นางกาติยานี
เอตทัคคะในฝ่ายผู้เลื่อมใสมั่นคง
นางกาติยานี เกิดในกุกรรฆรนคร เป็นผู้มีศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนามาตั้งแต่
เยาว์วัย มีหญิงสหายคนหนึ่งชื่อนางกาฬี เป็นชาวกุรรฆรนคร เช่นกัน
ในยามราตรีคืนหนึ่ง ขณะที่พระโกฆิกัณณโสณเถระ กำลังแสดงธรรมโปรดโยมมารดา
และเป็นเหตุให้โยมมารดานั้นเป็นพระอริยกายสักขี (โสดาปัตติผลถึงอรหัตมรรค) ขณะนั้น นาง
กาติยานีกับนางกาฬีผู้เป็นสหาย ก็ได้ ร่วมฟังธรรมอยู่ข้างท้ายพุทธบริษัทนั้นด้วย
โจรขุดอุโมงค์เข้าบ้าน
ในคืนวันนั้น โจรประมาณ ๙๐๐ คน ได้ทำการขุดอุโมงค์จากมุมหนึ่งของตัวเมือง เข้าไป
โผล่ทะลุที่บ้านของนางกาติยานี ตามแผนการที่วางไว้ ส่วนหัวหน้าโจรได้ไปร่วมอยู่กับพุทธ
บริษัทที่ฟังธรรม เพื่อทราบว่าชนพวกนี้มาประชุมกันด้วยเรื่องอะไร และเป็นการบังเอิญที่ยืนอยู่
ใกล้กับนางกาติยานีนั้น
เวลานั้น นางกาติยานี ได้ใช้ให้ทาสีกลับไปบ้านเพื่อนำน้ำมันมาเติมประทีปให้เกิดแสง
สว่างในบริเวณโรงธรรม นางทาสีไปถึงบ้านก็พบโจรขุดอุโมงค์ด้วยความตกใจไม่ทันได้นำน้ำ
มันออกมารีบกลับไปบอกกับเจ้านายหญิงว่า:-
“ข้าแต่แม่นาย ขณะนี้มีพวกโจรขุดอุโมงค์เข้าไปขโมยของเรือน เจ้าค่ะ”
หัวหน้าโจรซึ่งยืนอยู่ใกล้ ๆ ได้ยินคำที่ทาสีบอกแก่เจ้านายหญิงเช่นนั้น ก็คิดว่า “ถ้าหญิง
นี้เชื่อคำทาสีแล้วกลับบ้านเราจะเอาดาบฟันทางให้ขาดเป็นสองท่อน แต่ถ้าไม่กลับและยังคงฟัง
ธรรมต่อไป เราจะคืนทรัพย์สินทั้งหมดที่โจรขโมยมา จากบ้านของนางให้แก่นาง”
นางกาติยานี เมื่อฟังคำของทาสีแล้วกล่าวว่า “นี่แม่คุณ อย่างทำเสียงดังเลย ธรรมดาพวก
โจรทั้งหลายเมื่อจะลักขโมยของก็จะเลือกเอาแต่ทรัพย์สินที่ตนเห็นว่ามีประโยชน์มีคุณค่าเท่านั้น
ส่วนเวลาที่ข้าจะได้ฟังธรรมเหมือนเช่นวันนี้หาได้ยากยิ่งนัก เจ้าอย่าทำลายเวลาฟังธรรมของข้า
เลย”
หัวหน้าโจร เมื่อได้ยินคำพูดของนางกาติยานีโดยตลอดแล้วคิดว่า “โอ! หนอ พวกเรา
ทำกรรมหนักเสียแล้ว พวกเราพากันลักขโมยทรัพย์สินของหญิงผู้มีศรัทธามั่นคงอย่างนี้อาจถึงกับ
ธรณีสูบได้” ทันใดนั้น เขาได้สั่งให้ลูกน้องนำทรัพย์สินของนางกลับไปคืนไว้ที่เดิมทั้งหมดแล้ว
พากันมายืนฟังธรรมอยู่ข้างท้ายบริษัทเมื่อจบเทศนาของพระเถระแล้ว นางกาติยานีก็ดำรงค์อยู่ใน
โสดาปัตติผล
พาโจรบวช
ครั้นรุ่งอรุณ หัวหน้าโจรได้พาลูกน้องทั้งหมด กราบหมอบแทบเท้าของนางกาติยานี
อุบาสิกา พร้อมกับกล่าวอ้อนวอนว่า:-
“ข้าแต่แม่เจ้า ขอโปรดยกโทษให้พวกเราด้วยเถิด”
“อะไรกันพวกท่านทำผิดอะไรกับฉันไว้หรือ ? ”
“ข้าแต่แม่เจ้า พวกเราขุดอุโมงค์เข้าไปลักขโมยทรัพย์สินในเรือนของท่าน”
“เอาเถอะ ฉันยกโทษให้พวกท่านทั้งหมด”
“ข้าแต่แม่เจ้า ถ้าท่านยกโทษให้พวกเราจริงก็ขอให้ท่านพาพวกเราไปบวช ในสำนักของ
พระโกฏิกัณณโสณเถระด้วยเถิด”
นางกาติยานีอุบาสิกา ได้พาพวกโจรเหล่านั้นไปบวชตามต้องการในสำนักของพระเถระ
แล้ว และก็ได้บรรลุพระอรหัตผลด้วยกันทั้งหมด
ต่อมา พระบรมศาสดาขณะประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร เมื่อทรงสถาปนา
อุบาสิกาทั้งหลายในตำแหน่งต่าง ๆ ได้ทรงพิจารณาปรารภความมีศรัทธาเลื่อมใสอย่างแน่น
แฟ้นในพระรัตนตรัยของนางกาติยานีอุบาสิกาแล้ว ทรงสถาปนาแต่งตั้งนางไว้ในตำแหน่ง
เอตทัคคะ เป็นผู้เลิศกว่าบรรดาอุบาสิกาทั้งหลายในฝ่าย ผู้เลื่อมใสมั่นคง
จากเรื่องราวของนางกาติยานีที่แสดงให้เห็นถึงความศรัทธาและความมั่นคงในพระธรรมคำสอน ผมเองได้เรียนรู้ว่าการมีศรัทธาอย่างแน่วแน่ไม่เพียงแต่ช่วยให้ชีวิตมีความสงบ แต่ยังสามารถเปลี่ยนแปลงคนรอบข้างได้อย่างมาก ในประสบการณ์ส่วนตัว ผมเห็นว่าความเมตตาและความเข้าใจมีพลังมากกว่าอาวุธหรือการลงโทษ ตัวอย่างเช่นเมื่อนางกาติยานียอมให้อภัยโจรที่เข้ามาขโมยของโดยไม่ทำเสียงดังและไม่ขัดขวางการฟังธรรมของตน นั่นคือการแสดงความเมตตาที่แท้จริงซึ่งส่งผลให้โจรเหล่านั้นรู้สึกละอายและเปลี่ยนแปลงทางใจ การบวชของโจร 900 คนตามคำขอของนางกาติยานี คือปรากฏการณ์พิเศษที่ชี้ให้เห็นว่าแม้แต่ผู้ที่เคยทำผิดร้ายแรงก็มีโอกาสเริ่มต้นใหม่ได้หากได้รับการชี้นำและสนับสนุนที่เหมาะสม นี้เป็นแรงบันดาลใจว่าทุกคนสามารถเปลี่ยนแปลงตนเองและกลับมาสู่ทางที่ดีได้หากมีโอกาสและจิตใจที่เปิดกว้าง แม้นางกาติยานีจะได้รับการยกย่องว่าเป็นเอตทัคคะในฝ่ายผู้เลื่อมใสมั่นคง แต่เรื่องราวของเธอก็เป็นบทพิสูจน์ว่าความรักและความเมตตาสามารถทำให้เกิดผลงานที่ยิ่งใหญ่เหนือความคาดหมาย รวมถึงการนำพาผู้คนที่หลงผิดไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่แท้จริง ในฐานะผู้ที่เดินตามรอยธรรม นี่เป็นบทเรียนล้ำค่าสำหรับผมว่าการมีศรัทธาไม่ใช่เพียงแค่การเชื่อหรือยึดถือ แต่คือการแสดงออกถึงความเมตตา การให้อภัย และการช่วยเหลือซึ่งกันและกันในทุกโอกาสที่ทำได้
