魚を見るように

ช่วงที่เรายืน “ชอบมองปลา” นานๆ โดยเฉพาะตอนดูในตู้ปลา จะเริ่มรู้สึกได้เลยว่ามุมมองของปลามันไม่เหมือนของเราจริงๆ สิ่งที่เราเห็นจากด้านนอก กับสิ่งที่ปลาเห็นจากด้านในคือคนละโลก เลยอยากแชร์ไอเดียสังเกต “มุมมองของปลา” แบบง่ายๆ เผื่อใครกำลังอินเหมือนกัน 1) ปลามองขึ้นไปจะเห็นเป็น “วงหน้าต่าง” ถ้าเราเคยก้มดูผิวน้ำใกล้ๆ จะเห็นเหมือนมีเงาสะท้อนและมีมุมที่มองทะลุได้ สำหรับปลา เวลามองขึ้นไปบนผิวน้ำ มักจะเห็นโลกด้านบนเป็นเหมือนวงหน้าต่าง (ขอบๆ จะสะท้อนภาพในน้ำมากกว่า) เพราะแสงหักเห ทำให้ปลารับรู้สิ่งเหนือผิวน้ำแบบเป็นกรอบๆ ไม่ได้โล่งเหมือนสายตาคนบนบก 2) ใต้น้ำ “สี” ไม่เท่ากันกับบนบก สีแดง/ส้มมักจางหายเร็วกว่าสีอื่นเมื่ออยู่ลึกหรือแสงน้อย เลยทำให้ของบางอย่างที่เราคิดว่าสีจัดๆ พออยู่ใต้น้ำกลับดูหม่นลง ปลาที่อยู่ในตู้ปลาอาจเห็นสีต่างจากเรานิดหน่อย ขึ้นกับไฟตู้ ความใสของน้ำ และความลึกของตู้ 3) การมองผ่านกระจกทำให้ภาพบิดนิดๆ ปลาอยู่หลัง “กระจกตู้” ตลอดเวลา ภาพที่ปลาเห็นคนด้านนอกจะมีการหักเหและขยาย/ย่อเล็กน้อย โดยเฉพาะถ้าเราอยู่ใกล้กระจกมากๆ ลองขยับหน้าเข้า-ออก หรือย้ายมุมซ้ายขวา จะเห็นว่าหน้าคนเปลี่ยนสัดส่วนเล็กๆ นั่นแหละเป็นฟีลที่ปลาน่าจะเจอบ่อย 4) การสั่นไหวและเงา ทำให้ปลาไวต่อการเคลื่อนไหว ปลาอาจไม่ได้ “แยกรายละเอียด” แบบเรา แต่จะไวกับเงาที่ผ่านไป การสั่นของผิวน้ำ และการเคลื่อนไหวเร็วๆ เวลาเราเอามือโบกหรือเดินผ่านตู้เร็วๆ บางตัวตกใจง่ายมาก เพราะจากมุมมองของปลา มันคือเงาขนาดใหญ่เคลื่อนเข้ามาใกล้ทันที 5) อยากลองมองโลกแบบปลา ทำยังไงดี - ลองก้มหน้าชิดระดับผิวน้ำ แล้วมองเฉียงๆ จะเข้าใจเรื่องเงาสะท้อนมากขึ้น - ลองปิดไฟห้องแล้วเปิดไฟตู้ปลาอย่างเดียว จะเห็นว่าด้านในสว่างกว่า ทำให้ปลาอาจมองเราเป็นเงาดำ - ถ่ายวิดีโอจากระดับต่ำชิดตู้ แล้วค่อยๆ เลื่อนกล้อง จะได้ฟีล “มุมมองของปลา” มากขึ้น สำหรับเรา การเข้าใจมุมมองของปลาเหมือนทำให้การยืนดูตู้ปลาเพลินขึ้นอีกขั้น เพราะไม่ใช่แค่ “เรามองปลา” แต่เหมือนพยายามคิดกลับกันว่า “ปลามองเรา” ยังไงด้วย