เคยไหม? เจอคนพูดจาแย่ ๆ ใส่เรา แล้วเราอยากสวนกลับทันที
เคยไหม? เจอคนพูดจาแย่ ๆ ใส่เรา แล้วเราอยากสวนกลับทันที
แล้วก็มีอีกแบบ…
โกรธเหมือนกัน ไม่พอใจเหมือนกัน
แต่หยุดคิดก่อน แล้วค่อยเลือกว่าจะพูดอะไร
นี่คือตัวอย่างง่าย ๆ ของสิ่งที่เรียกว่า EQ
รู้จัก EQ กันก่อน — ความฉลาดทางอารมณ์ที่มีผลกับชีวิตมากกว่าที่คิด
หลายคนน่าจะเคยได้ยินคำว่า IQ ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสามารถทางสติปัญญา การคิด วิเคราะห์ เรียนรู้ และแก้ปัญหา
แต่อีกคำที่สำคัญไม่แพ้กันคือ EQ — Emotional Quotient หรือที่เราเรียกกันว่า ความฉลาดทางอารมณ์
พูดง่าย ๆ EQ คือความสามารถในการ
“รู้จักอารมณ์ของตัวเอง จัดการมันได้ เข้าใจอารมณ์ของคนอื่น และอยู่ร่วมกับคนอื่นได้อย่างเหมาะสม”
คนที่มี EQ ดี ไม่ได้หมายความว่าเป็นคนอารมณ์ดีตลอดเวลา ไม่โกรธ ไม่เสียใจ หรือยอมคนอื่นทุกเรื่อง
เขาก็โกรธได้
เสียใจได้
น้อยใจได้
หงุดหงิดได้
แต่ความแตกต่างคือ เขารู้ว่าตัวเองกำลังรู้สึกอะไร และเลือกได้ว่าจะจัดการกับความรู้สึกนั้นอย่างไร
ตัวอย่างง่าย ๆ
มีคนพูดบางอย่างที่เราไม่พอใจ
คนหนึ่งอาจโต้ก ลับทันที
อีกคนอาจรู้ตัวว่า “ตอนนี้กำลังโกรธ” จึงหยุดก่อน แล้วค่อยเลือกว่าจะพูดอะไร
ความโกรธเหมือนกัน
แต่การจัดการกับความโกรธต่างกัน
แล้ว EQ ประกอบด้วยอะไรบ้าง?
แนวคิดเรื่อง Emotional Intelligence มักพูดถึงความสามารถสำคัญหลายด้าน เช่น
1. รู้จักตัวเอง (Self-awareness)
รู้ว่าตอนนี้กำลังรู้สึกอะไร และอะไรเป็นสาเหตุ
2. จัดการตัวเอง (Self-regulation)
มีอารมณ์ได้ แต่ไม่ปล่อยให้อารมณ์ควบคุมทุกการกระทำ
3. เข้าใจและขับเคลื่อนตัวเอง (Motivation)
รับมือกับความผิดหวัง อุปสรรค และพาตัวเองเดินหน้าต่อได้
4. เข้าใจความรู้สึกของคนอื่น (Empathy)
เข้าใจว่าเรื่องเดียวกัน คนแต่ละคนอาจรู้สึกไม่เหมือนกัน
5. จัดการความสัมพันธ์ (Social skills)
สื่อสาร รับฟัง แก้ความขัดแย้ง แล ะทำงานหรือใช้ชีวิตร่วมกับคนอื่นได้
และตรงนี้เองที่ทำให้ EQ มีผลกับชีวิตแทบทุกด้าน
ทั้ง ครอบครัว ความรัก เพื่อน การทำงาน การเป็นหัวหน้า การเลี้ยงลูก การทำธุรกิจ และการแก้ปัญหากับคนอื่น
คนหนึ่งอาจเก่งมาก มีความรู้มาก หรือมี IQ สูงมาก
แต่ถ้าควบคุมอารมณ์ไม่ได้ รับความคิดเห็นต่างไม่ได้ หรือไม่เข้าใจความรู้สึกคนอื่น ความสัมพันธ์และการทำงานก็อาจมีปัญหาได้
ในทางกลับกัน คนที่มี EQ ดีก็ไม่ได้หมายความว่าจะประสบความสำเร็จทุกเรื่อง
เพราะชีวิตยังต้องอาศัยทั้งความรู้ ความสามารถ ประสบการณ์ วินัย โอกาส และปัจจัยอีกมากมาย
ดังนั้น EQ ไม่ใช่คะแนนตัดสินว่าใครเป็นคนดีหรือคนไม่ดี และไม่ควรใช้เป็นป้ายติดคนอื่น
สิ่งที่น่าส นใจกว่าคือ…
แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่า EQ ของเราเป็นอย่างไร?
ลองเริ่มจากคำถามง่าย ๆ
เวลาโกรธ เรารู้ตัวไหมว่าเรากำลังโกรธ?
เวลาโดนตำหนิ เราฟังก่อน หรือรีบป้องกันตัว?
เวลาทำผิด เรายอมรับได้ไหม?
เวลาอีกคนรู้สึกไม่เหมือนเรา เราพยายามเข้าใจเขาหรือเปล่า?
เวลาเกิดความขัดแย้ง เราต้องการ “แก้ปัญหา” หรือแค่ต้องการ “เอาชนะ”?
เพราะ EQ ไม่ได้เห็นชัดเฉพาะตอนที่ทุกอย่างเป็นไปด้วยดี
แต่มันมักจะเห็นชัดที่สุด ตอนที่อะไรบางอย่างไม่เป็นอย่างที่เราต้องการ
และข่าวดีคือ EQ ไม่ใช่สิ่งที่ถูกกำหนดตายตัว
มันเรียนรู้ สังเกต และฝึกให้ดีขึ้นได้
ก่อนจะมองว่าใครรอบตัวมี EQ สูงหรือต่ำ
บางทีจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุด อาจเป็นการหั นกลับมาสังเกตตัวเองก่อน
ลองเช็กตัวเองสัก 10 วินาทีครับ
วันนี้เรารู้จักและจัดการอารมณ์ของตัวเองได้ดีแค่ไหน?
ถ้าให้คะแนนตัวเอง 1–10
วันนี้คุณให้ตัวเองเท่าไหร่?
คอมเมนต์บอกกันหน่อยครับ 👇
โพสต์หน้า ผมจะมาแชร์วิธีฝึก EQ แบบที่เอาไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน
ในชีวิตประจำวันผมมักเจอกับสถานการณ์ที่มีคนพูดสิ่งที่เราไม่ชอบหรือรู้สึกไม่ดี บางครั้งความโกรธหรือความไม่พอใจก็ผุดขึ้นมาโดยอัตโนมัติ แต่สิ่งที่ผมได้เรียนรู้จากการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) คือ การรู้จักรับรู้และเข้าใจอารมณ์ของตัวเองก่อนที่จะตอบกลับทันที ครั้งหนึ่งที่มีคนพูดจาแรง ๆ กับผมในที่ทำงานก่อน ผมรู้สึกโกรธและอยากสวนกลับทันที แต่ผมหยุดคิดและสังเกตตัวเองว่าแท้จริงแล้วความโกรธนี้เกิดจากอะไร จากนั้นผมเลือกที่จะพูดความจริงอย่างมีสติแทนคำพูดแรง ๆ ซึ่งทำให้ปัญหาคลี่คลายได้ดีขึ้นและความสัมพันธ์กับคนอื่นก็ยังอยู่ดี การพัฒนาทักษะ EQ ช่วยให้ผมสามารถจัดการกับความรู้สึกโกรธ เสียใจ หรือหงุดหงิดได้ดีกว่าเดิม และยังช่วยให้ผมเข้าใจอารมณ์ของผู้อื่น ทำให้สามารถสื่อสารและแก้ไขปัญหาทางความสัมพันธ์ได้อย่างเหมาะสม สิ่งสำคัญคือการฝึกสังเกตตัวเอง เช่น เวลาโกรธเรารู้ไหมว่าโกรธ? เวลาโดนตำหนิ เราฟังก่อนหรือรีบป้องกันตัว? และเมื่อเกิดความขัดแย้ง เราต้องการแก้ปัญหาหรือแค่ต้องการเอาชนะ? คำถามเหล่านี้ช่วยให้เราเข้าใจ EQ ของตัวเองและฝึกให้ดีขึ้นได้ การพัฒนา EQ ไม่ใช่เรื่องยากและไม่ใช่ผลลัพธ์ที่ได้มาในวันเดียว แต่หากเริ่มฝึกฝนจากการรู้จักตัวเองและจัดการอารมณ์ จะช่วยให้เรามีชีวิตที่สุขุมและความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นกับคนรอบข้างอย่างแน่นอน
