Exterior Attribution

จากประสบการณ์ส่วนตัวและจากที่ได้เรียนรู้เรื่อง Cognitive Dissonance และ External Attribution มันทำให้เห็นภาพชัดเจนขึ้นว่าทำไมหลายคนเวลาเจอสถานการณ์ที่ทำงานหรือชีวิตไม่สำเร็จตามเป้า ถึงมักโทษปัจจัยภายนอกมากกว่าจะย้อนมาดูตัวเอง สำหรับผม การโทษผู้อื่นหรือองค์กรโดยเฉพาะในที่ทำงาน เป็นวิธีการป้องกันจิตใจตัวเองชั้นหนึ่ง เพราะถ้าเรายอมรับความล้มเหลวของตัวเองโดยตรง มันจะทำให้รู้สึกเสียศักดิ์ศรีและลดความมั่นใจอย่างมาก แต่ถ้าโทษที่ระบบหรือคนรอบข้างทำให้เราแสดงผลงานไม่ได้ ก็ดูเหมือนเรายัง “เก่ง” แต่สถานการณ์ไม่เอื้ออำนวย แต่ในระยะยาว ผมมองว่าพฤติกรรมนี้อาจเกิดผลเสีย เพราะจะทำให้คนไม่พัฒนาตัวเองจริง ๆ และทำให้ความสัมพันธ์กับคนอื่นยุ่งยากขึ้นด้วย ความเข้าใจเรื่องนี้จึงช่วยให้เรารู้เท่าทันตัวเองและผู้อื่นมากขึ้น หลายครั้งที่ผมเจอคนที่ทำงานไม่สำเร็จและโทษหัวหน้าหรือบริษัท ผมพยายามชวนคิดว่า มีอะไรที่ตัวเองสามารถปรับปรุงได้บ้างหรือไม่ เพื่อให้โอกาสตัวเองเติบโตจริง ๆ สุดท้าย การรู้จักจิตวิทยาการโทษผู้อื่น (External Attribution) จึงไม่ใช่แค่เรื่องของการตำหนิคนอื่น แต่เป็นเรื่องของความเข้าใจในกลไกทางจิตใจที่ช่วยให้เราเติบโตและมีวิธีคิดที่สมดุลขึ้นในชีวิตและการทำงาน