ธรรมสโมธาน 8 ประการ
ธรรมสโมธาน ๘ ประการ (อัฏฐธัมมสโมธาน) คือ ธรรม ๘ ประการที่ต้องประกอบพร้อมในผู้ปรารถนาพระโพธิญาณ จึงจะสามารถได้รับพุทธพยากรณ์ในอนาคตได้ ตามคัมภีร์อรรถกถาและคัมภีร์พุทธวงศ์อธิบายไว้ดังนี้
1. มนุสสตตัง (ความเป็นมนุษย์)
ต้องเกิดเป็นมนุษย์ เพราะเป็นภพที่สามารถสร้างบารมีได้สมบูรณ์
2. ลิงคสมบัติ (สมบูรณ์ด้วยเพศ)
ในคัมภีร์หมายถึงมีสภาพพร้อมสำหรับการบำเพ ็ญบารมีและรับพุทธพยากรณ์
3. เหตุ (มีเหตุสมบัติ)
มีรากฐานแห่งกุศลและปัญญาที่สามารถพัฒนาไปถึงพระโพธิญาณได้
4. สัตถารทัสสนะ (ได้พบพระพุทธเจ้า)
ต้องได้เฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์ใดพระองค์หนึ่งโดยตรง
5. ปัพพัชชา (การบวชหรือเพศแห่งนักบวช)
มีการสละเพศฆราวาสเพื่อประพฤติพรหมจรรย์ในขณะตั้งความปรารถนา
6. คุณสมบัติ (คุณธรรมพร้อม)
มีศีล สมาธิ ปัญญา และคุณธรรมสูงส่งเป็นที่น่าเชื่อถือ
7. อธิการ (การกระทำอันยิ่งใหญ่)
ได้ทำบุญหรือเสียสละอย่างยิ่งต่อพระพุทธเจ้าและพระศาสนา เช่น เรื่องสุเมธดาบสที่อุทิศตนเพื่อพระทีปังกรพุทธเจ้า
8. ฉันทตา (ความพอใจอย่างแรงกล้าในพระโพธิญาณ)
มีความปรารถนาเป็นพระพุทธเจ้าอย่างมั่นคง ไม่เปลี่ยนแปลง แม้ต้องสร้า งบารมีนานแสนนาน
คาถาบาลีที่สรุปธรรมสโมธาน ๘ ประการ คือ
> มนุสฺสตฺตํ ลิงฺคสมฺปตฺติ
เหตุ สตฺถารทสฺสนํ
ปพฺพชฺชา คุณสมฺปตฺติ
อธิกาโร จ ฉนฺทตา
อฏฺฐธมฺมสโมธานา
อภินีหาโร สมิชฺฌติ
ความหมายโดยย่อคือ
> “เมื่อธรรม ๘ ประการนี้ประชุมพร้อมแล้ว ความตั้งความปรารถนาเพื่อพระโพธิญาณย่อมสำเร็จผล”
ในเรื่องที่คุณกำลังอ่านอยู่เกี่ยวกับอดีตชาติของพระโพธิสัตว์ จุดสำคัญคือการที่ท่านมีธรรมสโมธานทั้ง ๘ ครบบริบูรณ์ จึงได้รับพุทธพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อนว่า ในอนาคตกาลจะได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่า โคดม




















