ตอนแรกที่เราเห็นประโยค “พระเจ้าอยู่หัวเป็นน้ำ ฉันจะเป็นป่า” ก็รู้สึกว่าเป็นคำสั้นๆ แต่ภาพชัดมาก เลยไปหาความหมายเพิ่มว่าเกี่ยวกับ “โครงการป่ารักน้ำ” ยังไง สรุปในภาษาคนธรรมดาแบบที่เราเข้าใจนะคะ โครงการป่ารักน้ำ (หลายคนเขียนเป็น ป่ารักน้ํา) โดยแก่นจริงๆ คือการทำให้ “ป่า” กับ “น้ำ” ดูแลกันเป็นระบบเดียวกัน เพราะป่าที่สมบูรณ์ช่วยเก็บกักน้ำ ทำให้ดินชุ่มชื้น ลดการพังทลายของหน้าดิน ชะลอน้ำหลาก และทำให้น้ำต้นทุนอยู่ได้นานขึ้น พอมีน้ำพอ ระบบนิเวศก็กลับมา คนในพื้นที่ก็มีความมั่นคงเรื่องทำกินมากขึ้นด้วย สิ่งที่เราเห็นว่าเป็นหัวใจของแนวคิดนี้คือ “ปลูกป่าให้ถูกที่ ถูกวิธี และดูแลต่อเนื่อง” ไม่ใช่ปลูกแล้วจบ เพราะป่าจะเกิดจริงต้องมีการฟื้นฟูทั้งต้นไม้ พืชคลุมดิน แหล่งน้ำเล็กๆ และการจัดการไฟป่าหรือการบุกรุกไปพร้อมกัน หลายพื้นที่จะเน้นการฟื้นฟูป่าต้นน้ำ/ป่าชุมชน ทำแนวกันไฟ ทำฝายชะลอน้ำ หรือแหล่งกักเก็บน้ำขนาดเล็ก เพื่อให้น้ำซึมลงดินมากขึ้น ถ้าถามว่าเรา “คนทั่วไป” ทำอะไรได้บ้าง เราว่ามีหลายทางที่ทำได้จริง เช่น - เริ่มจากบ้านตัวเอง: ลดใช้น้ำแบบสิ้นเปลือง เก็บน้ำฝนไว้รดต้นไม้ (ถ้าทำได้) และเพิ่มพื้นที่สีเขียวเล็กๆ ช่วยลดความร้อนและช่วยซึมน้ำ - ถ้าจะปลูกต้นไม้: เลือกชนิดที่เหมาะกับพื้นที่/ดิน/น้ำ และดูแลอย่างน้อย 1-2 ปีแรก (รดน้ำ คลุมโคน ป้องกันหญ้าคุม) เพราะช่วงนี้ต้นไม้ตายง่ายที่สุด - สนับสนุนโครงการที่น่าเชื่อถือ: ดูว่าโครงการมีการติดตามผล มีการดูแลหลังปลูก และทำร่วมกับชุมชน ไม่ใช่ปลูกถ่ายรูปครั้งเดียว - เวลาไปเที่ยวป่า/น้ำตก: ช่วยกันเรื่องขยะ ไม่ทิ้งเศษอาหารลงลำธาร เพราะน้ำดีเริ่มจากพฤติกรรมเล็กๆ ของเรา สำหรับเรา ประโยค “เป็นน้ำ…เป็นป่า” เหมือนเตือนว่า ป่ากับน้ำไม่เคยแยกกัน การรักษาป่าคือการรักษาน้ำ และการใช้น้ำอย่างรู้คุณค่าก็คือการช่วยให้ป่าอยู่ได้เหมือนกันค่ะ