การเปิดด่านถาวรบ้านผักกาด จังหวัดจันทบุรีเพื่ออนุโลมให้นักเรียนกัมพูชาสามารถข้ามแดนมาเรียนยังฝั่งไทยได้ ถึงแม้ด่านจะปิดอยู่นั้น เป็นการดำเนินการที่สะท้อนถึงความสำคัญของสิทธิมนุษยชนและความรับผิดชอบของรัฐในการดูแลเยาวชนที่ได้รับผลกระทบจากการปิดชายแดนโดยตรง ในช่วงวันที่ 24 มิถุนายน 2568 เจ้าหน้าที่ชายแดนได้อนุญาตให้นักเรียนกัมพูชาจำนวนหนึ่ง ทั้งจากฝั่งไทยที่พำนักอยู่และฝั่งกัมพูชา เดินทางข้ามแดนเพื่อเข้าเรียนตามปกติซึ่งเป็นการจัดการที่มีความละเอียดอ่อนและคำนึงถึงความจำเป็นด้านการศึกษาและสิทธิมนุษยธรรม แม้ว่าจะยังไม่เปิดด่านอย่างเต็มรูปแบบก็ตาม อย่างไรก็ดี บรรยากาศบริเวณชายแดนในช่วงเวลานี้ยังคงมีความกังวล เนื่องจากมีการสกัดกั้นไม่ให้ประชาชนชาวกัมพูชาบางรายที่ข้ามมาเพื่อซื้อผักและอาหารถูกฝ่ายกัมพูชาโยนทิ้ง และมีรถบรรทุกสินค้ากว่า 30 คันต้องจอดรออยู่ที่ลานจอด เนื่องจากยังทำเอกสารไม่เสร็จก่อนเวลาปิดด่าน นอกจากนี้ คนขับรถบางรายมีครอบครัวที่รอยู่ฝั่งไทยแต่ยังติดต่อกันไม่ได้ เพราะสถานการณ์นี้ส่งผลกระทบต่อการสื่อสารและความเคลื่อนไหวในสองฝั่งชายแดน กรณีนี้จึงสะท้อนภาพรวมของความสัมพันธ์ระหว่างไทยและกัมพูชาในบริเวณชายแดน และเป็นการย้ำเตือนถึงความสำคัญของการพัฒนานโยบายด้านมนุษยธรรมและความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างเหมาะสม การคลี่คลายสถานการณ์ชายแดนและการให้ความช่วยเหลือนักเรียนกัมพูชาในการข้ามแดนมาเรียน จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของการผสมผสานระหว่างมาตรการควบคุมชายแดนและการเคารพสิทธิมนุษยชน พร้อมเน้นย้ำความสำคัญของการศึกษาเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ทุกฝ่ายควรร่วมมือกันรักษาอย่างต่อเนื่อง