กรรม : Karma 🇹🇭

เป็นส่วนหนึ่ง วัฏฏะ 3 คือ กิเลส กรรม วิบาก คือ เมื่อมีกิเลสจึงสร้างกรรมต่อมาก็รับผลจากการกระทำนั้น และผลจากการกระทำก็จะทำให้กิเลสใหม่ขึ้นมา วนเวียนไปเช่นนี้ในปฏิจจสมุปบาท อวิชชา ตัณหา อุปาทาน จัดเข้าในกิเลส, สังขาร ภพ จัดเข้าในกรรม, และข้ออื่นๆที่เหลือจัดเข้าในวิบาก กรรมวิบาก เป็นหนึ่งในอจินไตย 4 อาจกล่าวได้ว่าอำนาจแห่งผลกรรมนั้น ทำให้เกิดอจินไตยข้ออื่นๆ ทั้งพุทธวิสัย ที่เกิดจากการสั่งสมบารมีของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ทั้งฤทธิ์จากฌาน หรือการไปเกิดในภพสวรรค์ และนรกการมีอยู่ของสังสารวัฏ ก็ล้วนเกิดขึ้นจากความอัศจรรย์ของวิบากกรรม ที่ให้ผลตามกรรมที่ทำ และกรรมชั่ว

กรรม นอกจากสั่งสมได้ ยังให้ผลข้ามภพข้ามชาติ ตามคติความเชื่อของศาสนาพุทธอีกด้วย จัดเป็นสิ่งที่ไม่อาจเข้าใจได้ด้วยตรรกะทั่วไป เช่นในคดีพุทธ จะมีความเชื่อว่าการกราบไหว้พระพุทธเจ้าหรือการ ทำบุญอุทิศให้แก่บิดามารดา แม้พระพุทธเจ้าจะปรินิพพานไปแล้วหรือพ่อแม่ไปเกิดใหม่ที่ไหนแล้ว ผู้ที่ทำย่อมได้ผลบุญ เหมือนท่านยังดำรงอยู่ เพราะกฎแห่งกรรมจะตัดสินที่เจตนาและการกระทำ เปรียบคนตีกลอง กลองไม่รับรู้ แต่ผู้ดีก็ย่อมได้อานิสงค์จากเสียงกลองที่ตีลงไป., ดังนั้น กฎแห่งกรรม จึงยังจัดเข้าใน ศรัทธา 4 คือ สิ่งที่ชาวพุทธควรเชื่อ เพราะกฎแห่งกรรม คือสิ่งที่อธิบายได้ยากถึงการมีอยู่จริงของ กฎแห่งกรรม ให้คนทั่วไปเข้าใจได้ด้วยเพียงคำพูดและการลงมือปัฎืบัติด้วยตนเองเท่านั้น จึงเป็นเรื่องจำเป็นที่ศาสนาพุทธยังต้องใช้ความเชื่อเฉพาะในเรื่องนี้ สำหรับผู้ที่ตัองการเข้าถึงแก่นแท้ของความจริง.

กรรม

ในพระพุทธศาสนา กรรม แปลว่า "การกระทำที่ประกอบด้วยเจตนา ได้แก่ :

กระทำทางกาย เรียก กายกรรม

ทางวาจา เรียก วจีกรรม

ทางใจ เรียก มโนกรรม.

วิบากกรรม หมายถึง การให้ผลของกรรมหรือการกระทำ และการรับผลของกรรมหรือการกระทำนั้น วิบากกรรมแบ่งออกเป็น 2 อย่าง คือ

1.ให้ผลตามเหตุปัจจัย เช่น ฟังธรรมย่อมได้ปัญญา และปฏิภาณ

2.ให้ผล สะท้อนกลับตามที่ได้ทำลงไป เช่น ทำดีก็จะพบแต่สิ่งที่ดี หรือ ทำไม่ดีก็พบเจอแต่สิ่งไม่ดีเข้ามาในชีวิต

วิบากกรรม จะให้ผลเมื่อสมบูรณ์ด้วยเหตุ 3 ประการ คือ :

1.สร้างเหตุมากพอสมควรแก่ผล

2.สร้างเหตุ ถูกทางที่จะได้ผลเช่นนั้น

3. ถึงเวลาที่สามารถให้ผลนั้นเกิดขึ้นมาได้จริง

กรรม เป็นส่วนหนึ่ง วัฏฏะ 3 คือ กิเลส กรรม วิบาก คือ เมื่อมีกิเลสจึงสร้างกรรมต่อมาก็รับผลจากการกระทำนั้น และผลจากการกระทำก็จะทำให้กิเลสใหม่ขึ้นมา วนเวียนไปเช่นนี้ในปฏิจจสมุปบาท อวิชชา ตัณหา อุปาทาน จัดเข้าในกิเลส, สังขาร ภพ จัดเข้าในกรรม, และข้ออื่นๆที่เหลือจัดเข้าในวิบาก

กรรมวิบาก เป็นหนึ่งในอจินไตย 4 อาจกล่าวได้ว่าอำนาจแห่งผลกรรมนั้น ทำให้เกิดอจินไตยข้ออื่นๆ ทั้งพุทธวิสัย ที่เกิดจากการสั่งสมบารมีของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ทั้งฤทธิ์จากฌาน หรือการไปเกิดในภพสวรรค์ และนรกการมีอยู่ของสังสารวัฏ ก็ล้วนเกิดขึ้นจากความอัศจรรย์ของวิบากกรรม ที่ให้ผลตามกรรมที่ทำ และกรรมชั่ว นอกจากสั่งสมได้ ยังให้ผลข้ามภพข้ามชาติ ตามคติความเชื่อของศาสนาพุทธอีกด้วย จัดเป็น สิ่งที่ไม่อาจเข้าใจได้ด้วยตรรกะทั่วไป เช่นในคดีพุทธ จะมีความเชื่อว่าการกราบไหว้พระพุทธเจ้าหรือการ ทำบุญอุทิศให้แก่บิดามารดา แม้พระพุทธเจ้าจะปรินิพพานไปแล้วหรือพ่อแม่ไปเกิดใหม่ที่ไหนแล้ว ผู้ที่ทำย่อมได้ผลบุญ เหมือนท่านยังดำรงอยู่ เพราะกฎแห่งกรรมจะตัดสินที่เจตนาและการกระทำ เปรียบคนตีกลอง กลองไม่รับรู้ แต่ผู้ดีก็ย่อมได้อานิสงค์จากเสียงกลองที่ตีลงไป.

ดังนั้น กฎแห่งกรรม จึงยังจัดเข้าใน ศรัทธา 4 คือ สิ่งที่ชาวพุทธควรเชื่อ เพราะกฎแห่งกรรม คือสิ่งที่อธิบายได้ยากถึงการมีอยู่จริงของ กฎแห่งกรรม ให้คนทั่วไปเข้าใจได้ด้วยเพียงคำพูดและการลงมือปัฎืบัติด้วยตนเองเท่านั้น จึงเป็นเรื่องจำเป็นที่ศาสนาพุทธยังต้องใช้ความเชื่อเฉพาะในเรื่องนี้ สำหรับผู้ที่ตัองการเข้าถึงแก่นแท้ของความจริง

กฎแห่งกรรม จัดเป็นหนึ่งใน ติตถายตนะ 3 คือ ประชุมแห่งลัทธิ หรือ แดนเกิดลัทธิ ซึ่งหมายถึง แม้จะมีลัทธิความเชื่อมากมาย แต่สามารถจัดเข้าในกลุ่มความเชื่อ 3 กลุ่มนี้เท่านั้น คือ :

1.อิสรนิมมานรเหตุวาท คือกลุ่มความเชื่อที่เชื่อว่า โลกนี้พระเจ้าสร้างโลก และทุกอย่างเป็นไปตามความต้องการของพระผู้สร้าง แต่ศาสนาพุทธปฏิเสธแนวคิดนี้ และยังคงยึดมั่นและยืนยันในจุดยื่นเดิม เนื่องจากศาสนาพุทธเชื่อในเหตุปัจจัย ยกตัวอย่างช่น ถ้ามีพระเจ้าสร้างโลก แล้วใครสร้างพระเจ้า หรือถ้าพระเจ้าเกิดเองได้ โลกนี้น่าจะเกิดเองได้โดยไม่ต้องมีผู้สร้างได้เหมือนกัน

2.อเหตุกอปัจจยวาท คือกลุ่มที่เชื่อว่าโลกนี้เกิดขึ้นเองด้วยความบังเอิญ ตายไปก็สูญหายไปพร้อมกาย ไม่ไปเกิดใหม่หรือไปที่ไหนทั้งนั้น การสร้างกรรมไม่มีจริง เป็นเพียงวัตถุกระทบวัตถุ เท่านั้น (เช่น การฆ่า คนด้วยมีดก็เป็นเพียงโลหะวิ่งผ่านเศษเนื้อเท่านั้น) ศาสนาพุทธปฏิเสธแนวคิดนี้โดยสิ้นเชิง เพราะถ้าโลกนี้เกิดขึ้นจากความบังเอิญไม่อาศัยเหตุปัจจัย ความน่าจะเป็นที่จะเกิดเป็นมนุษย์ และโลกเช่นปัจุบันนี้ ไม่มีความเป็นไปไม่ได้ เป็นเศษเสี้ยวหนึ่งในล้านของความเป็นไปได้ และจะบังเอิญที่จะมีมนุษย์และโลกเช่นนี้ เหมือนเต็มอีกยิ่งไปเป็นได้ยากมากขึ้นอีกหลายเท่า และเราเพิ่งบังเอิญมาเกิดเจอเป็นครั้งแรกเชียวหรือ

3.ปุพเพตกเหตุวาท กลุ่มที่เชื่อว่าโลกนี้เกิด ขึ้นจากกรรมเก่า กลุ่มนี้จะเชื่อเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดและกฎแห่งกรรม เชื่อว่าอำนาจของกฎแห่งกรรมจะแทรกแซงความน่าจะเป็น เพราะแรง กรรมจึงทำให้เกิดมนุษย์ขึ้นมาอีก เกิดโลกแบบนี้ขึ้นมาได้อีก วนเวียนไป โดยกฎแห่งกรรมทำหน้าที่คล้ายพระเจ้าผู้สร้าง แต่กฎแห่งกรรมเป็นเพียง แต่กฎที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติไม่ได้มีใครสร้างขึ้น ดังนั้นถ้าไม่มีกฎแห่งกรรมสิ่งต่างๆแทบจะเกิดขึ้นมาตามหลักความน่าจะเป็นแทบเป็นไปไม่ได้ ศาสนาพุทธเองนั้นก็ไม่ได้จัดว่าเป็นลัทธิปุพเพกดวาทเหตุอย่างแท้จริง เนื่องจากว่าลัทธิปุพเพกตวาทเหตุ มีอะไรเกิดขึ้นก็จะโทษว่าทุกอย่างเกิดขึ้น จากกรรมเก่าแค่นั้น หรือที่เรียกว่าลัทธิกรรมเก่า เช่น ศาสนาเชน แต่ศาสนาพุทธเมื่อมีอะไรเกิดขึ้นจะต้องพิจารณากฎแห่งกรรมร่วมกับกฎธรรมชาติ(นิยาม) ข้ออื่นร่วมด้วย หรือพิจารณาปัจจัยข้ออื่นๆของมหาปัฏฐานนอกจากกรรมปัจจัยและวิปากปัจจัยเสมอ.

ศาสนาพุทธนั้น กฎแห่งกรรมอยู่ในฐานะหนึ่งในกฎธรรมชาติ 5 อย่าง หรือ นิยาม 5 คือ :

1.อุตุนิยาม กฎแห่งวัตถุที่เป็นไปตามอุณหภูมิร้อนเย็น

2. พืชนิยาม กฎแห่งการสืบพันธุ์ที่เป็นไปตาม สมดา วัฏฏตา และชิวิตา

3.จิตนิยาม กฎแห่งการทำงานของจิตและเจตสิก 4.กรรมนิยาม กฎแห่งกรรม

5.ธรรมนิยาม กฎทั่วไปติอสามัญญลักษณะ มือนิจจัง ทุกขัง อนัตตา และปฏิจจสมุปบาท ในคติพุทธกฎแห่งกรรมจะไม่มีอำนาจเหนือกฎข้ออื่นๆ เพราะกฎนิยามทุกข้อต่างเท่าเทียมกัน เนื่องจากกฎแห่งกรรม ในมิติกฎธรรมชาตินั้น ย่อมหมายถึงความเป็นเหตุเป็นผล คือทําอะไรก็ต้องได้อย่าง นั้น อย่างตรงไปตรงมา กฎแห่งกรรมจึงไม่ให้ผล ตามค่านิยม หรือความเชื่อ และหลักการของใครหรือสังคมไหน เพราะเพียงแค่กฎๆหนึ่งเท่านั้น

กฎแห่งกรรม ยังเป็นกรรมปัจจัยและวิปากปัจจัย สองใน 24 ปัจจัยของมหาปัฏฐานที่แสดงให้เห็นว่ากฎแห่งกรรมนั้น เกิดขึ้นจากเหตุปัจจัย จำนวนมหาศาลของทุกวาระเจตนาของทุกสรรพชีวิต ทำให้เกิดมหาเหตุสัพพปัจจัยขึ้นมาอย่างมากมาย ทุกเหตุปัจจัยต่างก็จะทำหน้าที่ให้ผล เพราะมีเหตุต้องมีผล แต่แม้กระนั้นต่อให้เหตุปัจจัยมีจำนวนมากเท่าใด สุดท้ายก็ต้องมีลำดับก่อนหลังการให้ผลขึ้นมาอยู่ดีตามธรรมชาติ ซึ่งผู้ที่จะ เข้าใจลำดับเหล่านั้นอย่างกระจ่างแจ้ง คติพุทธเชื่อว่ามีเพียงพระพุทธเจ้าและสาวกที่มีบารมีมากบางรูปเท่านั้น เพราะมีความสลับซับซ้อน.

กรรม 2

กรรม 2 คือ การกระทำ, การกระทำที่ประกอบด้วยเจตนา ทางกายก็ตาม ทางวาจาก็ตาม ทางใจก็ตาม :

1. อกุศลกรรม (กรรมที่เป็นอกุศล, กรรมชำ, การกระทำที่ไม่ดี ไม่ฉลาด ไม่เกิดจากปัญญา ทำให้เสื่อมเสียคุณภาพชีวิต หมายถึง การกระทำที่ เกิดจากอกุศลมูล คือ โลภะ โทสะ หรือโมหะ - Akusala-kamma: unwholesome action; evil deed; bad deed) เป็นบาป กรรมชั่ว ความชั่ว ร้าย ความเสียหาย ความไม่ถูกต้อง ซึ่งให้ผลเป็นความทุกข์ เป็นสิ่งที่ควรเว้น

การกระทำบาป กระทำความชั่ว เรียกว่าทําอกุศลกรรม เรียก ย่อว่า ทำอกุศล หรือเรียกว่า ทำบาปอกุศล อกุศลกรรมเกิดมาจากอกุศลมูลอย่างใดอย่างหนึ่งใน 3 อย่างคือ โลภะ โทสะ โมหะ เพราะเมื่อเกิด อย่างใดอย่างหนึ่งเกิดขึ้นแล้วก็เป็นเหตุชักนำใจให้คิดทำอกุศลกรรม เช่นเมื่อโลภะเกิดขึ้นก็เป็นเหตุให้ติดอยากได้ เมื่ออยากได้ก็แสวงหา เมื่อไม่ได้ตามต้องการด้วยวิธีสุจริต ก็เป็นเหตุให้ทำอกุศลกรรมอื่นต่อไป เช่น ลักขโมย ปสัน จี้ ฉ้อโกง เป็นต้น

2. กุศลกรรม (กรรมที่เป็นกุศล, กรรมติ, การกระทำที่ติ ฉลาด เกิดจากปัญญา ส่งเสริมคุณภาพของชีวิตจิตใจ หมายถึง การกระทำที่เกิดจาก กุศลมูล คืออโลภะ อโทสะ หรืออโมหะ -Kusala-kamma: wholesome action; good deed) เป็นบุญ ความดี ความถูกต้อง ซึ่งให้ผลเป็น ความสุขโดยส่วนเดียว การทำบุญ การทำความดี เรียกว่า ทํากุศลกรรม หรือเรียกย่อว่าทำกุศล กุศลกรรมที่ควรทำเป็นประจําได้แก่ ให้ทาน เสียสละ รักษาศิล อบรมจิตใจ เจริญภาวนา เรียกย่อว่าบำเพ็ญทาน ศีล ภาวนา ซึ่งสามารถทำได้โดยบรรเทาความโลภ ความโกรธ ความหลงให้น้อยลง เพราะถ้ายังมีความโลภ ความโกรธ ความหลงเต็มจิตอยู่ก็ไม่สามารถทำกุศลกรรมอะไรได้.

การจำแนกประเภทของกรรม

กรรมดี หรือ กรรมชั่วก็ตาม กระทำทางกาย วาจา หรือทางใจก็ตาม สามารถจำแนกอีก เป็นประเภทต่าง ๆ ได้หลายแบบ ดังนี้ :

- กรรมจำแนกตามเวลาการให้ผลของกรรม (ปากกาลจตุกะ) 4 อย่าง

- กรรมจำแนกตามหน้าที่ของกรรม (กิจจตุกะ) 4 อย่าง

- กรรมจำแนกตามลำดับการให้ผลของกรรม (ปากทานปริยายจตุกะ) 4 อย่าง

- กรรมจําแนกตามฐานที่ให้เกิดผลของกรรม (ปากฐานจตุกะ) 4 อย่าง.

จําแนกตามเวลาการให้ผลของกรรม

การกระทำทางกาย วาจา ใจ ทั้งที่เป็นฝ่ายดีหรือไม่ดีก็ตาม ย่อมตอบสนองแก่ผู้กระทํา ไม่เร็วก็ช้า เวลาใดเวลาหนึ่ง กรรมจำแนกตามเวลา

การให้ผลของกรรม (ปากกาลจตุกะ) แสดงกำหนดเวลา แห่งการให้ผลของกรรม มี 4 อย่าง คือ :

1. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม หมายถึง กรรมที่ให้ผลในปัจจุบัน คือในภพนี้

2. อุปปัชชเวทนียกรรม หมายถึง กรรมที่ให้ผลในภพที่จะไปเกิด คือในภพหน้า

3. อปราปริเวทนียกรรม หมายถึง กรรมที่ให้ผลในภพต่อ ๆ ไป

4. อโหสิกรรม หมายถึง กรรมเลิกให้ผล ไม่มีผลอีก.

จําแนกตามหน้าที่ของกรรม

กรรมจำแนกตามหน้าที่การงานของกรรม

(กิจจตุกะ) กรรมมีหน้าที่ ที่จะต้องกระทำสื่อย่าง คือ :

1. ชนกกรรม หมายถึง กรรมที่เป็นตัวนำไปเกิด กรรมแต่งให้เกิด

2. อุปัตถัมภกกรรม หมายถึง กรรมสนับสนุน กรรมที่ช่วยสนับสนุน หรือซ้ำเต็ม ต่อจากชนกกรรม

3. อุปปีฬกรรม หมายถึง กรรมบีบคั้น กรรมที่มาให้ผลบีบคั้นผลแห่งชนกกรรม และอุปัตถัมภกกรรมนั้น ให้แปรเปลี่ยนทุเลาลงไป บั่นทอนวิบาก มิให้เป็นไปได้นาน

4. อุปฆาตกกรรม หมายถึง กรรมตัดรอน กรรมที่แรงฝ่ายตรงข้ามกับชนกกรรมและอุปัตถัมภกกรรม เข้าตัดรอนการให้ผลของกรรมทั้งสอง อย่างนั้น ให้ขาดไปเสียทีเดียว.

จําแนกลำาดับการให้ผลของกรรม

กรรมจำแนกตามลำดับการให้ผลของกรรม (ปากทานปริยายจดกะ) จำแนกตามความยักเยื้อง หรือ ลำดับความแรงในการให้ผล 4 อย่าง :

1. ครุกรรม หรือ ครุกกรรม

(หนังสือพุทธธรรมสะกดครุกกรรม หนังสือกรรมที่ปนิสะกดครุกรรม) หมายถึง กรรมหนัก ให้ผลก่อน เช่น ฌานสมาบัติ 8 หรืออนันตริยกรรม จัดเป็นกรรมที่หนักที่สุดให้ผลเร็ว และ แรง มีทั้งฝ่ายที่เป็นกุศลคือฝ่ายดีและฝ่ายที่เป็นอกุศลคือฝ่ายไม่ดี ครุกรรมที่เป็นกุศล ได้แก่ฌานสมาบัติ ๘ ผู้ได้ฌานสมาบัติชื่อว่าได้ทำกรรมฝ่ายกุศลที่ดีที่สุด เมื่อสิ้นชีวิตแล้วย่อมได้เกิดในพรหมโลกทันที ส่วนตรุกรรมที่เป็น อกุศลได้แก่อนันตริยกรรม ๕ มี ฆ่าบิดา ฆ่ามารดา เป็นผู้ทำอนันตริยกรรมชื่อว่าได้ทำกรรมฝ่ายอกุศลที่ร้ายแรงที่สุด เมื่อสิ้นชีวิตแล้วย่อม เกิดในนรกทันที ครุกรรมย่อมให้ผลก่อนกรรมอื่นเสมอ อุปมาเหมือนวัวแก่มีกำลังน้อย แต่ยืนอยู่ตรงปากประตูดอกพอดี ย่อมจะออกจากดอก ได้ก่อนวัวหนุ่มอื่นๆ ทั้งหลาย.

2. พหุลกรรม หรือ อาจิณกรรม หมายถึง กรรมที่ทำมาก หรือ ทำจนเคยชิน ให้ผลรองจากครุกรรม

3. อาสันนกรรม หมายถึง กรรมจวนเจียน หรือ กรรมใกล้ตาย คือกรรมที่ทำเมื่อจวนจะตาย จับใจอยู่ใหม่ ๆ ถ้าไม่มีสองข้อก่อน ก็จะให้ผลก่อน อื่น

4. กตัตตากรรม หรือ กตัตตาวาปนกรรม (กตตตา-สิ่งที่เคยทำไว้, วา ปน-กีหรือว่า, กมุม-กรรม) หมายถึง กรรมอื่นที่เคยทำไว้แล้ว นอกจาก กรรม 3 อย่างข้างต้น, ฎีกากล่าวว่า กรรมนี้ให้ผลในชาติที่ 3 เป็นต้นไป กรรมนี้จึงจะให้ผล เป็นกรรมทั้งฝ่ายตีและไม่ดีที่ท่าไปโดยไม่ได้ตั้งใจ ไม่มีเจตนาจะให้เป็นอย่างนั้น กรรมที่ทำไว้ด้วยเจตนาอันอ่อน หรือมิใช่เจตนาอย่างนั้นโดยตรง ภาษาวินัยว่าเป็นอจิตตกะ ทำไปก็สักแต่ว่าทำ แม้มีโทษก็ไม่รุนแรง ถือว่าเป็นกรรมที่มีโทษเบาที่สุดในบรรดากรรมทั้งหลาย ถ้าไม่มีกรรมที่หนักกว่าเช่นพหุลกรรม หรือต่อเมื่อไม่มีกรรมอัน อื่นให้ผลแล้ว กรรมนี้จึงจะให้ผล กรรมข้อนี้ ท่านเปรียบเหมือนคนบ้ายิงลูกศร เพราะคนปกติที่ไม่มีฤทธิ์จะไม่รู้เลยว่า เป็นกรรมอะไรที่จะมา ให้ผลนำเกิด เนื่องจากทำไว้ในอดีตชาตินั้นเอง

จําแนกตามฐานที่ให้เกิดผลของกรรม

กรรมจำแนกตามฐานที่ให้เกิดผลของกรรม (ปากฐานจตุกะ) แสดงที่ตั้งแห่งผลของกรรมสื่อย่าง เป็นการแสดงกรรมโดยอภิธรรมนัย (ข้ออื่น ๆ ข้างต้นเป็นการแสดงกรรมโดยสุดดันดนัย)

1. อกุศลกรรม

2. กามาวจรกุศลกรรม

3. รูปาวจรกุศลกรรม

4. อรูปาวจรกุศลกรรม.

จําแนกตามการกระทํา

กายกรรม หมายถึง การกระทําทางกาย คือทำกรรมด้วยกาย ไม่ว่าจะทํากรรมชั่วหรือกรรมดี กายกรรมทางชั่ว มี 3 อย่าง

คือ ฆ่าสัตว์ ลัก ทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม เช่น เล่นชู้ นอกใจมามี นอกใจภรรยาของตนเอง ค้าประเวณี หรือการขายบริการทางเพศ โดยการมีเพศสัมพันธุ์เพื่อแลกเงิน ไม่สนใจความผิดติดตัวที่จะตามมา ไม่เกรงกลัวต่อบาปกรรม

เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า กายทุจริต แปลว่า ประพฤติชั่วทางกาย

กายกรรมทางดี มี 3 อย่างคือ

ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ ไม่ประพฤติผิดในกาม เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า กายสุจริต แปลว่า ประพฤติชอบทางกาย คิดดี ปัฎิบัติดี มีศีลธรรมประจำตัว เกรงกลัวต่อการทำบาป

วจีกรรม หมายถึง การกระทำทางวาจา วจีกรรมที่เป็นกุศล มี4 อย่าง.คือ.ไม่พูดเท็จ, ไม่พูดส่อเสียด, ไม่พูดคำหยาบคาย และไม่พูดเพ้อเจ้อ..ส่วนวจิกรรมที่เป็นอกุศลจะตรงกันข้าม.

มโนกรรม หมายถึง การกระทำทางใจ คือ ทํากรรมด้วยการคิด ไม่ว่าจะทำกรรมชั่วหรือกรรมติ มโนกรรมทางชั่ว มี 3 อย่าง คือ โลภอยากได้ ของเขา พยาบาทปองร้ายเขา เห็นผิดจากคลองธรรม เรียกอีกอย่างว่า มโนทุจริต (แปลว่า ประพฤติชั่วด้วยใจ) มโนกรรมทางดี มี 3 อย่าง คือไม่โลภอยากได้ของเขา ไม่พยาบาทปองร้ายเขา เห็นชอบตามคลองธรรม เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า มโนสุจริต (แปลว่า ประพฤติชอบด้วยใจ)

กรรมดำ กรรมขาว

นอกจากเรื่องของกรรมดีกรรมชั่วแล้ว ยังมีการอธิบายกรรมอีกนัยหนึ่ง โดยอธิบายถึงกรรมดำกรรมขาว จําแนกเป็นกรรม 4 ประการ คือ :

1. กรรมดำมีวิบากล่า ได้แก่ บุคคลบางคนในโลกนี้ ย่อมปรุงแต่งกาย วาจา ใจ อันมีความเบียดเบียนบุคคลอื่น ย่อมได้เสวยเวทนาที่มีความเบียดเบียน เป็นทุกข์โดยส่วนเดียว เช่น เป็นผู้ฆ่ามารดา ฆ่าบิดา ฆ่าพระอรหันต์ มีจิตประทุษร้ายต่อพระตถาคต ยังพระโลหิตให้ห้อขึ้น ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม พูดเท็จ ดื่มน้ำเมา

2. กรรมขาวมีวิบากขาว ได้แก่ บุคคลบางคนในโลกนี้ ย่อมปรุงแต่งกาย วาจา ใจ อันมีไม่ความเบียดเบียนบุคคลอื่น ย่อมได้เสวยเวทนาที่ไม่มี ความเบียดเบียน เป็นสุขโดยส่วนเดียว เช่น เป็นผู้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ จากการลักทรัพย์ จากการประพฤติผิดในกาม งดจากการพูดเท็จ จาก การพูดส่อเสียด จากการพูดคำหยาบ จากการพูดเพ้อเจ้อ ไม่มากไปด้วยความเพ่งเล็งอยากได้ มีจิตไม่พยาบาท มีความเห็นชอบ

3. กรรมทั้งดำทั้งขาวมีวิบากทั้งดำทั้งขาว ได้แก่ บุคคลบางคนในโลกนี้ ย่อมปรุงแต่งกาย วาจา ใจ อันมีความเบียดเบียนบุคคลอื่นบ้าง ไม่ ความเบียดเบียนบุคคลอื่นบ้าง ย่อมได้เสวยเวทนาที่มีความเบียดเบียนบ้าง ไม่ความเบียดเบียนบ้าง มีทั้งสุขและทั้งทุกข์ระคนกัน

4. กรรมไม่ต่าไม่ขาวมีวิบากไม่ด่าไม่ขาว ได้แก่ เจตนาใดเพื่อละกรรมดำอันมีวิบากดำ เจตนาใดเพื่อละกรรมขาวอันมีวิบากขาว และเจตนาใด เพื่อละกรรมทั้งตำทั้งขาวมิวิบากทั้งด่าทั้งขาว ย่อมเป็นไปเพื่อความสิ้นกรรม เช่น ผู้ปฏิบัติตามมรรคมีองค์แปด โพชฌงค์เจ็ต.

กฎแห่งกรรม

กฎแห่งกรรม คือ กฎธรรมชาติ ข้อหนึ่ง ที่ว่าด้วยการกระทำ และผลแห่งการกระทำ ซึ่งการกระทำและ ผลแห่งการกระทำนั้น ย่อมสมเหตุ สมผลกัน คือ บุคคลทำกรรมเช่นไรย่อมได้รับผลของกรรม เช่นนั้น เป็นต้น กรรมใดใครก่อ ตนเองเท่านั้นที่จะได้รับผลของสิ่งที่กระทําผลกรรมในปัจจุบันเป็นกรรมคือเจตนาที่ทำมาในอดีต และกรรมคือเจตนาที่ก่อไว้ในปัจจุบันเป็นเหตุที่จะส่งผลสืบเนื่องต่อไปยังอนาคต กรรมเกิดจากผัสสะ ดับกรรมดับที่ผัสสะ กรรมที่ทำให้ส่งผลมีอยู่ กรรมที่ช่วยสนันสนุนมีอยู่ กรรมที่ผ่อนหนักให้เบามีอยู่ กรรมที่ส่งผลแรงตรงกันข้ามตัดกรรมที่จะส่งผลเดิมมีอยู่" "กรรมไม่ได้เกิดจากผู้อื่นตลบันดาล ไม่ได้เกิดจากตนเองตลบันดาล ไม่ได้เกิดจากทั้งตนเองและผู้อื่นตลบันดาล ไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ

สัตว์ทั้งหลายเป็นทายาทแห่งกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย กรรมย่อมจำแนกสัตว์ให้เลวและประณีตได้

" กมมุนา วตฺตติ โลโก โลกย่อมเป็นไปตามกรรม ...พุทธสุภาษิต

ธรรมะ

ธรรมะ ที่เป็นแนวคิดสำคัญของศาสนาพุทธในประเทศไทย ซึ่งหมายถึง การยึดถือ หรือการค้ำจุนสิ่งต่างๆ ตั้งแต่ชีวิตของแต่ละบุคคล สังคม ไปจนถึงจักรวาลโดยรวม ธรรมะ คือความรับผิดชอบหรือหน้าที่ทางศีลธรรมของแต่ละบุคคล ระเบียบและขนบธรรมเนียม" ที่ทำให้ชีวิต สังคมและจักรวาลอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข ซึ่งรวมถึงหน้าที่ สิทธิ กฎหมาย การประพฤติปัฎิบัติ ศีลธรรม คุณธรรม วินัย และจริยธรรม เพื่อสร้าง "วิถีชีวิต สังคมที่ถูกต้อง" เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขในสังคม โดยธรรมะมีความถูกต้องอยู่เหนือกาลเวลา และเป็นหนึ่งในปุรุษารถะ แนวคิดเรื่องธรรมะปรากฏในคัมภีร์เวทที่เก่าแก่ที่สุดในโลก ความหมายและขอบเขตทางความคิดของธรรมะได้พัฒนาแนวความคิดคนให้มุ่งเน้นกระทำแค่ความดีมานานหลายหมื่นปี

ในพุทธศาสนา ธรรมะ (ภาษาบาลี: dhamma) หมายถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าและธรรมชาติที่แท้จริงของความเป็นจริงของมนุษย์ ซึ่งคำสอนเหล่านั้นชี้ให้เห็น ในปรัชญาพุทธศาสนา ธรรมะ dharma ยังเป็นคำที่ใช้เรียก "ปรากฏการณ์" เฉพาะบางอย่างและสัจธรรมสูงสุดอีกด้วยด้วย.

ความหมายของคำว่า ธรรมะ ขึ้นอยู่กับบริบท และความหมายของมันได้พัฒนาไปตามกาลเวลา ในตำราและตำนานโบราณของศาสนาพุทธในประเทศไทย ธรรมะหมายถึง กฎแห่งจักรวาล ซึ่งเป็นกฎที่ถูกสร้างขึ้นมาจากจักรวาลจากความโกลาหล รวมถึงพิธีกรรมต่างๆ ในพระเวทอุปนิษัท ปุราณะ และมหากาพย์ ความหมายของมันได้ถูกรับการขัดเกลาให้ละเอียดลึกซึ้ง และซับซ้อนมากขึ้นสำหรับกลุ่มชั้นปัญญาชน คือกลุ่มชนชั้นสูงผู้มีการศึกษา ที่สามารถเข้าใจและตีความได้แล้วนำบทความนั้นมาแปลความหมทยเพื่อเผยแพร่ให้มนุษย์ธรรมดาทั่วไปได้รับรู้ และศึกษาเพื่อเข้าถึงแก่นแท้ของความจริง และถูกนำไปใช้ในบริบทที่หลากหลาย ในบางบริบท ธรรมะหมายถึงพฤติกรรมของมนุษย์ที่ถือว่าจำเป็นต่อความเป็นระเบียบในจักรวาล หลักการที่ป้องปรามกันความโกลาหลใรกลุ่มสังคมมนุษย์ พฤติกรรมและการกระทำที่จำเป็นต่อสิ่งมีชีวิตทั้งหมดในธรรมชาติ สังคม ครอบครัว และปัจเจกชน ธรรมะครอบคลุมแนวคิดต่างๆ เช่น หน้าที่ สิทธิ ลักษณะนิสัย อาชีพ ศาสนา ประเพณีวิถีชีวิตแนวคิด ขนบธรรมเนียม และพฤติกรรมที่ถูกหล่อหลอมขัดเกลาไปในทิศทางที่ดีงาม ไม่สร้างควาทเดือนร้อนให้คนรอบข้าง และสังคม การกระทำทั้งหมดที่ถือว่าเป็นความถูกต้องเหมาะสม หรือความเที่ยงธรรม

คำว่าวรรณาศรมธรรมะใช้เพื่ออธิบายหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับช่วงชีวิตที่แต่ละคนอยู่ เชื่อกันว่าแนวคิดเรื่องธรรมะมีความถูกต้องเหนือกาลเวลา

ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกและในจักรวาล.

คำตรงข้ามของธรรมะ คือ อธรรมะ (สันสกฤต: अधर्म) ซึ่งหมายถึงสิ่งที่ "ไม่ใช่ธรรมะ" เช่นเดียวกับธรรมะ คำว่า อธรรมะ รวมถึงและสื่อถึงแนวคิดมากมาย ในภาษาพูดทั่วไป อธรรมะหมายถึงสิ่งที่ขัดต่อธรรมชาติ ผิดศีลธรรม ผิดจริยธรรม หรือผิดกฎหมาย

ในพระพุทธศาสนา ธรรมะประกอบด้วยคำสอนและหลักธรรมของพระพุทธเจ้า ผู้ก่อตั้งพระพุทธศาสนา

ประวัติศาสตร์

คำว่าธรรมะมีต้นกำเนิดมาจากศาสนาฮินดูเวท บทสวดของฤคเวทกล่าวว่า พระพรหม คือผู้ที่สร้างจักรวาลจากความโกลาหล เพื่อการนำธรรมะมาค้ำจุน โลก ดวงอาทิตย์ และดวงดาวให้แยกจากกัน ธรรมจะได้ค้ำจุนท้องฟ้าให้แยกจากโลก และพวกมันทำให้ (ธรรมะ) ภูเขาและที่ราบที่สั่นไหวมีความมั่นคง จักรวาลของธรรมะที่เชื่อมโยงโลกปัจจุบันกับจักรวาลไว้มานานแล้ว แนวคิดนี้ยังขยายไปสู่ความหมายเชิงจริยธรรมและสังคมที่เชื่อมโยงมนุษย์เข้าด้วยกันและกับสิ่งมีชีวิตรูปแบบอื่น ๆ ณ จุดนี้ ธรรมะในฐานะแนวคิดของกฎหมายจึงเกิดขึ้นในศาสนพุทธในประเทศไทย

ธรรมะเป็นหลักการจัดระเบียบในศาสนาพุทธ

ใช้กับมนุษย์เพื่อความสงบสุขในการอยู่ร่วมกัน ในการปฏิสัมพันธ์กับมนุษย์และธรรมชาติ รวมถึงระหว่างวัตถุที่ไม่มีชีวิต ไปจนถึงจักรวาลและส่วนต่างๆ ของจักรวาล หมายถึงระเบียบและขนบธรรมเนียม ประเพณีที่ดีงาม เพื่อที่ทำให้ชีวิตและจักรวาลอยู่รวมกันได่ และรวมถึงพฤติกรรม พิธีกรรม กฎที่ควบคุมสังคม และจริยธรรม ธรรมะของฮินดูรวมถึงหน้าที่ทางศาสนา สิทธิและหน้าที่ทางศีลธรรมของแต่ละบุคคล รวมถึงพฤติกรรมที่ทำให้เกิดระเบียบทางสังคม การประพฤติที่ถูกต้อง และสิ่งที่ดีงาม ธรรมะคือสิ่งที่สิ่งมีชีวิตทั้งหมดต้องยอมรับและเคารพเพื่อรักษาความกลมกลืน และระเบียบในโลก มันไม่ใช่ทั้งการกระทำหรือผลลัพธ์ แต่เป็นกฎธรรมชาติที่ชี้นำการกระทำและสร้างผลลัพธ์เพื่อป้องกันความวุ่นวายในโลก ธรรมะเป็นลักษณะเฉพาะตัวที่ทำให้สิ่งมีชีวิตเป็นอย่างที่ควรจะ ธรรมะคือการแสวงหาและปฏิบัติตามธรรมชาติ และรับรู้ ตื่นรู้ถึงภารกิจที่แท้จริงของตนเอง จึงเป็นการทำหน้าที่ของตนในความสอดคล้องของจักรวาล ในแง่ของมวลมนุษยชาติ ธรรมะคือความต้องการ ผลกระทบ และแก่นแท้ของการบริการและความเชื่อมโยงกันของสิ่งมีชีวิตทั้งหมด ซึ่งรวมถึงหน้าที่ สิทธิ กฎหมาย การประพฤติ คุณธรรม และ "วิถีชีวิตที่ถูกต้อง" เป็นต้น

โดยแก่นแท้แล้ว สำหรับชาวพุทธ ธรรมะหมายถึง "การขยายจิตใจ" ยิ่งไปกว่านั้น ธรรมะยังแสดงถึงความเชื่อมโยงโดยตรงระหว่างปัจเจกบุคคลกับปรากฏการณ์ทางสังคมที่ยึดเหนี่ยวสังคมเข้าด้วยกัน ในทำนองเดียวกับที่ปรากฏการณ์ทางสังคมส่งผลกระทบต่อจิตสำนึกของปัจเจกบุคคล การกระทำของปัจเจกบุคคลก็อาจเปลี่ยนแปลงทิศทางของสังคมไปในทางที่ดีขึ้น

ธรรมะ คือหลักธรรมอันบริสุทธิ์ที่อยู่เคียงคู่โลกมานิรันดร์และเคยไม่เปลี่ยนแปลง

พระพุทธศาสนาจึงเป็นดั่ง "แสงสว่าง" หรือ "ดวง ประทีป" ที่คอยส่องนำทางชีวิตมนุษย์ให้หลุดพ้นเนื่องจากคำสอนมุ่งเน้นให้มนุษย์ เข้าใจสัจธรรม รู้ทันความจริงของชีวิต และใช้ ปัญญา ในการดับทุกข์ที่ต้นเหตุ ไม่ใช่การดลบันดาล หรือการสวดอ้อนวอนขอความเมตตาจากพระเจ้าแต่อย่างใด.

หัวใจสำคัญที่นำไปสู่ความพ้นทุกข์ ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก:

- อริยสัจ 4: หลักความจริงอันประเสริฐ 4 ประการ เปรียบเสมือนเป็นแผนที่ชีวิตที่คอยสอนให้มนุษย์รู้ว่า ความทุกข์ คืออะไร (ทุกข์)

สาเหตุของทุกข์มาจากไหน (สมุทัย)

เป้าหมายความดับทุกข์คืออะไร (นิโรธ)

และจะดับทุกข์ได้อย่างไร

- ทางสายกลาง (มัชฌิมาปฏิปทา):

การใช้ชีวิต ด้วยความพอดี ไม่ตึงหรือหย่อนเกินไป

- มรรคมีองค์ 8:

คือภาคปฏิบัติหรือแนวทาง 8 ประการ เช่น ปัญญาชอบ (คิดถูก), สติชอบ (ระลึกรู้เท่าทันปัจจุบัน), และสมาธิชอบ (จิตตั้ง มั่น) เพื่อพัฒนาตนเองไปสู่การหลุดพ้น.

แสงสว่าง จะช่วยส่องทางให้คุณเดินไปข้างหน้า แต่ แสง สี กาม กิเลสตัณหา จะคอยยั่วยุคอยชี้นำทำให้คุณหลงทาง หลงผิดอาจพาให้คุณหลงทาง หาแสงสว่างในชีวิตไม่พบ

ถ้าพระพุทธเจ้าต้องการแค่สมาธิ พระองค์ก็คงไม่ต้องออกมาจากสำนักอาฬารดาบส กาลามโคตร และอุททกดาบสรามบุตร ถ้าเอาแค่สมาธิแล้วแก้ปัญหาของมนุษย์ได้ ก็ไม่ต้องมีพระพุทธเจ้า เพราะโยคี ฤษี ดาบสก่อนพุทธกาลเขาได้ ฌานสมาบัติกันเยอะแยะ เรื่องสมาธิมีกันมาก่อนพุทธกาลนานมาแล้ว ธรรมไม่ได้จบแค่ปัญหาจิตใจ ปัญหานั้นมีข้อดีอย่างหนึ่ง คือมันจะบีบคนให้ดิ้น และถ้าเราปฏิบัติต่อมันได้ถูกต้อง ก็เป็นเวทีพัฒนาตนเอง พัฒนาปัญญา พระพุทธเจ้าจึง สอนไว้เป็นหลักการส่วนหนึ่ง แต่ไม่ใช่ ทั้งหมดของพระพุทธศาสนา.

สมาธินั้น เป็นส่วนหนึ่งของระบบ การฝึกฝนพัฒนาคน ที่เรียกว่าไตรสิกขา ต้องใช้เพื่อทำคนให้ก้าวต่อไป เป็นเครื่อง เสริมกำลังคนที่จะก้าวไปข้างหน้า ถ้าใช้ เพียงเป็นเครื่องกล่อมใจ ทำให้สุขใจหลบ ปัญหาไปได้คราวหนึ่งๆ ก็กลายเป็นทำให้ ประมาท ดึงรั้งไว้ไม่ให้ก้าวต่อไปในกุศล ธรรม ผิดหลักการของพระพุทธศาสนา

แม้ในด้านปัญญาก็เช่นกัน วิปัสสนาต้องทำให้คนปฏิบัติต่อโลกและ ชีวิตอย่างถูกต้อง เข้าถึงความจริงของสิ่งต่างๆ จนกระทั่งมีจิตหลุดพ้นจริง วิปัสสนาเป็นหลักการใหญ่ของเรา แต่ ต้องให้เป็นวิปัสสนาที่ถูก ซึ่งทำให้มนุษย์ อยู่กับความเป็นจริง ไม่ใช้ไปอยู่กับสภาพ ที่กล่อมตัวเอง ถ้าสุขด้วยวิปัสสนา หรือแม้แต่ปลงอนิจจังแล้วสบายใจ หายทุกข์ แต่หยุดแก้ปัญหาแก้ทุกข์ต่อไป ก็กลายเป็นความประมาท

หลีกเลี่ยงจากสิ่งชั่วร้าย หรือการทำความเลว เฝคือก้าวแรกที่สำคัญที่สุดในการพัฒนาตนเอง

และ การใช้ชีวิตอย่างมีความสุขครับ เป็นวิธีการปฏิบัติที่ได้ ผลจริงและสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันมีได้ คือ

หมั่นฝึกสติและรู้เท่าทันอารมณ์

สังเกตความคิดตนเอง ทันทีที่คุณเริ่มมีความคิดลบ เช่น การอยากโกหก โกรธ หรืออยากแกล้งคนอื่น ให้รู้ตัว ทันทีว่าไม่ควรทำ เพราะนั่นคือสิ่งที่คุณกำลังสร้างกรรมให้ตนเอง

ปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อม

เลือกคบเพื่อนไม่ดี หลีกเลี่ยงการรวมกลุ่มกับคนที่ชวนทำสิ่งผิดกฎหมาย ทำสิ่งที่เป็นอบายมุข หรือสร้าง ความเดือดร้อนให้ผู้อื่น การเลือกคบคนพาล คนไม่ดีก็จะพาลพาคุณไปหา ไปทำแต่สิ่งที่ผิดอยู่ร่ำไป จงนำพาเอาตัวเองออกจากจุดเสี่ยงหากรู้ว่าสถานที่ ใด หรือสถานการณ์ไหน หรือสื่อประเภทใดที่ กระตุ้นให้เราทำสิ่งไม่ดี ให้พาตัวเองออกมาทันที

จงมองหาหาต้นแบบของมนุษย์โลกที่ดีงาม มองหาบุคคลที่ใช้ชีวิตในทางที่ถูกต้อง

เพื่อเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิต

และนำแนวคิดของเขามาเป็นแรง บันดาลใจ

ยึดหลักศีลธรรมขั้นพื้นฐาน (ศีล 5)

การรักษาศีล 5 เป็นเกราะป้องกันความชั่วร้ายที่ง่าย และชัดเจนที่สุด คือ

- ไม่ทำร้ายชีวิต และร่างกายของผู้อื่นรวมถึงสัตว์

- ไม่ลักขโมย ลักทรัพย์สินของผู้อื่นหรือเอาเปรียบฉ้อโกงของคนอื่น

- ไม่ประพฤติผิดในกาม หรือละเมิดคนรักของผู้ อื่น

- ไม่พูดโกหก พูดคำหยาบ หรือพูดส่อเสียดให้คน ทะเลาะกัน

- ไม่ดื่มสุราและเสพสิ่งเสพติด ซึ่งเป็นสาเหตุให้ ขาดสติและทำความเลวอื่นๆ ได้ง่าย

เติมสิ่งดีๆ เข้ามาแทนที่สิ่งเลวที่คอยรุมเร้า

ใช้เวลาว่างไปกับการทำงาน ทำงานอดิเรก เล่นกีฬา เรียนรู้สิ่ง ใหม่ๆ เพื่อไม่ให้สมองว่างจนคิดเรื่องไม่ดี ฝึกการให้เริ่มต้นทำสิ่งเล็กๆ เช่น การช่วยเหลือคนอื่น การทำทาน การแบ่งปัน การมีความเมตตาต่อสัตว์น่วมโลกด้วยจิตที่เอื้อเฟื้อปราถนาดี หรือการมีจิตสาธารณะ

ความเมตตา คือ ความปรารถนาดี อยากให้ผู้อื่นมีความสุข เป็นหนึ่งในหลักธรรมพรหมวิหาร 4 จิตที่ ประกอบด้วยเมตตาจะมีความอ่อนโยน เป็นมิตร และมุ่งเกื้อกูลผู้อื่นโดยไม่หวังผลตอบแทน

เป็นรากฐานสำคัญของการอยู่ร่วมกัน อย่างสันติสุข ช่วยลดความขัดแย้ง และสร้าง

สังคมที่เกื้อกูลกัน.

" ศาสนาพุทธ ศาสนาประจำชาติไทย คนไทยนับถือ ศาสนาพุทธศาสนาพุทธ คือศาสนาที่ถูกยกย่องให้เป็นศาสนาที่ดี งามที่สุดในโลก และศาสนาพุทธเป็นเพียงศาสนาหนึ่งเดียวบนโลกที่วิทยาศาสตร์สามารถพิสูจน์ได้. "

เรียบเรียงบทความ ภาษา ไทย 🇹🇭

โดย : น.ส รัชรินทร์ดา เตชะประสาน 🇹🇭

เคลียร์มิลลี่ 8888 🇹🇭

ประเทศไทย 2569 🇹🇭

วันที่ 4 เดือน มิถุนายน พุทธศักราช (พ.ศ) 2569

เวลา 08 : 00 น. 🇹🇭

#BuddhismIsTheNationalReligionOfThailandAndIsPracticedByThaiPeopleBuddhism 🇹🇭

#ศาสนาพุทธศาสนาประจำชาติไทยคนไทยนับถือศาสนาพุทธ🇹🇭

#BuddhismInThailand🇹🇭

#InfinityGalleryDiscipleOfLuangPuThuat🇹🇭

#อินฟินิตี้แกลเลอรี่ศิษย์หลวงปู่ทวด🇹🇭

https://www.facebook.com/share/1SbhH8DNQd/

https://www.facebook.com/share/1PmfexZd4r/

https://www.facebook.com/share/14arMeWfQYe/

https://www.facebook.com/share/1D4pFZyMGz/