ว่าด้วยเรื่องค่าเงินเยน #20260116

จากประสบการณ์ที่ได้ติดตามพัฒนาการของค่าเงินเยนในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ผมมองว่าแนวทางที่ญี่ปุ่นเลือกใช้โดยตั้งใจให้ค่าเงินอ่อนลงแบบค่อยเป็นค่อยไป เป็นกลยุทธ์ที่มีความสมดุลระหว่างการรักษาเสถียรภาพเศรษฐกิจและการป้องกันไม่ให้เกิดวิกฤตแรงจนกระทบต่อสังคม ในฐานะคนที่ได้ศึกษาผลกระทบของนโยบายนี้อย่างละเอียด เรื่องที่น่าสนใจคือ วิธีการจัดการกับหนี้สินของประเทศและการโอนย้ายอำนาจซื้อผ่านค่าเงินอ่อนนั้น ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่คือการวางแผนระยะยาวเพื่อช่วยให้ระบบเศรษฐกิจเดินต่อไปได้ แม้ประสิทธิภาพโดยรวมหรือการเพิ่มผลผลิตจะไม่สูงเท่าที่ควร ผมสังเกตว่ากลุ่มที่ได้ประโยชน์จากนโยบายนี้เป็นกลุ่มผู้ถือครองสินทรัพย์ขนาดใหญ่ บริษัทต่างชาติ และนักลงทุนที่มองเห็นโอกาสในการลงทุน โดยเฉพาะผู้ส่งออกที่สามารถแข่งขันในตลาดโลกได้ดีขึ้นเพราะค่าเงินอ่อนลง ในขณะเดียวกัน กลุ่มคนออมเงิน มนุษย์เงินเดือน และผู้เกษียณที่รายได้ไม่สามารถปรับตามเงินเฟ้อได้ กลับเป็นกลุ่มที่แบกรับต้นทุนโดยตรง เรื่องนี้สอนให้เห็นว่าการวางแผนนโยบายเศรษฐกิจที่มุ่งเน้นความมั่นคงระยะสั้นอาจทำให้เกิดการแบ่งแยกทางเศรษฐกิจในสังคมได้อย่างลึกซึ้ง และอาจเงียบจนคนทั่วไปไม่ทันสังเกตหรือไม่กล้าต่อต้าน เพราะความชินชากับสถานการณ์เดิมๆ นอกจากนี้ ผมยังเห็นว่าประสบการณ์ของญี่ปุ่นให้บทเรียนสำคัญสำหรับประเทศอื่นๆ ที่เผชิญกับปัญหาหนี้สาธารณะสูงและการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ต่ำ เมื่อผู้นำเลือกวิถีการแก้ไขปัญหาแบบค่อยเป็นค่อยไป ค่าเงินจะไม่พังในทันที แต่จะเสื่อมลงอย่างช้าๆ ซึ่งเปิดโอกาสให้เกิดการโอนย้ายความมั่งคั่งระหว่างกลุ่มคนในสังคมอย่างเงียบๆ สุดท้าย ผมคิดว่าเราควรตระหนักถึงความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจในมุมนี้และเตรียมตัวให้พร้อมปรับตัว ไม่ว่าคุณจะเป็นเจ้าของสินทรัพย์ นักลงทุน หรือผู้มีรายได้ประจำ เพราะการไม่ปรับตัวคือภาระที่ต้องแบกรับในยุคนี้ที่เศรษฐกิจโลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว