลและฟังรุ่นพี่เล่ากันมา จุดสำคัญอยู่ที่ความผูกพันกับ “ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี” บิดาแห่งศิลปะร่วมสมัยไทย ผู้วางรากฐานด้านศิลปะสมัยใหม่ให้บ้านเรา อาจารย์เป็นชาวอิตาลี และว่ากันว่าเพลง Santa Lucia เป็นเพลงที่ท่านชอบมาก ถึงขั้นฮัมบ่อย ๆ ตอนทำงาน เลยกลายเป็นบทเพลงที่คนศิลปากรใช้ร้องเพื่อระลึกถึงอาจารย์ โดยเฉพาะช่วง “วันอาจารย์ศิลป์” (มักจัดกันราวเดือนกันยายน) บรรยากาศจะมีความอบอุ่นและเป็นพิธีกรรมร่วมของคนในคณะ/มหาวิทยาลัย แล้ว Santa Lucia เป็นเพลงเกี่ยวกับอะไร? ต้นฉบับที่คนค้นกันบ่อยจะเล่าวิวท้องทะเล/อ่าวแถบนาโปลี (The Gulf of Naples) แถวชายฝั่งตะวันตกของอิตาลีตอนใต้ ภาพรวมคือกลางคืนที่มีดาวส่องแสง ลมพัดเบา ๆ คลื่นเอื่อย ๆ ชวนกันลงเรือ—เป็นเพลงที่ฟังแล้วเห็นภาพโรแมนติกแบบบ้านทะเลอิตาลีชัดมาก เวลาค้น “santa lucia เนื้อเพลง แปล” แนะนำให้เช็ก 3 อย่างนี้เพื่อไม่ให้สับสน: 1) ภาษา: มีทั้งเวอร์ชันภาษาอิตาเลียนและเนเปิลส์ (Napolitano) เนื้อร้อง/การสะกดจะต่างกันเล็กน้อย 2) เวอร์ชันไทยของศิลปากร: เป็นการ “แปลงเนื้อร้อง” ให้เข้ากับบริบทการรำลึกถึงอาจารย์ มากกว่าการแปลตรงตัว 3) แหล่งอ้างอิง: เลือกเว็บที่ให้ทั้งต้นฉบับ + คำอ่าน + คำแปล และระบุว่าเป็นเวอร์ชันไหน จะช่วยให้ร้องตามได้ง่าย ส่วนใครค้น “มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ รูปภาพ” ถ้าอยากได้มุมที่เข้ากับคอนเทนต์เพลง ลองถ่าย/ดูภาพแนวนี้: ลานภายในและอาคารเก่าในวังท่าพระตอนแสงเย็น, มุมป้าย/สัญลักษณ์มหาวิทยาลัย, หรือภาพกิจกรรมช่วงวันอาจารย์ศิลป์ เพราะจะเล่าเรื่องต่อเนื่องกับประเพณีการร้องเพลงได้ดีมาก สรุปคือ Santa Lucia ไม่ได้ถูกเลือกเพราะ “เท่” อย่างเดียว แต่เป็นสัญลักษณ์ความทรงจำของสถาบันที่เชื่อมโยงกับอาจารย์ศิลป์ พีระศรี ทำให้เพลงอิตาลีเพลงหนึ่งกลายเป็นบทเพลงประจำมหาวิทยาลัยไทยได้อย่างกลมกลืนจริง ๆ