ไหว้พระพิฆเนศปางชนะมาร ณ ปราสาทนครหลวง - “ศรัทธา ศิลปะ

ผมและภรรยาได้มีโอกามาสักการะองค์ท่านครั้งแรกเมื่อประมาณปลายปี 2567 โดยได้ยินจากรายการของคุณมดดำ (คชาภา พาไปมู) ทางช่องไทยรัฐทีวี โดยครั้งแรกที่มาก็มีสิ่งที่ประทับใจ จากที่ไม่เคยบูชาองค์ท่านจริงจัง ก็กลับมาศึกษาจริงจัง

วันที่ได้มีโอกาสมาปราสาทนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุทธยา รอบนี้ศึกษามาว่าใน “ปราสาทนครหลวง” มีอะไรน่าสนใจบ้าง นอกจากองค์พ่อพระพิฆเนศ ปางชนะมารที่โด่งดัง เผื่อใครจะเดินทางไปจะได้มีโอกาสได้สักการะครบ

====

จุดหมายปลายทางของศรัทธา

ในใจกลางของอำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซ่อนอยู่สถานที่หนึ่งซึ่งหลายคนอาจยังไม่รู้จักดี นั่นคือ วัดนครหลวง หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ปราสาทนครหลวง สถานที่เก่าแก่ที่ซ่อนพระพุทธศิลป์อันทรงคุณค่า และที่โดดเด่นที่สุดคือ องค์พระพิฆเนศปางชนะมาร องค์ใหญ่สีชมพูอมน้ำตาลที่มีอายุเก่าแก่กว่า 300 ปี

พระพิฆเนศองค์นี้ไม่ได้เพียงเป็นรูปปั้นที่มีคุณค่าทางศิลปกรรม แต่ยังเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้ศรัทธาที่มุ่งหวังความสำเร็จในชีวิต ด้วยพลังของ “เทพผู้ขจัดอุปสรรค” ที่เชื่อว่าหากได้มากราบไหว้สักการะอย่างถูกต้อง ก็จะได้รับพรที่แรงกล้า

====

วิธีการไหว้พระพิฆเนศปางชนะมารอย่างถูกวิธี

หากคุณมีโอกาสมาเยือนปราสาทนครหลวง ควรเตรียมจิตใจให้สงบ และปฏิบัติตามลำดับการสักการะที่สืบทอดกันมาดังนี้

1. ไหว้ด้วยดอกไม้ ธูป เทียน (หรือของถวายตามสมควร)

• สามารถถวายด้วยพวงมาลัยดอกไม้สด, ธูป 5 ดอก, เทียน 1 คู่ หรือขนมโมทกะ (ขนมที่องค์พระโปรด)

• หากไม่มีของบูชา ทางวัดมีให้ร่วมทำบุญเช่าเครื่องสักการะได้บริเวณใกล้เคียง

หมายเหตุ - การไหว้ดอกไม้ ธูป เทียน หรือของถวายในปัจจุบันอนุญาตุให้เฉพาะกับองค์จำลองด้านล่างเท่านั้น

2. สัมผัส “เท้า” องค์พระพิฆเนศ

เชื่อกันว่า การสัมผัสเท้าองค์พระพิฆเนศด้วยความเคารพ จะได้รับพรจากองค์ท่านโดยตรง (ภาพที่คุณแนบมาคือภาพการกระทำที่ตรงกับธรรมเนียมนี้) ถือเป็นการเชื่อมต่อพลังศรัทธากับพลังแห่งเทพ

องค์ปางชนะมารถ้าอยากขอเรื่องการเงิน โชคลาภ การงานให้ฝั่งซ้ายขององค์พ่อที่มีงวงลงไปที่ถ้วย, ส่วนด้านสุขภาพจะไปฝั่งขวาขององค์พ่อ

(ขั้นตอนอื่นๆ เช่น เปิดกระเป๋าเงิน, หรือถวายธนบัตร สั่นกระดิ่ง มีเขียนที่ตรงหน้า)

**แต่จุดสำคัญ - ขอพรด้วยความตั้งใจ, สบตาท่าน และกล่าวอย่างน้อยคำบูชาเบื้องต้นได้

3. กล่าวคำบูชาพระพิฆเนศเบื้องต้น

“โอม ศรี คเณศายะ นะมะหะ”

(แปลว่า: ขอนอบน้อมแด่พระพิฆเนศ)

จากนั้นสามารถกล่าวคำอธิษฐานด้วยตนเอง โดยตั้งจิตแน่วแน่ถึงสิ่งที่ต้องการ เช่น ความสำเร็จในการงาน การเรียน โชคลาภ หรือการเริ่มต้นใหม่

4. กระซิบขอพรที่หูของ “หนู” พาหนะของพระองค์

ที่ด้านล่างองค์พระพิฆเนศจะมีรูปปั้น “หนู” ซึ่งเป็นพาหนะของพระองค์ เชื่อว่าหากกระซิบความปรารถนาใส่หูหนูข้างใดข้างหนึ่ง (แล้วปิดอีกข้างไว้) หนูจะนำคำขอนั้นไปกราบทูลพระพิฆเนศให้เป็นจริงเร็วขึ้น

(การขอควรขอด้วยปัญญญา + คู่ความพยายาม เพราะท่านคือเทพแห่งปัญญา)

====

สิ่งศักดิ์สิทธิ์อื่นๆ ที่ไม่ควรพลาด

แม้พระพิฆเนศจะเป็นองค์เด่นที่สุด แต่ปราสาทนครหลวงยังเป็นแหล่งรวมองค์เทพและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ทรงพลังอีกหลายจุด ซึ่งแนะนำให้กราบไหว้ครบพื่อเติมเต็มศรัทธา

====

🌕 ศิลาพระจันทร์ลอย

แผ่นหินทรงกลมขนาดใหญ่ที่มีลักษณะคล้ายพระจันทร์ลอยเด่นอยู่ภายในปราสาท เชื่อกันว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ช่วยเสริมพลังบวกและความสงบแก่ผู้ที่มาสักการะ

ว่ากันว่าในบางตำนานพุทธศาสนามหายาน (เช่น คติเมตไตรยพุทธะ) มีการกล่าวถึงการอุบัติขึ้นของพระพุทธเจ้าทั้ง ๕ พระองค์ในกัลป์นี้ โดยเรียงลำดับดังนี้:

1. พระกกุสันธพุทธะ

2. พระโกนาคมนพุทธะ

3. พระกัสสปพุทธะ

4. พระสมณโคดมพุทธะ (พระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน)

5. พระเมตไตรยพุทธะ (พระพุทธเจ้าองค์ต่อไปในอนาคต)

ในศิลาพระจันทร์ลอยจะสลักภาพพระพุทธเจ้า 3 พระองค์แรก คือ พระกกุสันธพุทธะ, พระโกนาคมนพุทธะ, พระกัสสปพุทธะ เพราะยุคของปราสาทนี้เกิดก่อนสมัยพระสมณโคดมพุทธะ และยุคนั้น พราหมณ์กับพุทธมีวิถีใกล้กัน โดยเฉพาะนี่คือปราสาท ของพระเจ้าปราสาททอง ซึ่งมีพิธีทั้งสอง และเน้นการออกศึกสงคราม จึงเป็นที่มาทำไมพระพิฆเนศเป็นปางชนะมาร

🧘‍♂️ พระสังฆจาย

พระสังฆจาย หรือพระสังกัจจายน์ เป็นพระอรหันต์ที่มีรูปร่างอ้วนท้วน หน้าตายิ้มแย้ม เชื่อกันว่าเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์และโชคลาภ และคนมักจะมาสวดขอเรื่องสุขภาพ ให้สุขภาพร่างกายดี

🦶 พระพุทธบาทสี่รอย

ภายในพระมณฑปบนชั้นสูงสุดของปราสาทนครหลวง ประดิษฐานรอยพระพุทธบาทสี่รอยซ้อนกัน เชื่อว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ช่วยเสริมสิริมงคลและปัดเป่าเคราะห์กรรม

🧎‍♂️ หลวงพ่อสมหวัง

พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านเรียกว่า “หลวงพ่อสมหวัง” (ทรงเดียวกับพลวงพ่อโสธรที่ ฉะเชิงเทรา คาดว่าน่าจะมาจากยุคใกล้ๆกัน) เชื่อกันว่าผู้ที่มาขอพรจะสมหวังดั่งชื่อ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการงาน การเงิน หรือความรัก

====

“มากกว่าความศักดิ์สิทธิ์ คือพลังแห่งศรัทธา”

การมาเยือน “ปราสาทนครหลวง” ไม่ใช่เพียงเพื่อขอพร แต่เป็นการหยุดพักใจ ทบทวนชีวิต และตั้งต้นใหม่ด้วยพลังแห่งศรัทธา พระพิฆเนศที่นี่ไม่เพียงเป็นเทพแห่งความรู้ แต่ยังเป็นตัวแทนของ “ความหวังในวันที่ท้าทาย” และ “ความสำเร็จที่เกิดจากความตั้งใจ”

หากคุณกำลังเผชิญกับอุปสรรคบางอย่างในชีวิต ลองหาโอกาสมากราบขอพรจากพระองค์ที่นี่ แล้วคุณอาจพบคำตอบที่ตามหา

“หวังว่าคงจะมีประโยชน์สำหรับผู้ที่จะมาเยือน หรือกลับมาเยือนอีกครั้ง”

#วันละเรื่องสองเรื่อง

====

หมายเหตุน่ารู้ เกี่ยวกับ “พระพิฆเนศโบราณ ณ ปราสาทนครหลวง จ.พระนครศรีอยุธยา”

“ประวัติและลักษณะขององค์พระพิฆเนศ”

องค์พระพิฆเนศปูนปั้น ปางชนะมาร อายุประมาณ 300 ปี ประทับบนฐานหัวกะโหลก ที่ปราสาทนครหลวง จังหวัดอยุธยา

องค์พระพิฆเนศที่ประดิษฐาน ณ ปราสาทนครหลวง (วัดนครหลวง) มีอายุเก่าแก่กว่า 300 ปี สร้างขึ้นตั้งแต่ปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา (ราวปี พ.ศ. 2230) ถือเป็นศิลปกรรมแบบอยุธยาตอนปลายที่ทรงคุณค่าและหาชมได้ยากในปัจจุบัน ด้วยความเก่าแก่และความศักดิ์สิทธิ์ทำให้สถานที่นี้เป็นที่เคารพสักการะของทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติที่เดินทางมาเยือน

องค์พระพิฆเนศเป็นรูปปั้นปูนปั้น (stucco) ขนาดเกือบเท่าคนจริง มีลักษณะอยู่ในปางชนะมาร (บางข้อมูลเรียกว่า ปางประทานพร) คือมี 4 กร ถือวัตถุมงคลและศาสตราวุธ ได้แก่ ตรีศูล (สามง่าม), บ่วงบาศ (บ่วงเชือก), งา (งาช้างที่หัก) และ ถ้วยขนมโมทกะ อันเป็นขนมที่องค์พระโปรดปราน องค์พระมีสีชมพูหม่นจากเศษกระเบื้องเคลือบสีที่เคยประดับไว้อยู่บนผิวองค์พระ (ปัจจุบันกระเบื้องบางส่วนได้หลุดร่อนตามกาลเวลา)

พระพิฆเนศองค์นี้ประทับนั่งบนแท่นบัลลังก์ที่ตกแต่งด้วยหัวกะโหลกหลายหัว ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สื่อถึงชัยชนะเหนืออุปสรรคและความชั่วร้ายทั้งปวง ตามความหมายของปางชนะมารที่เชื่อว่าจะช่วยขจัดปัดเป่าปัญหาและนำพาความสำเร็จมาสู่ผู้ศรัทธา

ตามตำนานในท้องถิ่น ผู้เฒ่าผู้แก่เล่าขานกันว่าพระพิฆเนศองค์นี้ถูกอัญเชิญมาประดิษฐาน ณ ปราสาทนครหลวงในช่วงสมัยรัชกาลที่ 5–6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (ประมาณร้อยกว่าปีก่อน) โดยคาดว่าอาจจำลองแบบมาจากองค์พระพิฆเนศโบราณองค์จริงที่เก็บรักษาอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ไม่ว่าจะถูกอัญเชิญมาเมื่อใด ปัจจุบันองค์พระพิฆเนศปางชนะมารแห่งปราสาทนครหลวงนี้นับเป็นโบราณวัตถุอันล้ำค่าคู่เมืองกรุงเก่าที่มีความงดงามและทรงพลังศรัทธาสูงยิ่ง เชื่อกันว่าผู้ที่มาสักการบูชามักจะประสบความสำเร็จสมปรารถนาในสิ่งที่ขอไว้อย่างน่าอัศจรรย์

“ความเชื่อและการขอพรองค์พระพิฆเนศ”

องค์พระพิฆเนศที่ปราสาทนครหลวงเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในหมู่ผู้ศรัทธาว่าเปี่ยมด้วยความศักดิ์สิทธิ์ โดยเฉพาะในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาได้มีผู้คนหลั่งไหลมาขอพรไม่ขาดสาย (ช่วงวันหยุดมีมากถึงหลักหมื่นคนต่อวัน) สะท้อนถึงแรงศรัทธาที่มีต่อองค์เทพแห่งนี้อย่างล้นหลาม พระพิฆเนศทรงได้รับการเคารพบูชาในฐานะเทพเจ้าแห่งความรู้และความสำเร็จ ผู้ประทานปัญญาและโชคดีในการเริ่มต้นสิ่งใหม่ๆ รวมถึงทรงเป็นผู้ขจัดอุปสรรคทั้งปวงให้แก่ผู้ศรัทธา ดังนั้นผู้คนจึงนิยมมาขอพรจากองค์พระพิฆเนศในเรื่องต่าง ๆ ที่ตนปรารถนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องการงาน, การเรียน (เช่น การสอบแข่งขันหรือความสำเร็จทางวิชาการ), โชคลาภ และการเริ่มต้นโครงการใหม่หรือสิ่งใหม่ ๆ ให้ราบรื่นปราศจากอุปสรรคทั้งปวง

ความศักดิ์สิทธิ์ขององค์พระพิฆเนศปางชนะมารนี้เลื่องลือจากประสบการณ์ของผู้ที่เคยมาขอพรแล้วสัมฤทธิ์ผลจริง หลายคนเมื่อสมหวังดังที่บนบานไว้ก็จะกลับมาแก้บนด้วยการนำเครื่องบูชาต่างๆ มาถวาย ซึ่งที่นิยมกันมากก็คือการนำรูปปั้นหนูมาถวายถวายเป็นบริวารขององค์พระพิฆเนศ ส่งผลให้บริเวณลานหน้าปราสาทเต็มไปด้วยรูปปั้นหนูจำนวนมากจากผู้มีจิตศรัทธาที่มาแก้บนหลังพรสัมฤทธิ์ผล นอกจากนี้ ผู้มาสักการะยังปฏิบัติตามความเชื่อฮินดูดั้งเดิม คือหลังจากไหว้องค์พระพิฆเนศแล้วจะไปกระซิบขอพรที่ข้างหูรูปปั้นหนูขององค์พระพิฆเนศ (หนูเป็นพาหนะประจำพระองค์) เพื่อฝากให้หนูเป็นสื่อกลางนำความปรารถนาไปกราบทูลต่อองค์พระพิฆเนศอีกทางหนึ่ง โดยเชื่อว่าพระพิฆเนศจะทรงดลบันดาลให้คำอธิษฐานนั้นสำเร็จผลในเร็ววันตามที่ตั้งใจ เมื่อรวมกับการตั้งจิตที่แน่วแน่และความศรัทธาแรงกล้าของผู้ขอพร จึงทำให้สถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้ได้รับความนิยมอย่างสูงในการมาขอพรด้านการงาน การศึกษา โชคลาภ และความสำเร็จต่าง ๆ ในชีวิตของผู้คนยุคปัจจุบันอย่างต่อเนื่องไม่เสื่อมคลาย

แหล่งอ้างอิง: วัดนครหลวง (ปราสาทนครหลวง) – พระนครศรีอยุธยา; MCOT, ไทยรัฐ, Kapook Travel, Trip.com, ฯลฯ