เกือบหลับแต่กลับมาได้ 🚨
เป็นที่รู้กันดีว่าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้าต่าง ๆ ค่อนข้างอ่อนไหวกับปัญหาไฟตกไฟกระชากมากแค่ไหน โดยเฉพาะคอมพิวเตอร์ที่ถ้าเจอไฟกระชากแรง ๆ ก็มีโอกาสพังได้ แม้ว่า PSU รุ่นใหม่ ๆ จะมีระบบป้องกันมาให้แล้วก็ตาม แต่สำหรับเคสนี้ต้องบอกว่าหนักกว่าปกติหลายเท่า เพราะเป็นเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับฟ้าผ่าและกระแสไฟแรงสูงที่ไหลเข้าระบบกราวด์ของอาคาร จนทำให้คอ มพิวเตอร์เสียหายอย่างรุนแรง
.
เรื่องนี้เกิดขึ้นหลังจากมีลูกค้ารายหนึ่งนำซากคอมพิวเตอร์มาให้ช่างซ่อมคอมประเมินสภาพ หลังเครื่องได้รับความเสียหายจากเหตุไฟกระชากรุนแรงในช่วงฝนฟ้าคะนอง ซึ่งสภาพภายในเรียกได้ว่าแทบจำเค้าเดิมไม่ได้ สายไฟละลายติดกับเมนบอร์ด อุปกรณ์หลายชิ้นไหม้เสียหาย ขณะที่ Router ภายในร้านก็ถูกแรงระเบิดอัดจนปลิวกระเด็นไปไกลหลายเมตร
.
จากคำบอกเล่าของช่าง เหตุการณ์ดังกล่าวคาดว่าเกิดจากฟ้าผ่าบริเวณใกล้อาคาร หรือเกี่ยวข้องกับระบบป้องกันฟ้าผ่าบนตัวอาคาร ทำให้กระแสไฟแรงสูงไหลเข้ามาทางระบบกราวด์ โดยมีข้อสันนิษฐานว่าระบบป้องกันฟ้าผ่าหรือระบบสายดินของอาคารอาจมีปัญหา ส่งผลให้อุปกรณ์ไฟฟ้าภายในอาคารเสียหายแทบทั้งหมด รวมถึง PC จำนวน 2 เครื่องที่พังหนักถึงขั้นระเบิดเป็นโกโก้ครั้นช์ และยังเกิด ไฟไหม้ตามมาอีกด้วย
.
แต่ท่ามกลางความเสียหายทั้งหมด กลับมีอุปกรณ์ชิ้นหนึ่งที่รอดมาได้แบบไม่น่าเชื่อ นั่นคือการ์ดจอ RTX 3070
.
เมื่อเปิดเครื่องออกมาตรวจสอบ ช่างพบว่าตัวการ์ด RTX 3070 มีคราบเขม่าดำเกาะอยู่เต็มไปหมด ชุดระบายความร้อนเสียหายและละลายจากความร้อน รวมถึงยังมีเศษคาปาซิเตอร์จากเมนบอร์ดที่ระเบิดกระเด็นมาติดอยู่บนตัวการ์ดด้วย แต่สิ่งที่น่าแปลกคือหลังจากตรวจสอบวงจรแล้ว กลับไม่พบจุดเสียหายหนัก หรืออาการลัดวงจรชัดเจนอย่างที่ควรจะเป็น
.
หลังจากนั้นช่างจึงเริ่มกระบวนการกู้ชีพแบบเต็มรูปแบบ ทั้งการล้างคราบเขม่า คราบคาร์บอน และสิ่งสกปรกที่อาจนำไฟฟ้าออกจากบอร์ด รวมถึงใช้วิธี “ต้ม” เพื่อช่วยชะล้างคราบฝังลึกออกจากตัวแผงวงจร ก่อนนำไปอบไล่ความชื้นในตู้อบเฉพาะทาง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายซ้ำ
.
สุดท้ายแม้ชุดระบายความร้อนภายนอกจะเสียหายจนแทบใช้ต่อไม่ได้แล้ว แต่ตัวชิป GPU หลักของ RTX 3070 กลับยังรอดมาได้อย่างเหลือเชื่อ โดยช่างคาดว่าจังหวะที่กระแสไฟแรงสูงไหลผ่าน อุปกรณ์ภาคจ่ายไฟหรือเมนบอร์ดอาจเป็นฝ่ายรับแรงกระแทกส่วนใหญ่ไปแทน ทำให้ตัว GPU ไม่ได้รับความเสียหายรุนแรงเหมือนอุปกรณ์อื่น ๆ ภายในเครื่อง
.
อย่างไรก็ตาม การ์ดจอตัวนี้ยังไม่ได้ถูกนำกลับไปใช้งานจริง แต่ถูกส่งคืนเจ้าของเพื่อใช้เป็นหลักฐานประกอบการเคลมประกัน และสำหรับการตรวจสอบทางเทคนิคต่อไป ถือเป็นอีกหนึ่งเคสที่ทำให้เห็นว่าฟ้าผ่าและไฟกระชากสามารถสร้างความเสียหายให้คอมพิวเตอร์ได้รุนแรงกว่าที่หลายคนคิด แถมความเสียหายอาจไม่ได้มาจากการถูกฟ้าผ่าใส่โดยตรงเสมอไป แต่อาจไหลเข้ามาทางระบบกราวด์ สายไฟ หรือแม้แต่สาย LAN ก็ได้
.
ที่มา : HKEPC
ประสบการณ์จากเหตุการณ์นี้สอนให้เห็นว่าความเสียหายจากไฟกระชากไม่ใช่เรื่องไกลตัว โดยเฉพาะในช่วงฝนฟ้าคะนองที่มีฟ้าผ่า การป้องกันที่ดีควรเริ่มจากระบบไฟภายในบ้านหรืออาคาร เช่น ระบบสายดินต้องมีการตรวจสอบและบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอเพื่อป้องกันแรงดันไฟฟ้าสูงไหลเข้าสู่เครื่องใช้ไฟฟ้า นอกจากนี้ การติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก (Surge Protector) คุณภาพสูงกับอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ก็มีความสำคัญมาก จากกรณีนี้เห็นได้ชัดว่า ถึงแม้ PSU รุ่นใหม่จะมีระบบป้องกันแต่ถ้าแรงดันสูงเกินกว่าจะรับไหว ก็ยังทำให้เกิดความเสียหายได้อย่างรุนแรง การกู้คืนการ์ดจอ RTX 3070 ในเคสนี้ก็ถือเป็นการบ้านใหม่สำหรับช่างซ่อม ทั้งการล้างคราบเขม่าและคราบคาร์บอนที่เหนียวแน่น ต้องใช้วิธี “ต้ม” เพื่อสลายคราบฝังลึก และอบแห้งที่เหมาะสมหลังล้าง เพื่อไม่ให้เกิดความชื้นที่อาจนำไปสู่การลัดวงจรภายหลัง ในมุมมองส่วนตัว หากคุณเป็นผู้ใช้งานคอมพิวเตอร์ที่ต้องอยู่ในพื้นที่เสี่ยงไฟกระชาก ควรศึกษาและเตรียมความพร้อมอย่างละเอียด เช่น ติดตั้งระบบป้องกันไฟกระชาก และตรวจสอบระบบสายดินอย่างน้อยปีละครั้ง หากเกิดเหตุไฟตกจริง อย่าพยายามเปิดใช้อุปกรณ์ทันที ให้ช่างผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบเสียก่อนเพื่อวิเคราะห์ความเสียหายและป้องกันความเสียหายลุกลาม เรื่องนี้จึงเป็นการเตือนสติผู้ใช้งานเทคโนโลยีให้ระมัดระวังและสนใจลงทุนกับระบบป้องกันไฟอย่างจริงจัง เพราะความเสียหายของอุปกรณ์คอมพิวเตอร์นอกจากค่าใช้จ่ายสูงแล้ว ยังอาจทำให้ข้อมูลสำคัญสูญหายตามมาได้อย่างไม่คาดคิด

