ถ้าชอบงานคราฟต์สีธรรมชาติ “ดอกไม้กินได้” เป็นวัตถุดิบที่สนุกมาก เพราะได้สีละมุนและปลอดภัยกว่าหลายอย่าง (แถมบางชนิดหาได้จากสวน/ตลาด) จากที่ลองทำเอง สิ่งที่ทำให้สีออกชัดและติดผ้าดี จะอยู่ที่ 3 เรื่องหลัก ๆ คือ “ประเภทผ้า + วิธีสกัดสี + สารช่วยติดสี” 1) เลือกผ้าให้เหมาะก่อนย้อม ผ้าใยธรรมชาติจะติดสีง่ายกว่า เช่น ผ้าฝ้าย ลินิน เรยอน และไหม ส่วนโพลีเอสเตอร์มักติดยาก สีจะอ่อนและหลุดง่าย ถ้าตั้งใจทำให้สีสวย แนะนำเริ่มที่ผ้าฝ้าย 100% หรือผ้าไหมค่ะ 2) เตรียมผ้า (ซัก/ล้างไขมัน) ก่อนย้อมควรซักผ้าให้สะอาดเพื่อเอาน้ำยาปรับผ้านุ่มหรือแป้งเคลือบออก สีจะซึมสม่ำเสมอขึ้น เรามักแช่น้ำอุ่นผสมน้ำยาซักผ้านิดหน่อย แล้วล้างให้หมดฟอง บิดพอหมาดค่อยนำไปย้อม 3) เคล็ดลับสกัดสีจากดอกไม้กินได้ - อัญชัน: ถ้าอยากได้น้ำเงินเข้ม ให้แช่น้ำร้อนแล้วกรองสี แต่ถ้าเติมน้ำมะนาว สีจะเปลี่ยนไปทางม่วง (เล่นโทนได้สนุกมาก) - วิโอลา/แพนซี่: สีจะออกม่วงอ่อนนุ่ม ๆ แนะนำใช้ไฟอ่อน ไม่ต้มแรงนานเกินไปเพราะสีอาจหม่น - ดาวเรือง/คอสโมส/คำฝอย: โทนเหลือง-ส้มมักออกชัด ลองต้มไฟอ่อนให้สีออกมาก่อนแล้วค่อยลงผ้า - กุหลาบ/ชบา: ให้ชมพูถึงแดงอมชมพู แต่สีแดงธรรมชาติมักซีดง่าย ควรเน้นขั้นตอน “สารช่วยติดสี” 4) สารช่วยติดสี (mordant) ทำให้สีทนขึ้น ตัวที่นิยมและหาไม่ยากคือ “สารส้ม” (ให้โทนค่อนข้างใส) หรือ “น้ำปูนใส” ในบางสูตร ถ้าอยากคุมโทนให้คงเดิม แนะนำทดสอบกับเศษผ้าชิ้นเล็กก่อน เพราะสารช่วยติดสีบางชนิดทำให้เฉดเปลี่ยนได้ 5) วิธีทำให้สีติดสม่ำเสมอ ค่อย ๆ คนผ้าในหม้อย้อมเป็นระยะ ไม่ให้ผ้าพับทบกันนาน ๆ และพยายามให้น้ำย้อมท่วมผ้าตลอดเวลา หลังย้อมเสร็จ ล้างน้ำจนใส แล้วตากในที่ร่มลมโกรก จะช่วยลดสีซีดจากแดด ถ้าจะเริ่มแบบง่ายที่สุด เราแนะนำ “ดาวเรือง/คอสโมส” ก่อน เพราะได้สีเหลือง-ส้มชัด ทำแล้วเห็นผลไว แล้วค่อยขยับไปอัญชัน (เล่นน้ำเงิน-ม่วง) และกุหลาบ/ชบา (โทนชมพู-แดง) ที่ต้องใส่ใจเรื่องการติดสีมากขึ้นค่ะ