ROM - ดูแลข้อต่อให้แข็งแรง
โดยหลักการทางการแพทย์และกายภาพบำบัด การทำ ROM จะแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักๆ ตามความสามารถในการออกแรงของผู้ทำ ดังนี้ครับ:
1. Passive Range of Motion (PROM) - ขยับข้อต่อโดยผู้อื่นทำให้
• ลักษณะ: ผู้ทำไม่ได้ออกแรงเองเลย จะมีนักกายภาพบำบัด ผู้ดูแล หรือเครื่องจักร (CPM) เป็นผู้ขยับข้อต่อให้ทั้งหมด
• เหมาะสำหรับ: ผู้ป่วยที่ขยับตัวไม่ได้ อัมพาต อ่อนแรงมาก ไม่รู้สึกตัว หรืออยู่ในช่วงที่แพทย์สั่งห้ามออก แรงด้วยตนเอง (เช่น หลังผ่าตัดใหม่ๆ)
2. Active-Assistive Range of Motion (AAROM) - ขยับข้อต่อโดยมีผู้ช่วย/อุปกรณ์ช่วย
• ลักษณะ: ผู้ทำออกแรงขยับข้อต่อด้วยตนเองส่วนหนึ่ง แต่ยังมีแรงไม่พอที่จะทำได้จนสุดองศา จึงต้องอาศัยแรงพยุงจากนักกายภาพบำบัด, อุปกรณ์ (เช่น รอก ไม้พลอง ผ้าเช็ดตัว) หรือใช้แขน/ขาข้างที่ปกติของตนเองมาช่วยพยุง
• เหมาะสำหรับ: ผู้ที่กล้ามเนื้อเริ่มมีแรงแต่ยังอ่อนแรงอยู่ หรือมีอาการปวดหากต้องต้านแรงโน้มถ่วงด้วยตนเองทั้งหมด
3. Active Range of Motion (AROM) - ขยับข้อต่อด้วยตนเอง
• ลักษณะ: ผู้ทำสามารถออกแรงขยับข้อต่อต่างๆ ได้เองจนสุดพิสัยการเคลื่อนไหวต้านแรงโน้มถ่วงได้ โดยไม่ต้องมีใครหรืออะไรช่วย
• เหมาะสำหรับ: ผู้ที่มีความแข็งแรงของกล้ามเนื้อปกติ แต่ต้องการป้องกันข้อติด (เช่น ผู้สูงอายุ ผู้ที่นั่งทำงานนานๆ) หรือผู้ป่วยในระยะฟื้นฟูที่กล้ามเ นื้อกลับมาแข็งแรงแล้ว







