การเลือกคนรอบข้างเปรียบเสมือนการเลือก "สภาพแวดล้อม" ให้ต้นไม้เติบโตครับ ถ้าดินดี น้ำถึง ต้นไม้ก็โตไว แต่ถ้าอยู่ในสภาพแวดล้อมที่กัดเซาะ พลังงานเราจะค่อยๆ หมดไปโดยไม่รู้ตัว

มนุษย์ไม่ได้เติบโตจากความสามารถเพียงอย่างเดียว แต่เติบโตจาก สภาพแวดล้อมทางสังคม ที่เขาอยู่ทุกวัน

นักจิตวิทยาชื่อ Albert Bandura อธิบายเรื่องนี้ไว้ในทฤษฎี Social Learning Theory หรือ “การเรียนรู้ทางสังคม”เขาพบว่า มนุษย์จำนวนมากไม่ได้เรียนรู้จากการถูกสอนเท่านั้น แต่เรียนรู้จาก การสังเกตและเลียนแบบคนรอบตัว

เด็กอาจไม่ได้ทำตามทุกคำที่พ่อแม่สอนแต่เขามักจะทำตาม สิ่งที่เห็นซ้ำ ๆ

ถ้าเขาอยู่กับคนที่ขยันเขาจะเริ่มมองว่าความพยายามเป็นเรื่องปกติ

ถ้าเขาอยู่กับคนที่ชอบพัฒนาตัวเองเขาจะเริ่มเชื่อว่าการเรียนรู้เป็นเรื่องธรรมดาของชีวิต

แต่ถ้าเขาอยู่กับคนที่มองโลกในแง่ลบ บ่นทุกวัน หรือไม่เชื่อว่าความพยายามมีความหมาย ทัศนคติเหล่านั้นก็จะค่อย ๆ ซึมเข้าไปโดยไม่รู้ตัว

สิ่งที่จิตวิทยาเรียกว่า Emotional Contagionหรือ “การแพร่กระจายของอารมณ์และทัศนคติ”

อารมณ์และวิธีคิดของคนรอบตัว สามารถส่งต่อถึงกันได้เหมือนเชื้อไวรัสทางความคิด

หากลูกอยากไปได้ไกล นี่คือ 3 คัดกรองสำคัญที่ต้องสอนตัวเอง:

1. เลือกคนที่ "ขยาย" พลัง ไม่ใช่ "สูบ" พลัง 👦🏻👧🏻

ลองสังเกตความรู้สึกหลังคุยกับเพื่อน :

• Energy Give: คนที่คุยด้วยแล้วรู้สึกมีความหวัง อยากเก่งขึ้น หรือได้รับพลังงานบวก

• Energy Vampire: คนที่เจอกันทีไรก็มีแต่เรื่องนินทา ตัดพ้อ หรือทำให้เรารู้สึกผิดที่อยากจะก้าวหน้า

• ตัวอย่าง: หากลูกอยากฝึกภาษาอังกฤษ เพื่อนที่ดีจะช่วยแก้คำผิดและสนับสนุนให้พูด แต่เพื่อนที่ "สูบพลัง" จะล้อเลียนสำเนียงจนลูกไม่กล้าแสดงออก

2. กระจกบานที่ 2: หนังสือที่อ่านและสื่อที่เสพ👦🏻👧🏻

คนรอบข้างไม่ได้มีแค่ "มนุษย์" แต่รวมถึง

"ความคิด" ที่เรานำเข้าสู่สมองทุกวันด้วย:

• การอ่านหนังสือดีๆ คือการได้ "คุยกับหัวกะทิของโลก" ในราคาที่ถูกที่สุด

• หากเราเสพแต่ข่าวลบหรือคอนเทนต์ที่สร้างความขัดแย้ง สมองเราจะจดจำว่าโลกนี้อันตรายและไม่น่าอยู่ แต่ถ้าเราเสพเรื่องการพัฒนาตนเอง สมองจะมองหาแต่ "โอกาส"

3. มาตรฐานของกลุ่ม 👧🏻👦🏻

ถ้าลูกอยู่ในกลุ่มเพื่อนที่ชวนกันไปออกกำลังกาย ลูกจะรู้สึกแปลกแยกถ้าไม่ทำตาม ในทางกลับกัน ถ้าเพื่อนในกลุ่มไม่สนใจอนาคต ลูกจะรู้สึกว่า "การขี้เกียจ" เป็นเรื่องปกติ

• ตัวอย่าง: ในมหาวิทยาลัย ถ้าลูกคบกลุ่มที่ติวหนังสือกันเป็นประจำ มาตรฐานของลูกคือการ "เตรียมตัว" แต่ถ้าคบกลุ่มที่โดดเรียนเป็นกิจวัตร มาตรฐานของลูกจะลดลงมาอยู่ที่การ "เอาตัวรอดไปวันๆ"

ชีวิตของคนเราไม่ได้ถูกกำหนดจากการตัดสินใจ

ครั้งใหญ่เพียงครั้งเดียว

แต่ถูกสร้างจาก สิ่งเล็ก ๆ ที่ทำซ้ำทุกวัน

เพราะสุดท้ายแล้ว การสอนลูกเลือกเพื่อน ไม่ได้

หมายถึงการตัดสินว่า ใครดีหรือไม่ดี

เพื่อนที่ดีไม่จำเป็นต้องเก่งที่สุด

แต่ควรเป็นคนที่

อยู่ใกล้แล้วทำให้เราอยากพัฒนาตัวเอง

คนที่ทำให้เราอยากอ่านหนังสือมากขึ้น

อยากเรียนรู้มากขึ้น

อยากทำสิ่งดี ๆ มากขึ้น

และมีกำลังใจมากขึ้น ส่งเสริมกันและกันในทางที่ดี

#พัฒนาตนเอง #จิตวิทยาชีวิต

#เลือกคบคน #บทเรียนชีวิต #แนวคิดเปลี่ยนชีวิต