12 พค.69
‘ศิริกัญญา’ กังวลประวัติศาสตร์ซ้ำรอย ซื้อลิขสิทธิ์ ‘บอลโลก’ ค้านดึงงบ กทปส.-กองทุนกีฬาฯ มาใช้ผิดวัตถุประสงค์ เตือนรัฐบาล รีบฟันธงดูฟรี ระวังทำเสียอำนาจต่อรองเอเยนต์-เอกชน เตือนรัฐบาลจัดลำดับความสำคัญให้ดี อย่าใช้เงินผิดวัตถุประสงค์ เพียงเพื่อสร้างคะแนนนิยมระยะสั้นเอาใจแฟนบอล
วันที่ 12 พ.ค. 2569 น.ส.ศิริกัญญา ตันสกุล สส.บัญชีรายชื่อ รองหัวหน้าพรรคประชาชน ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีมีรายงานว่ส คณะรั ฐมนตรี (ครม.) อนุมัติให้คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ซื้อลิขสิทธิ์ฟุตบอลโลก 1,300 ล้านบาท ว่า จริงๆ วันนี้มติ ครม. ก็ยังมีความคลุมเครือ ว่าตกลงใครจะเป็นคนซื้อลิขสิทธิ์ ใครจะเป็นคนจ่ายเงิน เลยสร้างความกังวลว่า ประวัติศาสตร์จะซ้ำรอยเดิมหรือไม่
นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า เมื่อ 4 ปีที่แล้ว แหล่งที่มาของเงินซื้อลิขสิทธิ์ก็มาจากหลายส่วน ส่วนหนึ่งก็จะมาจากกองทุนกองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม เพื่อประโยชน์สาธารณะ (กทปส.) ประมาณครึ่งหนึ่ง ถ้าตนจำไม่ผิด แล้วอีกส่วนหนึ่งมาจากกองทุนกีฬาของการกีฬาแห่งประเทศไทย (กกท.) และเอกชนลงขันกัน ซึ่งในตอนนั้นมีข้อครหาออกมา 2 ส่วน
ส่วนแรก กองทุน กทปส. ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เอาไว้สำหรับการเอามาใช้ในรูปแบบลักษณะแบบนี้ วัตถุประสงค์ของ กทปส. คือการเอาไปใช้ในการที่จะทำให้คนที่เป็นกลุ่มเปราะบาง มีโอกาสที่จะเข้าถึงสื่อต่างๆ เช่น คนที่มีรายได้น้อย หรือคนพิการในรูปแบบต่างๆ กองทุนตัวนี้ก็จะเข้าไปช่วยอุดหนุนในส่วนที่จะทำให้คนกลุ่มนี้ได้เข้าถึงมากขึ้น ดังนั้น ไม่ได้มีข้อกำหนดเกี่ยวข้องกับการที่จะทำให้คนทั้งหมดทั้งประเทศได้ดูถ่ายทอดสดบอลโลกฟรีเลย
ส่วนกองทุนพัฒนากีฬา คนก็อาจจะยังตั้งข้อสังเกตเหมือนกัน ว่าจริงๆ แล้วควรจะเอามาใช้ในการพัฒนากีฬาในประเทศ มากกว่าการเอาไปซื้อลิขสิทธิ์หรือไม่ ถึงแม้ว่าเขาอาจจะบอกว่ามันจะช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนที่อยากที่จะพัฒนาเล่นกีฬาอาชีพอะไรต่างๆ ก็ตาม
ดังนั้น ความที่มันยังมีความไม่แน่นอน ว่าแหล่งเงินจะมาจากที่ไหน ก็ทำให้กังวลว่า ท้ายที่สุด ถ้าไม่มีเอกชน เข้ามาลงขัน สุดท้ายอาจจะเป็นรูปแบบการอุดหนุนแบบเดิมๆ หรือไม่
น.ส.ศิริกัญญา กล่าวต่อว่า ในรอบนี้มีบริบทที่แตกต่างออกไปคือ ประการแรก กฎ Must Have ที่ระเบียบของ กสทช. ที่ระบุว่าจะต้องมีรายการกีฬาใดบ้างที่ต้องมีการถ่ายทอดสดฟรีให้กับประชาชนได้ดูกัน เอาฟุตบอลโลกออกไปแล้ว ดังนั้นก็ไม่ได้มีความจำเป็นขนาดนั้นอีกต่อไป ที่จะต้องมีการถ่ายทอดสดให้คนได้ดูฟรีใช่หรือไม่
ประการที่สอง เป็นเรื่องแรงจูงใจของเอกชน ยกตัวอย่าง ในครั้งก่อนหน้าก็ยังเป็นคดีความกันอยู่เลย เรื่องระหว่าง True กับ กสทช. ที่เมื่อได้สิทธิ์ในการถ่ายทอดสดไปแล้ว กลับไม่ได้มีการปฏิบัติตามกฎ Must Carry คือทำให้ไม่สามารถดูได้ผ่านทุกๆ ช่องทาง ทุกแพลตฟอร์ม บางกล่องก็เกิดปรากฏการณ์จอดำ ใช่หรือไม่ หรือว่าบางแพลตฟอร์มก็ดูไม่ได้ เป็นต้น เพราะว่ามีการบล็อก เนื่องจาก คนที่ใส่เงิน เขาก็มีแรงจูงใจที่จะแสวงหาผลกำไรจากการที่ได้ลงทุนไปแล้วทั้งนั้น ดังนั้น ก็เป็นเหตุผลว่า ถ้ารอบนี้จะต้องมีการซื้อลิขสิทธิ์จริงๆ ขอให้เป็นเอกชนที่มีแรงจูงใจในเรื่องนี้ ในการเป็นคนที่ใส่เงินลงมา มากกว่าที่จะเป็นทางฝั่งของภาครัฐ
“การที่รัฐบาลรีบฟันธงว่า ได้ดูฟรีแน่นอน ก็ทำให้อำนาจต่อรองในการที่จะพูดคุยเจรจากับทางเอเยนต์ที่ถือสิทธิ์ในการขายลิขสิทธิ์ฟุตบอลโลกเองก็ดี หรือว่าเอกชนที่อยากที่จะลงขัน แต่ไม่ได้อยากที่จะลงเงินตัวเองทั้งหมด อาจจะใช้ตรงนี้ เป็นช่องเรียกร้องให้รัฐบาลต้องเป็นคนจ่ายเงินสมทบด้วยหรือไม่ เพราะถึงแม้ว่าจะไม่ใช่งบประมาณที่ต้องเอามาจับจ่ายใช้สอยแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจเฉพาะหน้า แต่ในความเป็นจริง เงินจากกองทุน มันก็มีวัตถุประสงค์ของมันอยู่ แล้วถ้ามันไม่ได้เอามาใส่ในกองทุน มันก็ควรจะต้องเป็นรายได้ที่นำส่งเข้าคลังด้วยซ้ำไป ดังนั้น ก็อยากให้รัฐบาลจัดลำดับความสำคัญในเรื่องนี้ให้ดี อย่าใช้เงินผิดวัตถุประสงค์ เพียงเพื่อที่จะสร้างคะแนนนิยมในระยะสั้น จากการที่เอาใจแฟนบอล เพราะว่าเราก็ไม่ได้มีเจตนาที่ทำให้ขัดขวางไม่ให้แฟนบอลไม่ได้มีโอกาสได้ดูการถ่ายทอดสดฟุตบอลโลกหรอก เพียงแต่เราก็อยากให้รัฐบาลใช้เงินได้อย่างโปร่งใส ตรงตามวัตถุประสงค์ แล้วก็นำไปใช้ในสิ่งที่จำเป็นเร่งด่วนมากกว่า” น.ส.ศิริกัญญา กล่าว
จากประสบการณ์การติดตามการจัดซื้อสิทธิ์ถ่ายทอดสดการแข่งขันรายการใหญ่ในประเทศไทย พบว่า การนำเงินจากกองทุนสาธารณะหรือกองทุนเฉพาะด้านมาใช้กับโครงการที่ไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของกองทุนนั้นเป็นเรื่องที่ต้องระวังอย่างมาก เพราะอาจทำให้เกิดข้อครหาทางสังคมและความไม่โปร่งใสในการบริหารจัดการ รวมถึงอาจส่งผลกระทบต่อกลุ่มเป้าหมายที่กองทุนตั้งใจดูแล อาทิ กลุ่มคนพิการหรือผู้มีรายได้น้อยที่ควรเข้าถึงสื่อและบริการสาธารณะได้อย่างเท่าเทียม นอกจากนี้ การที่รัฐบาลเร่งฟันธงว่าจะให้ประชาชนได้ดูฟุตบอลโลกฟรี อาจทำให้อำนาจในการเจรจาต่อรองกับเจ้าของลิขสิทธิ์และผู้ลงทุนลดลง ส่งผลให้อาจต้องเสียค่าใช้จ่ายจากภาครัฐในรูปแบบที่ไม่เหมาะสม และอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งกับเอกชนที่สนใจลงทุนจริงจัง ข้อเสนอแนะคือ ควรเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการลงทุน เพื่อแบ่งเบาภาระรัฐบาลและเพิ่มแรงจูงใจในการบริหารจัดการสิทธิ์ถ่ายทอดสดอย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับแฟนบอล การมีสิทธิ์ชมถ่ายทอดสดการแข่งขันฟุตบอลระดับโลกถือเป็นความสุขและความทรงจำที่ดี แต่การจัดสรรงบประมาณควรสะท้อนถึงความรับผิดชอบทางการเงินสาธารณะ ไม่ใช่แค่การสร้างคะแนนนิยมระยะสั้น การวางนโยบายสื่อสารเรื่องนี้อย่างโปร่งใสและชัดเจนจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นและลดความกังวลของประชาชนได้มากขึ้น สุดท้ายนี้ การใช้เงินกองทุนต่างๆ ควรยึดตามวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์ของประชาชนกลุ่มเปราะบางและส่งเสริมกีฬาเพื่อพัฒนาที่ยั่งยืน มากกว่าการใช้เพื่อแรงกระตุ้นชั่วคราว การบริหารจัดการลิขสิทธิ์ควรเน้นที่ความคุ้มค่าและประสิทธิภาพ เพื่อให้ทั้งภาคประชาชนและเอกชนได้รับประโยชน์ร่วมกันและไม่เกิดปัญหาซ้ำรอยในอนาคต
