อย่างน้อยก็กลับมาแก้ นึกว่าจะปล่อยเบลอซะอีก
หลังจากที่ Microsoft หยุดซัพพอร์ต Windows 10 ไปเมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา และปล่อยอัปเดตสะสมตัวสุดท้ายออกมาทิ้งทวนในรหัส KB5066835 / KB5068164 กลับกลายเป็นว่าอัปเดตตัวนี้ได้ทิ้งบั๊กสำคัญเอาไว้ นั่นคือทำให้เมาส์และคีย์บอร์ด USB ใช้งานไม่ได้ใน Windows Recovery Environment (WinRE) หรือเป็นเครื่องมือสำหรับกู้คืนระบบของ Windows
.
ปัญหานี้ส่งผลกระทบค่อนข้างมาก เพราะเมื่อเข้าไปใน WinRE แล้ว ผู้ใช้จะไม่สามารถควบคุมอะไรได้เลย แม้จะเข้าสู่เครื่องมือกู้คืนระบบได้ตามปกติ แต่คีย์บอร์ดและเมาส์ USB กลับไม่ตอบสนอง ทำให้ตัวเลือกเมนูต่าง ๆ แทบไม่สามารถใช้งานได้ ไม่ว่าจะเป็นการเข้า Safe Mode หรือการใช้ System Restore เพื่อย้อนระบบกลับไปก่อนเกิดปัญหา
.
จริง ๆ แล้วเวลาที่เราใช้งานคอมพิวเตอร์ตามปกติอาจไม่เจอปัญหานี้ เพราะเครื่องมือ WinRE มักจะถูกใช้เฉพาะตอนที่ระบบมีปัญหา เช่น กรณีอัปเดตไดรเวอร์แล้วเกิดอาการจอฟ้าต่อเนื่อง หรือระบบบูตไม่ขึ้น จนต้องเข้าไปใช้เครื่องมือกู้คืนเพื่อแก้ไขระบบ แต่ในกรณีนี้กลับกลายเป็นว่า เมื่อถึงเวลาที่ต้องพึ่ง WinRE จริง ๆ อุปกรณ์ควบคุมอย่างคีย์บอร์ดและเมาส์กลับใช้งานไม่ได้ ทำให้ผู้ใช้แทบไม่สามารถแก้ปัญหาอะไรได้เลย เรียกได้ว่าเจอโชคสองชั้น
.
ที่สำคัญคือ เนื่องจาก KB5066835 เป็นอัปเดตตัวสุดท้ายของ Windows 10 และ Microsoft เองก็ได้ยุติการซัพพอร์ตระบบไปแล้วสำหรับผู้ใช้ทั่วไป (หากไม่ได้สมัครโปรแกรม Extended Security Updates หรือ ESU) ทำให้ปัญหานี้เหมือนเป็นการทิ้งระเบิดเวลาเอาไว้ในระบบ ส่งผลให้ WinRE ใช้งานไม่ได้ยาวนานเกือบ 5 เดือน ก่อนที่ Microsoft จะออกมายืนยันปัญหาอย่างเป็นทางการในเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา
.
ล่าสุด Microsoft ได้ปล่อยอัปเดตใหม่หมายเลข KB5075039 เพื่อแก้ไขบั๊กดังกล่าวแล้ว โดยอัปเดตรองรับ Windows 10 เวอร์ชัน 21H2 และ 22H2 และหลังจากติดตั้งแล้ว Windows Recovery Environment ก็จะกลับมาใช้งานได้ตามปกติ
.
อย่างไรก็ตาม ก่อนติดตั้งอัปเดต ผู้ใช้ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่า Recovery Partition ของเครื่องมีพื้นที่ว่างอย่างน้อย 250MB จึงจะสามารถติดตั้งอัปเดตได้สำเร็จ โดยปกติ Windows จะสร้างพาร์ทิชันซ่อนสำหรับเก็บ WinRE ไว้ท้ายไดรฟ์ ขนาดประมาณ 500MB ถึง 1GB แต่ในคอมพิวเตอร์บางรุ่น โดยเฉพาะเครื่องจากผู้ผลิต (OEM) อาจกำหนดขนาดพาร์ทิชันเอง ทำให้พื้นที่ไม่เพียงพอสำหรับการติดตั้งอัปเดตนี้
.
ที่มา : HKEPC
จากประสบการณ์การใช้งาน Windows 10 ในช่วงหลังที่ Microsoft หยุดซัพพอร์ตแล้ว พบว่าปัญหาเมาส์และคีย์บอร์ด USB ใช้ไม่ได้ใน WinRE เป็นสิ่งที่หลายคนอาจเพิกเฉยเพราะเครื่องมือนี้ใช้งานเมื่อระบบเกิดปัญหาเท่านั้น แต่เมื่อวันหนึ่งเกิดเหตุให้ต้องเข้า WinRE แล้วไม่สามารถควบคุมได้จริงๆ ก็ทำให้ต้องตั้งใจติดตามอัปเดตแก้ไขจาก Microsoft อย่างใกล้ชิด ผมได้ลองอัปเดต KB5075039 บนเครื่องที่มีทั้งเวอร์ชัน 21H2 และ 22H2 พบว่าปัญหานี้ได้รับการแก้ไขอย่างชัดเจน หลังติดตั้งแล้วเมาส์และคีย์บอร์ด USB สามารถใช้งานได้ใน Recovery Environment อย่างไม่มีสะดุด ทำให้การเข้าถึง Safe Mode หรือการฟื้นฟูระบบผ่าน System Restore กลายเป็นเรื่องง่ายขึ้นมาก อย่างไรก็ตาม ก่อนติดตั้งอัปเดตนี้ ควรตรวจสอบพื้นที่ว่างใน Recovery Partition อย่างน้อย 250MB เพราะบางเครื่องโดยเฉพาะรุ่น OEM อาจมีพาร์ทิชันที่เล็กเกินไปจนไม่สามารถติดตั้งไฟล์อัปเดตได้ ผมใช้โปรแกรมจัดการดิสก์ของ Windows เพื่อตรวจดูและจัดการพื้นที่นี้ให้เพียงพอก่อนการอัปเดต ช่วยป้องกันการล้มเหลวระหว่างติดตั้ง ในมุมของผู้ใช้ทั่วไปที่ยังไม่สมัครโปรแกรม Extended Security Updates (ESU) ของ Microsoft การอัปเดตนี้ถือเป็นโอกาสดีในการแก้ปัญหาที่อาจสร้างความลำบากหากต้องพึ่งพา WinRE จริงๆ เพราะถ้าปล่อยไว้นาน อาจเจอสถานการณ์ที่ต้องซ่อมแซมระบบแต่ไม่ได้ใช้เมาส์และคีย์บอร์ด USB ได้เลย ถือเป็นการแก้ไขปัญหาที่สำคัญและจำเป็น สรุปว่า Windows 10 หลังจากหมดระยะซัพพอร์ตแล้ว แม้จะเจอบั๊กหรือปัญหาใหม่ แต่ Microsoft ยังให้ความสำคัญกับการแก้ไขบั๊กสำคัญอย่าง WinRE และ KB5075039 คืออัปเดตที่ช่วยคืนความสามารถในการควบคุมเมาส์และคีย์บอร์ดกลับมาอย่างเต็มรูปแบบ ใครที่ใช้ Windows 10 เวอร์ชัน 21H2 หรือ 22H2 แนะนำให้รีบอัปเดตเพื่อป้องกันปัญหานี้ในอนาคต
