เวลาเห็นลูกเลือดกำเดาไหลครั้งแรก เรามักตกใจมาก แต่ส่วนใหญ่เกิดจากสาเหตุ “ธรรมดา” ในเด็ก เช่น ติดหวัดมีน้ำมูก แคะ/ขยี้จมูกแรง ๆ อากาศแห้ง หรือภูมิแพ้อากาศที่ทำให้คันจมูกคันตา ไอจามน้ำมูกเรื้อรัง จนเยื่อบุโพรงจมูกอักเสบและเส้นเลือดฝอยแตกง่าย เด็กเลือดกำเดาไหลบ่อยเกิดจากอะไรได้บ้าง (ที่เจอบ่อย) - หวัด/ติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน: น้ำมูกไหล ทำให้สั่งน้ำมูกแรง ๆ จมูกระคายเคือง - ภูมิแพ้: คันจมูก แสบจมูก ขยี้จมูกบ่อย เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบ - แคะจมูกหรือมีแผลในโพรงจมูก: เป็นสาเหตุคลาสสิกในเด็กเล็ก - อุบัติเหตุ/บาดเจ็บที่จมูก - อากาศแห้ง/นอนห้องแอร์นาน ๆ ทำให้เยื่อบุจมูกแห้งแตก - พบได้น้อยแต่ต้องระวัง: โรคเลือดออกง่ายหยุดยาก หรือภาวะเกล็ดเลือด/การแข็งตัวของเลือดผิดปกติ วิธีทำให้เลือดกำเดาไม่ไหล (ทำตามนี้ทีละขั้น) 1) ให้เด็กนั่งตัวตรง “ก้มหน้าเล็กน้อย” (อย่าเงยหน้า เพราะเลือดอาจไหลลงคอ) 2) ใช้นิ้วบีบปีกจมูกทั้งสองข้างตรงส่วนที่นิ่ม ๆ ค้างไว้ 10 นาทีเต็ม ๆ (จับเวลา) 3) ประคบเย็นที่สันจมูกหรือแก้มข้างจมูกได้ เพื่อลดบวมและช่วยห้ามเลือด 4) ครบ 10 นาทีแล้วค่อยปล่อยดู ถ้ายังไหล ให้บีบซ้ำอีก 10 นาที 5) หลังเลือดหยุด 24 ชม. พยายามเลี่ยงสั่งน้ำมูกแรง ๆ แคะจมูก วิ่งเล่นหนัก ๆ สิ่งที่ไม่ควรทำ (หลายบ้านทำผิดโดยไม่รู้) - ไม่ควรให้เด็กเงยหน้า/นอนราบ - ไม่ควรยัดทิชชู่/สำลีลึก ๆ ในจมูกแบบฝืน ๆ (เสี่ยงทำแผลเพิ่ม) - ไม่ควรปล่อยมือบีบจมูกถี่ ๆ เพื่อ “แอบดูว่าเลือดหยุดหรือยัง” เพราะทำให้หยุดช้าลง เลือดกำเดาไหลอันตราย ต้องไป รพ. เมื่อไหร่? - เลือดไหลไม่หยุดหลังบีบจมูกถูกวิธีครบ 20 นาที - ไหลเยอะมาก หน้ามืด เวียนหัว ซีด อ่อนเพลีย หรือดูเหมือนเสียเลือดมาก - มีประวัติช้ำง่าย เลือดออกตามไรฟัน จุดจ้ำเลือดตามตัว หรือสงสัยโรคเลือดออกง่ายหยุดยาก - มีน้ำหนักลด/อ่อนเพลียเรื้อรังร่วมด้วย - เกิดหลังอุบัติเหตุจมูกกระแทกแรง ๆ หรือสงสัยกระดูก/โพรงจมูกบาดเจ็บ ทริคดูแลระยะยาว ถ้าเด็กเลือดกำเดาไหลบ่อย - ถ้ามีภูมิแพ้ ควรคุมอาการ (ลดน้ำมูก คันจมูก) จะช่วยลดการขยี้/แคะ - เพิ่มความชุ่มชื้นในห้อง (โดยเฉพาะห้องแอร์) และสอนเด็กสั่งน้ำมูกเบา ๆ - ถ้าเป็นซ้ำ ๆ บ่อยจนกังวล แนะนำพบแพทย์เพื่อดูแผลในโพรงจมูก/เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบ และประเมินว่าต้องตรวจเลือดเพิ่มเติมไหม