17 กรกฏาคม 2569
รัฐบาลยืนยัน "กัญชาไม่เสรี" ย้ำ ประกาศ สธ. คุมเข้มช่อดอก ซื้อ-ขาย ต้องมีใบสั่งแพทย์เท่านั้น เตือนลักลอบนำออกนอกประเทศ โทษหนัก! จำคุกสูงสุด 10 ปี ปรับ 4 เท่า หรือทั้งจำทั้งปรับ
วันที่ 17 ก.ค.69 นางสาวพลอยทะเล ลักษมีแสงจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า แม้กัญชาในประเทศไทยจะมีกฎหมายควบคุมเฉพาะสำหรับการใช้ทางการแพทย์และสุขภาพ แต่สำหรับบางประเทศ กัญชายังคงถูกจัดเป็นยาเสพติดให้โทษร้ายแรง รัฐบาลขอย้ำเตือนประชาชนและนักเดินทาง ปฏิบัติตามกฎหมายของประเทศนั้นๆ อย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันความรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือเกิดเจตนากระทำผิดกฎหมาย
ทั้งนี้ หากประชาชนพบเห็นการลักลอบจำหน่ายช่อดอกกัญชาที่ผิดกฎหมาย หรือพบการมั่วสุมเสพยาเสพติดที่สร้างความเดือดร้อนรำคาญในพื้นที่ สามารถแจ้งเบาะแสมาได้ที่ สายด่วน ป.ป.ส. โทร. 1386 ตลอด 24 ชั่วโมง
นางสาวพลอยทะเล กล่าวว่า รัฐบาลเดินหน้าต่อเนื่อง ยกระดับควบคุมและเฝ้าระวังการใช้กัญชาอย่างเข้มงวด ภายใต้ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 กำหนดให้ช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุม ผู้ใดประสงค์จะศึกษาวิจัย ส่งออก จำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า จะต้องได้รับใบอนุญาตตามมาตรา 46 เท่านั้น
กรณีจำหน่ายให้บุคคลทั่วไปได้ จะต้องเป็นผู้ที่มี "ใบสั่งจ่ายยา" จากผู้ประกอบวิชาชีพ (เช่น แพทย์ แพทย์แผนไทย หมอพื้นบ้าน เภสัชกร ทันตแพทย์) เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ โดยสั่งจ่ายได้ไม่เกิน 30 วัน
ทั้งนี้ ห้ามจำหน่ายเพื่อการสูบในสถานที่ประกอบการ (เว้นแต่เป็นการรักษาโดยผู้ประกอบวิชาชีพ) ห้ามจำหน่ายผ่านเครื่องอัตโนมัติ (Vending Machine) ห้ามจำหน่ายผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์หรือเครือข่ายคอมพิวเตอร์ และห้ามโฆษณาในทุกช่องทาง
“ผู้ที่ฝ่าฝืนลักลอบจำหน่าย แปรรูป หรือส่งออกช่อดอกกัญชาอย่างผิดกฎหมาย รวมถึงการแอบขายให้กับบุคคลที่ไม่มีใบสั่งจ่ายยาจากแพทย์ มีความผิดตาม พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 มาตรา 78 ซึ่งมีบทลงโทษจำคุกสูงสุด 1 ปี หรือปรับสูงสุด 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
"ส่วนการลักลอบขนกัญชาออกนอกประเทศโดยไม่ผ่านพิธีการศุลกากร หรือพยายามหลบเลี่ยงการตรวจค้น มีโทษทางกฎหมายที่ต้องระวางโทษอย่างเด็ดขาด โดยระวางโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี หรือปรับเป็นเงิน 4 เท่าของราคาของซึ่งได้รวมค่าอากรเข้าด้วยแล้ว หรือทั้งจำทั้งปรับ”นางสาวพลอยทะเล ย้ำ
จากประสบการณ์ส่วนตัว ผมได้ติดตามการเปลี่ยนแปลงกฎหมายกัญชาในประเทศไทยมาอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะการประกาศให้ช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุมภายใต้ประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2568 ซึ่งได้ขีดเส้นชัดว่าการใช้กัญชาในทางการแพทย์จำเป็นต้องได้รับใบสั่งยาเท่านั้น ไม่สามารถซื้อขายเสรีเหมือนตลาดทั่วไปได้ สิ่งที่ผมเห็นก็ตรงกับที่รัฐบาลเน้นย้ำว่าการลักลอบขายกัญชาโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่มีใบสั่งแพทย์เสี่ยงโทษสูงมาก อย่างผมเองเคยสอบถามจากผู้ประกอบวิชาชีพ พบว่าใบสั่งจ่ายยาจะจำกัดระยะเวลาการใช้ไม่เกิน 30 วัน เพื่อควบคุมปริมาณการใช้ ไม่ให้เกิดการผิดกฎหมายได้ง่ายๆ นอกจากนี้ การจำหน่ายผ่านช่องทางต่างๆ เช่น เครื่องอัตโนมัติหรือออนไลน์ ยังถูกห้ามอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันไม่ให้กัญชาแพร่หลายเกินไปและใช้ในทางที่ผิดกฎหมาย ผมเห็นด้วยกับจุดนี้เพราะเป็นการรักษาความปลอดภัยในสังคมและลดปัญหาการใช้ยาเสพติด อีกเรื่องที่สำคัญคือการลักลอบนำกัญชาออกนอกประเทศ ซึ่งไม่ได้รับอนุญาตนั้น เป็นความผิดร้ายแรงที่มีโทษสูงสุดถึงจำคุก 10 ปีและปรับถึง 4 เท่าของมูลค่าของกลาง ผมเคยได้ยินข่าวจากคนในพื้นที่ชี้ว่าเจ้าหน้าที่ตรวจเข้มข้นที่ด่านศุลกากรและสนามบินเพื่อจับกุมผู้ลักลอบนี้ ในฐานะประชาชนทั่วไป ผมจึงอยากแนะนำว่า ไม่ควรนำกัญชาออกนอกประเทศและควรปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันปัญหาทางกฎหมายและสังคม และหากพบเบาะแสการจำหน่ายหรือเสพอย่างผิดกฎหมาย สามารถแจ้งสายด่วน ป.ป.ส. 1386 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ซึ่งเป็นช่องทางที่สะดวกและได้รับความร่วมมือจากเจ้าหน้าที่อย่างจริงจัง โดยรวมแล้ว กฎหมายควบคุมกัญชาในปี 2569 นับเป็นก้าวสำคัญในการกำกับดูแลกัญชาในประเทศไทย ที่จะช่วยส่งเสริมการแพทย์แผนไทยอย่างถูกต้องและปลอดภัย รวมทั้งป้องกันปัญหายาเสพติดที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้กัญชาอย่างไม่เหมาะสม
