I'm not fooling around. I just can't tell you everything...
Dave Plummer, former Microsoft engineer and creator of Task Manager, came out to explain why the CPU percentage numbers we see in Task Manager sometimes don't match the feeling we use, such as only 20% load, but the machine is very slow. Are these numbers fooling us?
.
The answer is "not linear," because the Task Manager does not actually measure the CPU in real time, but rather the sampling method of data at intervals through the timer system, making the value seen only average over a period of time, not directly at that time. It also uses the "cumulative time difference" of each process, and then compares the total time of the system to get a statistically accurate value.
.
Another important issue is the multi-core CPU, where the numbers shown in the Task Manager are proportional to the total power of the machine, not to a single core. For example, if there are eight CPU cores and only one CPU, the number only goes up to about 12-13%, making it look like the machine is not working hard.
.
Moreover, modern CPUs have technologies like dynamic frequency, Turbo Boost, and energy-saving modes, so that "the time the CPU is in use" does not always reflect the "actual workload."
.
He compared that looking at the CPU usage is like looking at how traffic is stuck, not how far the car is going. In the end, the Task Manager does not lie, but is just a tool that provides a quick estimate, which only means that we understand that it is measuring "time proportion," not "actual performance."
.
However, if you want to see the "real load" of the machine closer to reality, you should not only look at the% CPU number, but at a number of factors, such as the split-core implementation, whether there is only one core, how much load is the clock speed?
.
Also check resource-intensive processes and other bottlenecks like RAM or Disk that can slow the machine even if the CPU is not running at full power. This whole system overview allows you to understand the actual performance of the machine more accurately than just one percentage.
.
Source: Dave's Garage
จากประสบการณ์ของผมเองที่ใช้ Windows มาเป็นเวลานาน ผมเคยเจอปัญหาที่เจอใน Task Manager ตัวเลข CPU usage เหมือนจะต่ำมากประมาณ 20% แต่กลับรู้สึกว่าเครื่องทำงานช้าไม่สมกับตัวเลขนั้น ตอนแรกก็งงอยู่ว่าทำไมถึงเป็นแบบนี้ จนได้อ่านบทความและเข้าใจว่าที่เห็นเป็นเพียงค่าเฉลี่ยจากการสุ่มตัวอย่างข้อมูลในช่วงเวลาหนึ่ง ไม่ใช่สถานะ ณ ขณะนั้นจริง ๆ นอกจากนี้ เรื่องของ CPU แบบหลายคอร์ก็สำคัญมาก เพราะถ้าเครื่องมี 8 คอร์ แต่มีแค่คอร์เดียวที่ทำงานหนัก ตัวเลขที่แสดงอาจแค่ประมาณ 12-13% ซึ่งทำให้ผู้ใช้เข้าใจผิดว่าคอมพิวเตอร์ยังทำงานไม่เต็มที่ ผมเชื่อว่าหลายคนมองข้ามจุดนี้ไป ที่จริงถ้าอยากวัดประสิทธิภาพให้แม่นยำจริง ๆ ต้องดูการใช้งานของคอร์แต่ละคอร์ด้วย อีกจุดที่ผมเพิ่งรู้เพิ่มคือเทคโนโลยีใน CPU สมัยใหม่ เช่น Turbo Boost หรือโหมดประหยัดพลังงานที่ทำให้ความเร็วและการบริโภคพลังงานเปลี่ยนได้ตลอดเวลา แค่ดูเปอร์เซ็นต์การใช้งาน CPU อย่างเดียวจึงไม่สามารถบอกได้เลยว่าเครื่องทำงานดีหรือช้าจริง ๆ ผมจึงอยากแนะนำให้เพื่อน ๆ ถ้ามีปัญหาเครื่องช้า ควรเปิดดู Process ว่าตัวไหนใช้ CPU สูง ช่วงใดคอร์ใดบ้างทำงานหนัก และยังต้องตรวจสอบเรื่องของ RAM และการอ่านเขียนข้อมูลใน Disk ด้วย เพราะบางครั้งคอขวดอาจอยู่ที่ตรงนั้นไม่ใช่ CPU เสมอไป จากประสบการณ์ที่ใช้งานจริง การดูภาพรวมหลาย ๆ อย่างประกอบกัน ทำให้เรารู้สาเหตุที่แท้จริงของเครื่องช้าและแก้ไขได้ตรงจุดมากขึ้น ซึ่งบางทีแค่การรีสตาร์ตเครื่อง หรือลบไฟล์ชั่วคราวก็ช่วยได้มากทีเดียว สุดท้ายนี้ หากใครที่อยากได้เครื่องที่ทำงานเร็วขึ้น การเข้าใจลักษณะการแสดงผลของ Task Manager และเทคโนโลยีของ CPU จริง ๆ จะช่วยให้เราบริหารจัดการและเพิ่มประสิทธิภาพคอมพิวเตอร์ได้ดีกว่าการดูแค่ตัวเลขเปอร์เซ็นต์อย่างเดียวเท่านั้นครับ