พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา

เสริมจากโน้ต ep.1 ของเรา ขอรวม “จุดที่ควรจำเวลาเจอคำถามเรื่องระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา” ให้เป็นแนวทบทวนก่อนสอบแบบอ่านรอบเดียวได้ภาพรวมค่ะ (พ.ร.บ. ระเบียบข้าราชการครูฯ พ.ศ.2547 และแก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับที่ 4 พ.ศ.2562) 1) เริ่มอ่านให้จับ “กรอบใหญ่” ก่อน เวลาเจอข้อสอบ มักถามภาพรวมว่า พ.ร.บ.นี้ใช้กับใครบ้าง และใครเป็นหน่วยงาน/คณะกรรมการหลักที่กำกับดูแลระบบบุคคลของครูและบุคลากรทางการศึกษา ดังนั้นให้จำว่าแกนหลักคือระบบบริหารงานบุคคล ตั้งแต่บรรจุ แต่งตั้ง เลื่อนวิทยฐานะ วินัย อุทธรณ์ร้องทุกข์ ฯลฯ โดยมีคณะกรรมการระดับชาติและระดับพื้นที่กำกับ 2) คำนิยามที่ชอบหลอก จากที่อ่านแล้ว ส่วนที่ชอบออกคือคำว่า “ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา” กับ “ข้าราชการครู” และ “บุคลากรทางการศึกษา” เพราะบางข้อจะให้เลือกว่ากลุ่มไหนอยู่ในความหมายใด รวมถึงคำว่า “คณาจารย์” ด้วย แนะนำวิธีจำของเรา: อ่านคำนิยามแล้วทำตารางแยกกลุ่ม + ตำแหน่งตัวอย่าง 2–3 ตัวต่อกลุ่ม จะช่วยตัดช้อยส์ได้ไวมาก 3) ความหมายของ “สถานศึกษา” ต้องกว้างกว่าที่คิด ในโน้ตมีคำว่า สพป., สพม., กศน. และแหล่งเรียนรู้ต่างๆ รวมถึงสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย/วิทยาลัย ตรงนี้ถ้าออกข้อสอบมักให้เลือกว่าหน่วยงานไหน “นับเป็นสถานศึกษา” ตามกฎหมายนี้หรือไม่ วิธีทบทวนคือไล่จำเป็นหมวด เช่น หน่วยงานการศึกษาของรัฐ/สถานศึกษา/แหล่งเรียนรู้ เพื่อกันสับสนกับคำเรียกในกฎหมายอื่น 4) ก.ค.ศ. vs อ.ก.ค.ศ. ถามได้หลายมุม ข้อสอบชอบถาม (ก) องค์ประกอบ (ข) อำนาจหน้าที่ (ค) ใครทำอะไรระดับไหน - ก.ค.ศ. = ระดับนโยบาย/มาตรฐาน/หลักเกณฑ์ภาพรวม เช่น กำหนดเกณฑ์อัตรากำลัง หลักเกณฑ์เงินเดือน ออกกฎระเบียบ เสนอแนะนโยบาย และตั้งอนุกรรมการ - อ.ก.ค.ศ. = ระดับพื้นที่/ระดับหน่วยงานที่ลงรายละเอียดงานบุคคลมากขึ้น มักโยงกับการบรรจุแต่งตั้ง การบริหารงานบุคคล และการดำเนินการทางวินัยตามที่กฎหมาย/ระเบียบกำหนด ถ้าจำสั้นๆ แบบที่เราใช้คือ “ก.ค.ศ. วางหลัก – อ.ก.ค.ศ. ทำในพื้นที่” แล้วค่อยไปเติมรายละเอียดตอนทำข้อสอบจริง 5) บทบาท ผอ.เขตพื้นที่ฯ และผู้บริหารสถานศึกษา ในโน้ตมีประเด็นเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และผู้บริหารสถานศึกษา ซึ่งมักถูกถามแบบสถานการณ์ (case) เช่น การเสนอแต่งตั้ง/สั่งการทางวินัย/การบริหารบุคลากรในสถานศึกษา แนะนำให้ฝึกอ่านคำถามแล้วจับคำว่า “ใครเป็นผู้มีอำนาจ” ก่อนตอบทุกครั้ง 6) คุณสมบัติผู้จะเข้ารับราชการ และหลักธรรมาภิบาล หัวข้อนี้ออกเป็นข้อๆ ได้เลย เช่น สัญชาติ อายุ ลักษณะต้องห้าม (โรค/ประวัติอาชญากรรมบางลักษณะ) และหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี ถ้าอ่านแล้วงง ให้สรุปเป็น checklist 1 หน้า จะท่องง่ายและใช้ตัดช้อยส์ได้เร็ว ทริคปิดท้ายของเรา: หลังอ่านสรุป ให้ลองทำ “ชุดคำถาม 10 ข้อ” ของตัวเอง โดยบังคับให้มีอย่างน้อย 1 ข้อเรื่องคำนิยาม, 1 ข้อเรื่องสถานศึกษา, 2 ข้อเรื่อง ก.ค.ศ./อ.ก.ค.ศ., 1 ข้อเรื่องอำนาจ ผอ.เขต/ผู้บริหารสถานศึกษา และ 1 ข้อเรื่องคุณสมบัติผู้เข้ารับราชการ แล้วสลับตอบทุกวันก่อนนอน จะช่วยจำได้นานขึ้นค่ะ