แอบเนียน ไม่ตั้งใจเรียนไม่ได้แล้วนะ
จีนเดินหน้าผลักดันระบบ “Smart Campus” หรือโรงเรียนอัจฉริยะอย่างต่อเนื่อง โดยนำเทคโนโลยี AI และ Big Data เข้ามาช่วยวิเคราะห์พฤติกรรมและรูปแบบการเรียนของนักเรียนภายในห้องเรียนแบบเรียลไทม์ ตั้งแต่การเข้าเรียน การมีส่วนร่วมในชั้นเรียน ไปจนถึงการประเมินสมาธิและความสนใจระหว่างเรียน
.
รายงานจากสื่อต่างประเทศระบุว่า แนวทางดังกล่าวมีจุดเริ่มต้นตั้งแต่ปี 2018 ภายใต้นโย บาย “Education Informatization 2.0” ของกระทรวงศึกษาธิการจีน ซึ่งในช่วงแรกเน้นการใช้ระบบจดจำใบหน้า (Face Recognition) สำหรับการเข้าออกโรงเรียนและหอพัก ก่อนจะพัฒนาต่อยอดสู่ระบบ AI ภายในห้องเรียนอย่างเต็มรูปแบบ
.
ปัจจุบันหลายโรงเรียนในจีนเริ่มติดตั้งกล้องอัจฉริยะภายในห้องเรียน เพื่อใช้วิเคราะห์พฤติกรรมของนักเรียน เช่น การเงยหน้ามองกระดาน ระยะเวลาการก้มหน้า สีหน้า และการมีส่วนร่วมในการเรียน โดยข้อมูลเหล่านี้จะถูกนำไปประมวลผลผ่านระบบวิเคราะห์กลางของโรงเรียน
.
นอกจากนี้ ระบบยังสามารถสรุปข้อมูลสำคัญที่เรียกว่า “4 อัตราในห้องเรียน” ได้แก่ อัตราการเข้าเรียน อัตราการเงยหน้ามองกระดาน อัตราการนั่งแถวหน้า และอัตราการมีส่วนร่วมในชั้นเรียน เพื่อช่วยให้ครูและฝ่ายบริหารติดตามประสิทธิภาพการเรียนการสอนได้ง่ายขึ้น
.
ขณะเดียวกัน จีนยังขย ายการใช้ AI ไปสู่การสอบระดับประเทศอย่าง Gaokao หรือการสอบเข้ามหาวิทยาลัย โดยมีการใช้ระบบตรวจสอบอัจฉริยะร่วมกับประตูสแกนความปลอดภัยและระบบยืนยันตัวตนด้วยชีวมาตร เพื่อตรวจจับพฤติกรรมผิดปกติและป้องกันการทุจริตในการสอบ
.
อย่างไรก็ตาม แม้จีนจะมีการผลักดันเทคโนโลยี AI ในภาคการศึกษาอย่างจริงจัง แต่ตัวเลขบางส่วนที่ถูกแชร์บนโซเชียล เช่น สัดส่วนโรงเรียนที่ใช้งานระบบแล้ว หรือแผนการขยายใช้งานทั่วประเทศภายในปี 2030 ยังไม่มีข้อมูลยืนยันอย่างเป็นทางการจากเอกสารภาครัฐในขณะนี้ ทำให้ประเด็นดังกล่าวยังคงถูกถกเถียงทั้งในด้านประสิทธิภาพ ความเป็นส่วนตัว และการเฝ้าระวังนักเรียนผ่านเทคโนโลยี AI ในวงกว้าง
.
ที่มา : HKEPC
จากประสบการณ์ที่ได้ติดตามเรื่องเทคโนโลยี AI ในภาคการศึกษาต่างประเทศ ผมเห็นว่าเทคโนโลยีนี้สามารถยกระดับการติดตามพฤติกรรมและช่วยให้อาจารย์เข้าใจนักเรียนได้ดียิ่งขึ้น แต่ในอีกด้านก็มีข้อกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัวและผลกระทบทางจิตใจของนักเรียนเองด้วย ในหลายประเทศเริ่มนำกล้อง AI เข้ามาวิเคราะห์พฤติกรรม เช่น การเงยหน้ามองกระดานหรือการแสดงสีหน้าเพื่อประเมินความสนใจ ซึ่งเป็นแนวคิดที่ดีในการปรับวิธีสอนให้เหมาะสม แต่จำเป็นต้องมีมาตรการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลอย่างเข้มงวด สิ่งที่น่าสนใจคือการวิเคราะห์ “4 อัตราในห้องเรียน” ที่ช่วยให้ครูเห็นภาพรวมตั้งแต่การเข้าเรียน นั่งแถวหน้า หรือการมีส่วนร่วมในชั้นเรียน การมีข้อมูลเหล่านี้แบบเรียลไทม์ช่วยให้ครูสามารถตอบสนองความต้องการของนักเรียนได้อย่างทันที อย่างไรก็ดี ในฐานะผู้เรียนบางครั้งก็รู้สึกกดดันเมื่อรู้ว่ามีการจับตาตลอดเวลา ซึ่งอาจส่งผลต่อสมาธิหรือความเป็นธรรมชาติในการเรียน จากมุมมองนี้ การนำ AI มาใช้ในระบบการศึกษา ควรเป็นเครื่องมือช่วยเสริม ไม่ใช่เครื่องมือมาคุมเข้มหรือทำให้นักเรียนรู้สึกไม่สบายใจ การเปิดโอกาสให้นักเรียนเข้าใจวัตถุประสงค์และร่วมมือกันระหว่างครูและนักเรียนจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและผ่อนคลายความกังวลได้ สุดท้าย แทนที่จะมอง AI เป็นเครื่องมือจับผิด ควรมองเป็นเครื่องมือพัฒนาการเรียนรู้และส่งเสริมสมาธิอย่างสร้างสรรค์ เพื่อให้นักเรียนทุกคนได้รับประสบการณ์เรียนรู้ที่ดีที่สุดในยุคเทคโนโลยีปัจจุบัน
