เวลาเจอ “โซ่ขาด” ไม่ว่าจะเป็นจักรยานหรือมอเตอร์ไซค์ สิ่งแรกที่ผมทำคือหยุดปั่น/หยุดขี่ทันที เพราะถ้าฝืนไปต่อ โซ่อาจจะพันเฟืองหรือทำให้ตีนผี/สเตอร์เสียหายหนักกว่าเดิม แล้วค่อยประเมินว่าเป็นโซ่หลุด โซ่ยืด หรือ “ข้อโซ่แตก” จริง ๆ อุปกรณ์ที่ช่วยได้มากที่สุดคือ “เครื่องมือตัดโซ่จักรยาน” (chain tool) เพราะมันใช้ดันหมุดโซ่ออกได้แบบควบคุมทิศทาง ไม่ต้องทุบแรง ๆ ให้เสี่ยงหมุดงอหรือข้อโซ่บิด วิธีใช้แบบที่ผมทำประจำคือ 1) ตั้งโซ่เข้ารางของเครื่องมือให้ตรงกับหมุดที่จะดันออก 2) หมุนเกลียวให้หัวดันแตะหมุด แล้วค่อย ๆ ดันออกทีละนิด 3) ดันพอให้หมุดหลุดจากข้อด้านหนึ่ง (ถ้าจะประกอบกลับแบบใช้หมุดเดิม) หรือดันออกจนหลุดทั้งแท่ง (ถ้ามีข้อปลดเร็ว/quick link) 4) ตัดให้เหลือความยาวพอดี แล้วประกอบกลับ ถ้าเป็นมอเตอร์ไซค์และไม่มีเครื่องมือตัดโซ่มอเตอร์ไซค์โดยเฉพาะ ผมแนะนำอย่าพยายาม “ตัดโซ่” ด้วยของแข็งแบบสุ่มเสี่ยง เพราะโซ่มอเตอร์ไซค์แข็งกว่าเยอะและอาจทำให้บาดเจ็บได้ ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าคือเข็นเข้าข้างทาง โทรเรียกรถ/ช่าง หรือถ้าจำเป็นจริง ๆ ให้ใช้เครื่องมือที่เหมาะกับโซ่มอเตอร์ไซค์เท่านั้น เรื่อง “โซ่จักรยานสแตนเลส” หลายคนสนใจเพราะทนสนิม เหมาะกับคนปั่นลุยฝน/ใกล้ทะเล แต่จากประสบการณ์ โซ่สแตนเลสก็ยังต้องดูแลเหมือนเดิม โดยเฉพาะการล้างคราบทราย/โคลน และหยอดน้ำมันโซ่ให้สม่ำเสมอ ไม่งั้นจะสึกเร็วและเสียงดังได้เหมือนกัน ทริคเล็ก ๆ ที่ช่วยลดโอกาสโซ่ขาด: - เช็กการยืดโซ่เป็นระยะ (ใช้ไม้บรรทัด/เครื่องวัดโซ่) พอโซ่ยืดมากควรเปลี่ยน - หลังล้างรถ/ล้างจักรยาน ให้เช็ดโซ่แห้งก่อนแล้วค่อยหล่อลื่น - พก quick link และเครื่องมือตัดโซ่ไซซ์เล็กไว้ในกระเป๋าเครื่องมือ เวลาโซ่มีปัญหาจะจบได้ไวมาก สรุปคือ ถ้าเป็นจักรยาน “เครื่องมือตัดโซ่จักรยาน” คือของที่คุ้มสุดสำหรับแก้โซ่ขาดฉุกเฉิน ส่วนมอเตอร์ไซค์ให้เน้นความปลอดภัยและใช้เครื่องมือให้ถูกประเภท จะประหยัดทั้งเวลาและค่าเสียหายครับ