การคำนวณราคาซื้อพันธบัตร (Bond)

หลายคนที่เริ่มสนใจ “พันธบัตรไทย” มักติดตรงคำถามเดียวกันคือ ราคาที่ควรซื้อควรเป็นเท่าไหร่ ถึงจะได้ผลตอบแทนตามที่เราต้องการ (YTM) จริง ๆ ซึ่งหลักคิดที่ใช้เหมือนกันเกือบทุกโจทย์คือ “เอาเงินสดในอนาคตทั้งหมดมาคิดเป็นมูลค่าปัจจุบัน (PV)” แล้วรวมกันเป็นราคาพันธบัตร เวลาอ่านข้อมูลพันธบัตรไทย ขอให้จับ 4 ค่านี้ให้ได้ก่อน (ถ้าครบ คำนวณได้เลย) 1) ราคาหน้าตั๋ว/มูลค่าไถ่ถอน (Par) เช่น 1,000 บาท 2) อัตราดอกเบี้ยหน้าตั๋ว (Coupon Rate) เช่น 12% ต่อปี 3) ความถี่การจ่ายดอกเบี้ย เช่น ทุก 6 เดือน = ปีละ 2 ครั้ง 4) ผลตอบแทนที่ต้องการ (YTM) เช่น 10% ต่อปี (และต้องปรับตามความถี่เหมือนกัน) ตัวอย่างแนวเดียวกับที่เจอบ่อย: พันธบัตรมูลค่า 1,000 บาท จ่ายดอกเบี้ย 12% ต่อปี “ทุก 6 เดือน” อายุ 10 ปี และเราต้องการผลตอบแทน 10% ต่อปี “ทบต้นทุก 6 เดือน” - คูปองต่อรอบ = 1,000 × (12%/2) = 60 บาท - อัตราคิดลดต่อรอบ (YTM ต่อรอบ) = 10%/2 = 5% - จำนวนงวดทั้งหมด = 10 ปี × 2 = 20 งวด จากนั้นแยกคิด PV เป็น 2 ก้อนแล้วค่อยรวม ก้อนที่ 1: PV ของดอกเบี้ย (60 บาท ทุกงวด 20 งวด) = PV(5%, 20, -60, 0, 0) ก้อนที่ 2: PV ของเงินต้นที่จะได้คืนตอนครบกำหนด (1,000 บาท งวดที่ 20) = PV(5%, 20, 0, -1000, 0) รวมราคา = PV_ดอกเบี้ย + PV_เงินต้น ถ้าทำใน Excel แล้วงงเรื่องเครื่องหมายบวก/ลบ ให้จำแบบง่าย ๆ: “เงินที่จ่ายออก” กับ “เงินที่รับเข้า” ต้องคนละเครื่องหมายกันเสมอ เช่น เราประเมิน ‘ราคา’ ที่เราจะจ่ายวันนี้เป็นค่าบวก ก็ใส่คูปองเป็น -60 และเงินต้นเป็น -1000 เพื่อให้ผลลัพธ์ PV ออกมาเป็นบวก (หรือกลับกันก็ได้ ขอให้สัญญาณสอดคล้อง) เช็กราคาแพง/ถูกแบบเร็ว ๆ (ช่วยอ่านตลาดพันธบัตรไทยได้ดี) - ถ้า Coupon Rate > YTM → ราคามัก “สูงกว่าพาร์” (Premium) - ถ้า Coupon Rate < YTM → ราคามัก “ต่ำกว่าพาร์” (Discount) ในตัวอย่าง คูปอง 12% สูงกว่า YTM 10% ราคาจึงมีแนวโน้มมากกว่า 1,000 บาท ทิปจากประสบการณ์: เวลาหาข้อมูลพันธบัตรไทยจริง อย่าลืมดูว่า “จ่ายดอกเบี้ยถี่แค่ไหน” และ “YTM ที่เห็นเป็นต่อปี” ต้องแปลงเป็นต่อรอบให้ตรงกันก่อนเสมอ ไม่งั้นราคาจะคลาดเคลื่อนทันที ถ้าคุณมีโจทย์พันธบัตรไทยที่พาร์ไม่ใช่ 1,000 หรือจ่ายดอกเบี้ยรายไตรมาส ก็ใช้สูตรเดียวกันได้ แค่ปรับคูปองต่อรอบ, YTM ต่อรอบ และจำนวนงวดให้ถูกต้อง