ปิยบุตร แสงกนกกุล เสนอยกเลิกองคมนตรี
ข้อเสนอของ นายปิยบุตร แสงกนกกุล ที่ให้พิจารณายกเลิกคณะองคมนตรี สอดคล้องกับหลักประชาธิปไตยหรือไม่? หากลองถอดบทเรียนเทียบกับโครงสร้างสถาบันกษัตริย์ของญี่ปุ่น 🇯🇵 จะพบมิติที่น่าสนใจทางรัฐศาสตร์ดังนี้ครับ
1. โครงสร้างสถาบัน: ไทย vs ญี่ปุ่น 🇯🇵🇹🇭
ตามรัฐธรรมนูญปี 1947 สมเด็จพระจักรพรรดิญี่ปุ่นทรงเป็น “สัญลักษณ์แห่งรัฐและความพร้อมเพรียงของประชาชน” โดยมีโครงสร้า งที่ต่างจากไทยคือ:
📌 ญี่ปุ่นไม่มีองค์กรแบบคณะองคมนตรี: ไม่มีคณะบุคคลทำหน้าที่เสนาธิการส่วนพระองค์ การปฏิบัติพระราชกรณียกิจทั้งหมดต้องได้รับ “คำแนะนำและความเห็นชอบ” (Advice and Approval) จากคณะรัฐมนตรีที่มาจากประชาชนเท่านั้น
📌 สำนักพระราชวังญี่ปุ่น (Imperial Household Agency): ดูแลงานธุรการและทรัพย์สินส่วนพระองค์ โดยถูกจัดวางให้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อให้มั่นใจว่าทุกการกระทำยึดโยงและตรวจสอบได้โดยรัฐสภา
2. การปรับระบบราชการไทยให้เทียบเคียงสากล 🏛️
หากวิเคราะห์ผ่านมิติการจัดระเบียบราชการ (Bureaucratic Organization) ข้อเสนอนี้สะท้อนหลักการ 3 ประเด็นหลัก:
🔹 ลดความซ้ำซ้อนขององค์กร: การมีองค์กรให้คำปรึกษาแยกส่วน อาจเกิดสภาวะ “รัฐซ้อนรัฐ” การโอนย้ายภารกิจกลั่นกรองงานไปอยู่ภายใต้กรอบของรัฐบาล (เช่น สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนต รี) จะช่วยให้การบริหารแผ่นดินเป็นเอกภาพและคล่องตัวขึ้น
🔹 ยึดมั่นหลักความรับผิดชอบ (Accountability): หลักการ “The King can do no wrong” จะสมบูรณ์ได้เมื่อ “ทุกการกระทำทางราชการมีผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ” เพื่อรับผิดชอบต่อสภา การไม่มีองคมนตรีจะช่วยลดช่องว่างของกลุ่มบุคคลที่มีบทบาททางการเมืองแต่ไม่ต้องรับผิดชอบต่อประชาชน
🔹 โปร่งใสและทันสมัย: การให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับสถาบันฯ อยู่ภายใต้การตรวจสอบงบประมาณโดยรัฐสภา (เช่นเดียวกับญี่ปุ่น) จะช่วยสร้างความโปร่งใส และส่งผลดีต่อเสถียรภาพของสถาบันฯ ในระยะยาว
ข้อเสนอการยกเลิกคณะองคมนตรี ในทางบริหารราชการแผ่นดินจึงไม่ใช่การลดทอนพระเกียรติยศ แต่คือ “การจัดระเบียบโครงสร้างรัฐให้มีประสิทธิภาพและมีความรับผิดชอบสูงสุด”
โมเดลของญี่ปุ่นพิสูจน์แล้วว่า ประเทศที่มีวัฒนธรรมดั้งเดิมเข้มแข็งก็สามารถปฏิรูประบบราชการให้สอดรับกับประชาธิปไตยสมัยใหม่ได้ การปรับลดองค์กรรายรอบให้เหลือเพียงรัฐบาลที่มาจากประชาชนเป็นผู้รับผิดชอบ จึงเป็นแนวทางที่สมเหตุสมผลตามหลักสากล
ดังนั้นการที่ นายปิยบุตร แสงกนกกุล เสนอยกเลิก องคมนตรี จึงเห็นพ้องด้วย
ขอแสดงความนับถือ
ร.ต.ต.พัฒนา ไชยเทพ
25 พฤษภาคม 2569
