มาเล่าให้ฟังต่อ…เคสผ่าตัดคลอดฉุกเฉิน 🚨

📌 #รกลอกตัวก่อนกำหนด Abruptio placenta

เป็นภาวะที่อันตรายมากคับ เพราะหากวินิจฉัยล่าช้า หรือผ่าตัดคลอดไม่ทันก็อาจหมายถึงชีวิตของแม่และลูกได้เลยคับ😵😵

📍 เคสนี้ คุณแม่ Admit ด้วย เจ็บครรภ์ก่อนกำหนดและเลือดออกทางช่องคลอด 🩸

🧐 วินิจฉัยว่าเป็น “รกเกาะต่ำ” ด้วย ก็รักษาด้วยการให้ยายับยั้งคลอด และ ฉีดยากระตุ้นปอดทารกในครรภ์ 💉

ระหว่างที่แอดมิต ติด NST หัวใจลูกก็ดีตลอด มดลูกบีบตัวยังมีอยู่แต่ก็ห่างออก ถือว่าดีขึ้น >> พอให้ยากระตุ้นปอดทารกในครรภ์ครบ 4 dose ก็จะเปลี่ยนเป็นยาคลายมดลูกแบบกินเพื่อให้กลับบ้าน

‼️ปรากฏว่าปรับลดยาฉีดไม่ได้เลย พอหยุดยาฉีด มดลูกก็จะแข็งตัวถี่ๆมากๆ

😬 แล้วก็ถึงวันเกิดเหตุ มดลูกบีบตัวถี่มาก แม้ว่าจะให้ยาคลายมดลูกอยู่ ถี่แบบทุกๆ 1-2 นาทีเลย แล้วอยู่ๆเลือดก็ไหลออกมาอีก >> พอติด NST ก็พบว่าอยู่ๆ หัวใจลูกเต้นเร็วมากผิดปกติ 170-180 ครั้วต่อนาที แล้วก็มีช่วงที่หัวใจ Drop ลดลงมาผิดปกติเป็นระยะๆ

‼️ เห็นท่าจะไม่ดีแน่… ถ้าปล่อยให้มดลูกบีบถี่แบบนี้ เลือดออกเพิ่มขึ้นแน่ และ หัวใจลูกก็เต้นดูผิดปกติแปลกๆ ดูแล้วเป็นอันตรายทั้งแม่และลูกเลย

ถ้าช่วยไม่ทัน…ถ้าแม่เกิดตกเลือด ลูกก็อาจจะไม่รอดไปด้วยได้

✅ ตัดสินใจ… #ผ่าตัดคลอดฉุกเฉิน …ทันที 🚨

📌ในระหว่างผ่าตัดคลอด พบว่า…มีก้อนลิ่มเลือดทะลักออกมาจากโพรงมดลูก และ มดลูกมีลักษณะช้ำๆ เรียกว่า “couvelaire uterus” ซึ่งเกิดจากรกลอกตัวแล้วเลือดเซาะเข้าไปในเนื้อเยอะมดลูก

✅ จึงวินิจฉัยได้ว่ามี…#ภาวะรกลอกตัวก่อนกำหนด

👍 เคสนี้แม่ปลอดภัยดี เสียเลือดไม่มาก

ส่วนลูกก็แข็งแรงดี แม้จะเป็นเด็กก่อนกำหนด 33+3 สัปดาห์ แต่ก็สามารถหายใจได้เอง ไม่หอบเหนื่อยใดๆเลย 👏

📚 จะเล่าความรู้ให้ฟังเล็กน้อย 📚

📌 #รกลอกตัวก่อนกำหนด คือ ภาวะที พบได้ประมาณ 0.5-1% เท่านั้น แต่หากเกิดขึ้นอาจก่อให้เกิดอันตรายได้ทั้งต่อแม่และลูก จึงจัดเป็นภาวะที่ต้องได้รับการดูแลอย่างเร่งด่วน

📌 ปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะรกลอกตัวก่อนกำหนด

▪️ความดันโลหิตสูงในขณะตั้งครรภ์ หรือ ครรภ์เป็นพิษ

▪️ได้รับแรงกระแทกที่ท้อง หรือ อุบัติเหตุ

▪️เคยมีภาวะรกลอกตัวก่อนกำหนดในครรภ์ก่อน

▪️น้ำเดินก่อนกำหนด

▪️สูบบุหรี่

▪️ครรภ์แฝด

▪️อายุเพิ่มขึ้น

📌 อาการและการวินิจฉัย

▪️ปวดท้องมากฉับพลัน

▪️เลือดออกทางช่องคลอด

▪️กดเจ็บที่มดลูก

▪️หัวใจทารกผิดปกติ (Non-reassuring fetal status)

▪️มดลูกบีบตัวถี่และมากผิดปกติ

📌 รกลอกตัวก่อนกำหนด แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ

▪️ Consealed type คือ รกลอกตัวแล้วเลือดไหลอยู่ใต้ชั้นรก แบบนี้อาจจะไม่เห็นเลือดไหลออกมาทางช่องคลอด

▪️ Revealed type คือ รกลอกตัวแล้วไหลออกมาทางปากมดลูกและช่องคลอด

✔️ การตรวจด้วยอัลตราซาวด์ เป็นวิธีที่ทำได้ง่าย แต่ความไวในการวินิจฉัยค่อนข้างต่ำ เนื่องจากสีของเนื้อรกและเลือดที่พึ่งออกใหม่จะแยกกันได้ยาก

👉 แต่หากเห็นชัดๆ ว่าสังสัยมีรกลอกตัว เช่นเห็นลิ่มเลือด หรือเห็นรกหนาตัวผิดปกติ ก็จะมีความแม่นยำค่อนข้างสูง

📌 รกลอกตัวก่อนกำหนดเป็นภาวะที่เร่งด่วนและอันตรายทั่งต่อแม่และลูก ก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อน ได้แก่

▪️Hypovolemic shock เนื่องจากเสียเลือดมาก

▪️DIC การแข็งตัวของเลือดผิดปกติ

▪️End organ injury เกิดภาวะไตผิดปกติ AKI , Sheehan syndrome การสร้างฮอร์โมนจากต่อม Pituitary ผิดปกติ

▪️ทารกเสียชีวิตในครรภ์

📌 การดูแลรักษา

▪️Resuscitation ให้น้ำเกลือและส่วนประกอบของเลือดหากจำเป็น เพื่อแก้ไขภาวะ shock จากการเสียเลือดมาก

▪️ติดตามดูการเต้นของหัวใจทารกในครรภ์อย่างใกล้ชิด (External fetal monitoring)

▪️คลอด พิจารณาให้คลอดอย่างเร่งด่วน ส่วนใหญ่พิจารณา #ผ่าตัดคลอด เนื่องจากทำได้อย่างรวดเร็ว

Ref. Williams Obstetrics 26th edition

#หมอฟลุ้ก #หมอธิติพันธุ์ #หมอสูติลูกสาม

#โรงพยาบาลนวเวช #นวเวช

#NavavejInternationalHospital #Navavej