“เหรียญครุฑ ๕ บาท ปี ๒๕๒๕”

“เหรียญครุฑ 5 บาท ปี 2525” ถือเป็นหนึ่งในเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนที่ "มีเรื่องราว” นี่คือประวัติโดยละเอียดและเรื่องเล่าที่น่าสนใจของเหรียญนี้

====

1. ประวัติและเหตุผลในการผลิต (The Factual History)

เหรียญ 5 บาท ปี 2525 รุ่นนี้ ถูกผลิตขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 โดยเป็นส่วนหนึ่งของการปรับเปลี่ยนชุดเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนใหม่ในยุคนั้น

ข้อมูลจำเพาะของเหรียญ

* ด้านหน้า: เป็นพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9)

* ด้านหลัง: เป็นรูป "ครุฑพ่าห์" (พญาครุฑกางปีก) ขนาดใหญ่ พร้อมข้อความ "ประเทศไทย" และ "พ.ศ. ๒๕๒๕" ด้านล่างระบุ "๕ บาท"

* ลักษณะ: เหรียญกลมแบน ขอบเฟือง

* เนื้อโลหะ: คิวโปรนิกเกิล (ส่วนผสมทองแดง 75% นิกเกิล 25%)

* ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลาง 24 มิลลิเมตร

* น้ำหนัก: 7 กรัม

====

2. "ตำนาน" (The Story) เหรียญที่ถูกเรียกคืน

หัวใจสำคัญที่ทำให้เหรียญนี้เป็นที่ต้องการ ไม่ได้อยู่ที่ความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ "ปัญหา" และ "ระยะเวลาการใช้งานที่สั้นมาก"

ในยุคเดียวกันนั้น กรมธนารักษ์ได้ผลิตเหรียญ 1 บาท พ.ศ. 2525 ออกมาใช้หมุนเวียนด้วย ซึ่งเหรียญ 1 บาทนั้นมีลักษณะดังนี้

* เนื้อโลหะ: คิวโปรนิกเกิล (เหมือนกัน)

* ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลาง 25 มิลลิเมตร (ใหญ่กว่าเพียง 1 มม.)

* น้ำหนัก: 7 กรัม (เท่ากัน)

ปัญหาที่เกิดขึ้นคือ เหรียญ 5 บาท และ เหรียญ 1 บาท มีขนาด, น้ำหนัก, และสี (เงิน) ที่ ใกล้เคียงกันมากเกินไป ทำให้ประชาชนเกิดความสับสนในการใช้งานอย่างหนัก จ่ายเงินผิดพลาดกันบ่อยครั้ง

ด้วยเหตุนี้ รัฐบาลในสมัยนั้นจึงต้อง สั่งหยุดผลิตและเรียกคืน (Recall) เหรียญ 5 บาท ปี 2525 รุ่นครุฑใหญ่นี้ออกจากระบบอย่างรวดเร็ว และได้ออกแบบเหรียญ 5 บาท รุ่นใหม่ขึ้นมาทดแทน (ซึ่งเป็นรุ่นที่ใช้โลหะคิวโปรนิกเกิลหุ้มไส้ทองแดง ทำให้มีสีและน้ำหนักที่แตกต่างชัดเจน และเริ่มใช้ในปี 2529)

การที่เหรียญนี้มีอายุการใช้งานในระบบหมุนเวียนสั้นมาก ทำให้จำนวนเหรียญที่หลงเหลืออยู่นอกคลังมีไม่มากนักเมื่อเทียบกับเหรียญรุ่นอื่นๆ จึงกลายเป็นของหายากสำหรับนักสะสมในเวลาต่อมา

====

3. เรื่องเล่าและความเชื่อ = ทำไมถึงกลายเป็น "ของขลัง"?

นี่คือมิติที่ทำให้เหรียญนี้ถูกยกระดับให้เป็น "เครื่องราง" ด้วยเหตุผล 3 ประการหลัก

1. สัญลักษณ์ "พญาครุฑ" ที่ทรงพลัง

ตามคติความเชื่อของไทย พญาครุฑ (ซึ่งเป็นตราแผ่นดิน) ถือเป็นสัญลักษณ์ของ "มหาอำนาจ" (การปกครอง, การเลื่อนยศตำแหน่ง) และยังมีอิทธิฤทธิ์ในการ "ป้องกันภัย" โดยเฉพาะสิ่งอัปมงคล, ภูตผีปีศาจ, คุณไสย และสัตว์อสรพิษต่างๆ

2. ความศักดิ์สิทธิ์จากพิธีหลวง

เหรียญกษาปณ์ทุกเหรียญที่ผลิตโดยกรมธนารักษ์ ถือเป็นของสูง เพราะมีพระบรมรูปของพระมหากษัตริย์ และผ่านพิธีการผลิตและพิธีพุทธาภิเษก (หรือพิธีที่เกี่ยวข้อง) ตามแบบแผนของหลวง ทำให้เหรียญมี "ความศักดิ์สิทธิ์ในตัว" โดยไม่ต้องผ่านการปลุกเสกซ้ำ

3. อาถรรพ์จาก "การเรียกคืน"

ในวงการไสยเวท มักมีความเชื่อว่า "ของที่มีอาถรรพ์" หรือมีเรื่องราวเบื้องหลังที่ไม่ธรรมดา (เช่น ถูกเรียกคืน, มีตำหนิพิเศษ) มักจะมีพลังงานบางอย่างที่เข้มขลังกว่าปกติ

ความนิยมในการบูชา?

ด้วยเหตุผลข้างต้น เหรียญครุฑ 5 บาท ปี 2525 จึงถูกนำมาพกพาติดตัวในฐานะเครื่องราง โดยมีความเชื่อ ดังนี้

* มหาอำนาจ: เหมาะสำหรับข้าราชการ หรือผู้ที่ต้องการความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน ต้องการเลื่อนยศเลื่อนตำแหน่ง

* ป้องกันภูตผีปีศาจ: เป็นหนึ่งในเครื่องรางที่คน "กลัวผี" หรือต้องเดินทางไปในที่เปลี่ยว ที่อาถรรพ์ นิยมพกติดตัว

* ป้องกันสัตว์ร้าย: มีความเชื่อว่าหากพกเหรียญนี้ไว้ หรือเก็บไว้ในบ้าน จะช่วยป้องกันงูและสัตว์มีพิษไม่ให้เข้ามาในบริเวณนั้น

* ล้างอาถรรพ์: ใช้ในการทำน้ำมนต์ หรือแช่ล้างสิ่งของที่ต้องสงสัยว่ามีอาถรรพ์ไม่ดี

====

ปล : “นั่งส่องกล้องตั้งนาน” สรุปที่ถือในมือไม่ใช่รุ่นพระเศียรเล็กตามี่ตลาดหา ถ้าเหรียญพระเศรียรเล็ก สลัก ๒๕ จะมีมูลค่าเยอะ อันนี้ก็หลักสิบ-ร้อย 😅 เอง…

แต่เอาไว้ใส่เป็นเครื่องรางได้

#เหรียญครุฑ

#วันละเรื่องสองเรื่อง