เรื่องที่ต้องรู้ของ “ความอ้วน” กับ 
การใช้ “ปากกาลดน้ำหนัก”

เรื่องที่ต้องรู้ของ “ความอ้วน” กับ

การใช้ “ปากกาลดน้ำหนัก”

แนนได้ฟังรายการ ไขปัญหากับอายุรแพทย์ โดยราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย

ที่ ผศ.นพ.สิระ กอไพศาล

อายุรแพทย์ โรคต่อมไร้ท่อ

ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี

หรือที่หลายคนรู้จักกันดีในชื่อ คุณหมอปิแอร์

Sira Korpaisarn

หัวข้อที่คุยกันคือ

รู้จักปากกาลดน้ำหนัก…ก่อนตัดสินใจใช้ ✍️

เป็นหัวข้อที่กำลังมาแรง

แต่ในขณะเดียวกัน

ก็เป็นหัวข้อที่หลายคน “กลัวจะถามผิด”

และ “กลัวจะเข้าใจผิด” มากที่สุด

___________)__________

หลายคนคงไม่รู้ว่าจริงๆแล้ว

แนนเคยเรียนกับพี่หมอปิแอร์มาก่อน

ตั้งแต่สมัยที่ยังเป็นนักศึกษาแพทย์

(นานพอสมควร 😆)

เป็นช่วงก่อนที่พี่ปิแอร์จะไปเรียนต่อที่อเมริกา

และวันนี้ก็ได้ กลับมาฟังพี่ปิแอร์สอนอีกครั้ง

ความรู้สึกคือ

ยังสอนดีเหมือนเดิมเลย

เข้าใจง่าย

ไม่ตัดสิน

ไม่ทำให้คนฟังรู้สึกแย่กับตัวเอง

ขอบคุณมากค่ะ 🙏

ขอสปอยล์เนื้อหาไว้ก่อนเลยว่า

อีพีนี้ ครบจบในที่เดียว

จดเพลินมาก

แนนส่งคำถามไปเยอะมากจริง ๆ 🤣

มาเริ่มเลยดีกว่า

___________)__________

🐥 อ้วน = วินิจฉัยเมื่อไหร่?

หลายคนโดนตัดสินว่า “อ้วน”

ตั้งแต่ยังไม่ทันได้อธิบายอะไร

แค่ตัวเลขบนเครื่องชั่งขึ้น

ก็เหมือนโดนตัดสินไปแล้ว

แต่ในทางการแพทย์

อ้วนไม่ใช่แค่น้ำหนักเยอะ

เกณฑ์พื้นฐาน

ใช้ BMI

(น้ำหนักเป็นกิโลกรัม ÷ ส่วนสูงเป็นเมตร²)

สำหรับคนเอเชียอย่างพวกเรา

• ≥ 25 = โรคอ้วน

• ≥ 23 = น้ำหนักเกิน

ฟังดูง่าย

แต่…ยังไม่พอ

ทำไม BMI อย่างเดียวถึงไม่พอ?

เพราะ BMI ไม่แยกไขมันกับกล้ามเนื้อ

ยกตัวอย่างตรงไปตรงมา

พี่หมอปิแอร์ BMI 24

แต่กล้ามแน่น

รอบเอวไม่เกิน

แบบนี้ ไม่เรียกว่าอ้วน

❤️ หัวใจของโรคอ้วนจริง ๆ คือ

ไขมันที่เกิน และส่งผลต่อร่างกาย

.

วิธีเช็กง่ายที่สุด

รอบเอว ไม่ควรเกินครึ่งหนึ่งของส่วนสูง

เช่น แนนสูง 156 ซม.

(ความจริงเปิดเผย 😂)

รอบเอวไม่ควรเกิน 78 ซม.

(อนุญาตให้หยุดอ่านแปบนึง

หยิบสายวัดมาวัดเลย)

สรุปคือ

BMI + หลักฐานไขมันเกิน

ถึงจะเรียกว่าเป็น “โรคอ้วน” จริง

✍️ ไม่ใช่ทุกคนที่ตัวใหญ่จะป่วย

และไม่ใช่ทุกคนที่ผอมจะสุขภาพดี

___________)__________

📍 ปัจจัยที่ทำให้อ้วน

1️⃣ ปัจจัยภายนอก

อาหารเข้าถึงง่ายขึ้น (กี่แอปแล้วตอนนี้)

แคลอรีสูงขึ้น (ต้องหวานร้อย ต้องชีสยืด ต้องฉ่ำ)

ขยับน้อยลง (ทุกร้านต้องมีเสิร์ฟให้ถึงประตู)

พูดกันตรง ๆ นะว่า

โลกทุกวันนี้ เอื้อให้เราอ้วนขึ้นจริง ๆ

.

2️⃣ ปัจจัยภายใน

พันธุกรรม (ดูคนในครอบครัวได้เลย)

Biology การหลั่งสารควบคุมจากกระเพาะอาหาร

ระบบควบคุมระบบหิว–อิ่ม

บางคนกินนิดเดียวก็อิ่ม

บางคนกินเท่ากัน

แต่ยังหิวต่อ

เลยมีการผลิตยา

ที่ควบคุมหิวอิ่ม

เดี๋ยวจะพูดต่อไป

___________)__________

🍠 อ้วนแล้วต้องกังวลไหม?

พี่หมอปิแอร์แบ่งผลกระทบออกเป็น 3M

1️⃣ Metabolic

เบาหวาน

ความดัน

ไขมัน

ไขมันพอกตับ

โรคหัวใจ

2️⃣ Mechanical

ข้อเสื่อม

ปวดหลัง

หายใจไม่สะดวก

3️⃣ Mental

ซึมเศร้า

วิตกกังวล

รู้สึกไม่ดีกับตัวเอง

สรุปคือ

Effect ทุกอย่างในร่างกาย

โรคอ้วนเป็น “แกนกลาง” ของปัญหา

รักษาปลายทางอย่างเดียว

ไม่หาย

แต่พอลดน้ำหนักได้ (แก้ที่ต้นทาง)

ปลายทางดีขึ้นแทบทั้งหมด

___________)__________

✍️ แล้วจะลดน้ำหนักยังไงดี?

(พาร์ทนี้ยาว แต่สำคัญมากกก)

Lifestyle modification is CORE ❤️❤️❤️

การปรับพฤติกรรม คือหัวใจ (เอาไป 3 ดวง)

ยังไงก็หนีไม่พ้น

กินให้น้อยลง (Calory Deficit)

จะเป็นจำกัดปริมาณ

หรือจำกัดเวลา (Intermittent Fasting)

ตามสะดวก

เลือกแบบที่ทำได้จริง

กับการออกกำลังกาย

ถ้าทำคู่กันได้คือ The Best

และถ้าถามว่า

“เลือกได้อย่างเดียวล่ะ?”

พี่หมอปิแอร์บอกว่าคือ…

อาหารสำคัญกว่า

หลายคนไปยิม

แต่ยังตุ้ยนุ้ยอยู่

เพราะถ้าทำ Calory Deficit

น้ำหนักลดได้ประมาณ 8-10%

แต่ถ้าไม่คุมอาหาร

ออกกำลังกายอย่างเดียว

อาจลดได้แค่ 1-2%

เพราะฉะนั้น

ส่วนตัวเชียร์ทำคู่เลย (ไหน ๆ ลงแรงทั้งที)👍

___________)__________

ทำไมการคุมอาหารมันถึงยากเยี่ยงนี้ ？

พี่หมอปิแอร์บอกว่า

สมองเราแบ่งหน้าที่ออกเป็น 3 ส่วน

(ในเรื่องการกินนะ)

เป็นเรื่องที่แนนสนใจมากกก

ส่วนนี้มีข้อมูลเพิ่มเติมจากพี่หมอปิแอร์พูดด้วยนะคะ

Homeostatic (Biological)

สัณชาตญาณเอาตัวรอด

รับสัญญาณจากฮอร์โมนหลัก 2 ตัว:

Ghrelin (จากกระเพาะเมื่อท้องว่าง = หิว) และ

Leptin (จากเซลล์ไขมัน = อิ่ม/พลังงานสะสมพอแล้ว)

.

Hedonic (Reward)

ระบบนี้ "ไม่สนความหิว"

สนแต่ความสุข

โดนกระตุ้นง่ายมาก

ภาพ กลิ่น หรือความเครียด (Emotional eating)

.

Executive Control (Breaker)

เป็นส่วนเดียวที่ทำหน้าที่

ต้าน 2 ส่วนข้างบนนั้น

เหมือนการ "เหยียบเบรก" หรือ "หักห้ามใจ“

ซึ่งมีจุดอ่อนคือ เป็นสมองส่วนที่ "แบตหมดไวมาก”

เพราะฉะนั้น ไม่ต้องแปลกใจเลยว่า

การคุมอาหารนี่มันไม่ง่าย

แต่ ก็ใช่ว่าจะทำไม่ได้ (ช่วยเติมพลังให้🙌)

___________)__________

💉 แล้ว ‘ปากกาลดน้ำหนัก’ คืออะไรแน่?

พี่หมอปิแอร์ย้ำเลยว่า

“มันคือยา ไม่ใช่ปากกา”

กลไกของยา (GLP-1 receptor agonist)

เดิมใช้รักษาเบาหวาน

เพื่อลดระดับน้ำตาล

แต่พอใช้ ๆ ไปเจอว่า

คนไข้น้ำหนักลดเฉย

ข้อแตกต่างที่เอามาใช้ใน

คนที่ไม่เป็นเบาหวาน

(น้ำตาลในเลือดไม่สูง)

เพราะมันกระตุ้นอินซูลิน

แบบปลอดภัย (glucose dependence)

เลยทำให้ไม่ค่อยเจอภาวะ hypoglycemia

.

เพราะฉะนั้น ไม่ใช่ว่า

จะเอายาเบาหวานทุกตัวมาลดน้ำหนักนะ

.

มันผ่านสมองได้ → ทำให้อิ่ม

แถมชะลอการบีบตัวของกระเพาะ

ผลคือ

กินได้น้อยลง

อิ่มนาน

น้ำหนักลด

ฟังมามีแต่ข้อดีนะ แต่อ่านต่อไปก่อน ✍️

.

ถ้าใช้ไปแล้วจะลดได้แค่ไหน ？

ตัวที่ใช้สัปดาห์ละครั้ง

ในคนอ้วน ที่ไม่เป็นเบาหวาน

ปรับใช้ระดับยาสูงสุด และใช้ไปถึง ปีครึ่ง

ลดได้ “เฉลี่ย” 15-16%

ปีครึ่งนะ ไม่ใช่หลักเดือน ที่โดสสูงสุดด้วย

และเป็นค่าเฉลี่ย

ไม่ใช่ทุกคนจะได้ผลเท่ากัน

มันไม่ใช่ยาปุ๊บปั๊บรับโชค ⁉️

จริง ๆ มีตัวอื่นอีก

แต่แนะนำไปปรึกษาหมอดีกว่าค่ะ

.

ผลข้างเคียง ✍️

คลื่นไส้

ท้องอืด

อาเจียน

นิ่วในถุงน้ำดี

ตับอ่อนอักเสบ (พบได้น้อย)

.

ใครควรใช้? (ไม่ใช่ทุกคนเน้อ)

BMI ≥ 27

หรือ ≥ 25 และมีโรคร่วม

ถ้าไม่มีโรคร่วม

ควรปรับพฤติกรรมก่อน

.

ข้อห้าม ❌

medullary thyroid cancer

(มะเร็งไทรอยด์ชนิด Medullary)

ยากลุ่มนี้ทำการทดลองในหนู มันกระตุ้นได้

คนที่เป็นเบาหวานขึ้นตาที่ควบคุมไม่ได้

ตาอาจจะแย่ลง

เพิ่มโอกาสตาบอดได้

.

📍 ข้อควรระวังที่คนชอบมองข้าม

น้ำหนักที่ลด 20–25% เป็นกล้ามเนื้อ

(ในฐานะคนที่กำลังปั้นกล้ามอยู่

บอกเลยว่า อย่าหาทำ ถ้าไม่มีข้อบ่งชี้)

กล้ามเนื้อ = เตาเผาพลังงาน

กล้ามหาย → โยโย่ง่าย

ลดเร็ว → หน้าเหี่ยว

ผมร่วงได้

ท้องผูกได้

และที่สำคัญมาก

ห้าม! ซื้อยาฉีดออนไลน์เด็ดขาด

ของปลอม

บางอันข้างในเป็นอินซูลิน

บางอันเป็นยาที่ไม่เคยใช้ในคนจริง ๆ

อันตรายถึงชีวิต

___________)__________

พี่หมอปิแอร์ทิ้งท้ายว่า

“เงินเดือนละหมื่น

เอาไปทำอย่างอื่นได้เยอะ

ถ้าปรับพฤติกรรมได้ ดีที่สุด”

___________)__________

ถ้าคุณอ่านมาถึงตรงนี้

คุณคือคนตั้งใจจริงนะ

และนั่น

คือจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดแล้วค่ะ 🤍

.

ถามความเห็นกันหน่อยค่ะ

- ในครั้งนี้ไม่ได้พูดถึงการลดความอ้วนด้วยการผ่าตัดนะ ถ้ายังรู้เพิ่มคอมเม้น 1

- ใครอยากรู้เรื่องสมองที่ควบคุมการกิน กด 2

- ใครอยากรู้เรื่องการกิน Protein ตอนใช้ยา กด 3

ไว้เจอกันใหม่ กับบทความหน้า

หรืออาจจะเป็นคลิปค่ะ

#deepvoicedoctor

#หมอแนนแพทย์เสียงเข้ม

#ลดพุง

#ลดน้ําหนักปลอดภัย