จิตสงบจากสมถะ เห็น 4 ทวีปชัดเจน -> อาสวักขยญาณ = ทำลายกิเลสในใจตัวเองทั้งสิ้น

การฝึกจิตด้วยสมถะนั้นเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญมาก เพราะเมื่อละความฟุ้งซ่านและจิตใจสงบลง จนเห็นภาพ 4 ทวีปได้อย่างชัดเจน นั่นแสดงว่าจิตของเรามีความมั่นคงในสมาธิระดับหนึ่ง ภาพ 4 ทวีปนี้ในเชิงพุทธธรรมเป็นการมองเห็นภาพใหญ่ของโลกและชีวิต ช่วยให้เราเข้าใจถึงสภาพจิตใจและวัฏจักรของการเกิดแก่เจ็บตายได้ดีขึ้น หลังจากนั้น การก้าวสู่ขั้นวิปัสสนา จะเป็นการพิจารณาความจริงภายในกายใจของเราเองในชมพูทวีป ซึ่งเป็นระบบจักรวาลที่แสดงถึงชีวิตมนุษย์และธรรมชาติของจิตใจตัวเอง ประสบการณ์ส่วนตัวในการฝึกสมถะและวิปัสสนา พบว่าการมีสมาธิที่มั่นคงนั้นทำให้เห็นปัญหาและกิเลสภายในจิตได้ชัดเจนขึ้นมาก เมื่อจิตสงบ การรับรู้ถึงความโลภ โกรธ หลง จะปรากฏขึ้นอย่างชัดเจนและเข้าใจได้ลึกซึ้ง ซึ่งนี่คือจุดเริ่มต้นในการลดละกิเลสเหล่านี้ คำว่า อาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นฤทธิ์สูงสุดที่พระพุทธเจ้าสรรเสริญนั้น ไม่ใช่ฤทธิ์พิเศษอย่างการเหาะหรือหายตัว แต่เป็นฤทธิ์แห่งการทำลายกิเลสในใจให้สิ้นสุด เหมือนกับการปลดล็อกความทุกข์ที่อยู่ภายในจิตใจ การมีปัญญาส่องแสงนำทางให้เราเห็นความจริงในใจช่วยนำพาเราออกจากวัฏฏะซึ่งเป็นวัฏจักรแห่งการเวียนเกิดเวียนตาย 31 ภพ นี่คือเป้าหมายสูงสุดของการเจริญภาวนาในพุทธศาสนา เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้ง การฝึกจิตควรทำอย่างต่อเนื่อง สม่ำเสมอ และมีการสังเกตอารมณ์และความคิดในแต่ละช่วงเวลา พร้อมกับใช้คำสอนของพระพุทธเจ้ามาเป็นแนวทาง ทั้งนี้ การฝึกวิปัสสนาเปรียบเสมือนการเปิดประตูสู่ปัญญาที่แท้จริง ที่ช่วยทำให้เราหลุดพ้นจากความยึดติดและกิเลสทั้งปวงอย่างถาวร แสงแห่งปัญญานี้ไม่ใช่เพียงแค่ความรู้หรือข้อมูล แต่เป็นการตื่นรู้ที่ทำให้จิตใจเราสว่างไสวและปลอดภัยจากความทุกข์ การใช้เวลาฝึกสมถะและวิปัสสนาจึงเป็นการลงทุนกับความสงบและพ้นทุกข์ที่ยั่งยืนในชีวิตจริง