หลายคนอาจเคยได้ยินว่า “กรุ๊ปเลือด O negative (O- / Rh-)” เป็นเลือดที่หายาก และเป็นกรุ๊ปที่เวลาเกิดเหตุฉุกเฉินมักถูกพูดถึงบ่อย เพราะ O- สามารถให้เม็ดเลือดแดงกับคนส่วนใหญ่ได้ (โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ยังไม่รู้กรุ๊ปเลือดคนไข้) เลยทำให้ “ความต้องการสูง” แต่ “จำนวนผู้บริจาคน้อย” โดยเฉพาะในไทยที่คน Rh- มีสัดส่วนค่อนข้างต่ำ ถ้าคุณรู้ตัวว่าเป็น O-negative Rh- หรือเคยตรวจแล้วขึ้น Rh- แนะนำให้พกข้อมูลกรุ๊ปเลือดติดตัวไว้ และถ้าเห็นประกาศ “ต้องการรับบริจาคเลือดด่วน” ให้ผู้ป่วยใน ICU (เช่นเคสที่ระบุว่า Blood Type: O-negative Rh- และมีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด) สิ่งที่ช่วยให้การบริจาคไปถึงคนไข้เร็วขึ้นคือการ “บริจาคแบบระบุชื่อผู้ป่วย (Directed donation)” ซึ่งส่วนใหญ่โรงพยาบาลจะให้แจ้งชื่อ-นามสกุลผู้ป่วยและเลข HN ตอนลงทะเบียน เช่นระบุชื่อผู้ป่วยตามประกาศ (ตัวอย่างเคส: Harry Curtis Balek และเลข HN) ทริคจากประสบการณ์คนที่เคยช่วยประสานให้เพื่อน/ญาติ คือโทรถามก่อนเสมอว่าโรงพยาบาลไหนรับบริจาคได้บ้าง และต้องการ “เลือด” หรือ “ส่วนประกอบของเลือด” อะไร (บางเคสต้องการเม็ดเลือดแดงเป็นหลัก) เพราะคำว่า O- หายากมาก บางที รพ. จะประสานคลังเลือด/สภากาชาดแล้วแต่ยังไม่ได้ จึงต้องให้ญาติช่วยประกาศเพิ่ม ก่อนออกไปบริจาค แนะนำเตรียมตัวประมาณนี้: - นอนให้พอ และงดแอลกอฮอล์อย่างน้อย 24 ชม. - กินข้าว/ของว่างมาก่อน ดื่มน้ำเยอะๆ - พกบัตรประชาชน (และข้อมูลผู้ป่วย: ชื่อผู้ป่วย, HN, โรงพยาบาล/หอผู้ป่วย เช่น ICU) - ถ้ามีโรคประจำตัว/ทานยาอยู่ ให้แจ้งเจ้าหน้าที่ตรงๆ เพื่อความปลอดภัย อีกอย่างที่หลายคนไม่รู้: ต่อให้กรุ๊ปตรงกัน ก็ยังต้องผ่านการคัดกรองและตรวจความปลอดภัยตามมาตรฐาน (เช่นความเข้มข้นเลือด น้ำหนัก ชีพจร ประวัติสุขภาพ) เพราะฉะนั้นถ้าไปแล้วบริจาคไม่ได้ อย่าโทษตัวเองนะ ลองช่วยด้วยวิธีอื่น เช่นแชร์ประกาศไปยังกลุ่มคน Rh- หรือช่วยโทรประสานหลายโรงพยาบาลแทน สุดท้าย ถ้าคุณเป็น O-negative Rh- จริงๆ การไปบริจาคเป็นประจำ (ไม่ใช่เฉพาะตอนด่วน) จะช่วยให้คลังเลือดมีสำรองมากขึ้นมาก และช่วยคนไข้ฉุกเฉินได้อีกหลายเคสเลย